ante hunc mundū uiſibilē fuiſſe animas: cū angelis & cæteris uirtutibus: in ſuperiori hieruſalē in cæleſtibus cō-ſtitutas: & ibi uiuēdo contraxiſſe cauſas ſibi diuerſitatis uel naſcēdi in hoc mūdo: uel alias quaſlibet cōditionestolerandi. Erunt ergo iſta catholica dogmata: & interim īpium dānare quod catholicū eſt. Si uero aliū iſtū hæreticū dixeris: hæreticū deſignabis eū: qui fuiſſe animas non recepit: & ſperaſſe in Chriſto ante ꝗͣ in corpore naſcerentur. Quia hinc exitur magiſter? Quo erūpitur? Quo rurſū euadit̉? Quocunqꝫ te cōuerteris hærebisNon dicā nullus ſubtrahendi te aditus datur: ſed ne reſpirandi quidē paululū fit copia. Sic tibi Alexādri tui arſtotelici cōmentarii profuere? Sic Porphyrii ειθ αγωγη. Sic te tot & tantoꝝ philoſophoꝝ græce & latine: inſuper & iudaicæ eruditionis excoluit diſciplina: ut in iſtas anguſtias tam intricabiles deuenires? Et tā miſerabili-ter coartareris: ut nec ad alpes poſſes eſſe defenſus? Sed parcamus: iam deferendū eſt litteris: & ut ipſe ait oper-magno ſōnus non eſt aſcribendus: ꝗͣꝗͣ ipſe parcat nemini. Et tā ratione dictoꝝ ꝗͣ flagello linguæ: quos libitu fuerit uerberet. Et ſiquis minus adulabitur: continuo hæreticus & ſcriptis & miſſis ꝑ diuerſa centum codicibus deſignetur. Tamen nos non ipſū: ſed patriarchā imitemur Dauid: qui cōprehenſū in ſpeluncā inimicū ſuū Saul: cūeū poſſet iugulare: noluit: ſed ei peꝑcit: quod & iſte ſibi a nobis aliquotiens factū: non ſolū uerbo: ſed & re atqꝫ qpere: etiā ſi fateri non uult: corde tamen & conſcientia retinet. Demus ergo ueniā ei: qui dare ueniā neſcit: qui ſ-ne ullo humanitatis reſpectu de dictis alterius iudicat: & interim educamus eū de ſpelunca uſqꝫ quo in illā incdat: de qua etiā ſi omnes conemur & cupiamus: exire nō poſſit. Dicat ergo qui poteſt fieri: ut in ſuperioribus illis: ubi iſtud dogma confirmabatur ab eo: qui iuſtū deū conabatur oſtendere: ubi aliū quē dixit uere ne alteriusꝑſona fuerit talis: qualē nunc condēnari uult? Hic uero ubi contrarius eſt: & non recipit quæ in ſuperioribus dicta ſunt: aliū ſeipſū dixerit? Poteſt enī fieri: ut conſcius ſibi ſit: ita ſenſiſſe ſe cū ſcriberet: licet ſtilo id nō potueriexplicare. Sit ergo uenia: & ponamus in hoc loco iſtū aliū: hunc eſſe ipſū qui non recipit dogma: quod dicit anmas fuiſſe ante ꝗͣ in corporę degeremus: & ſperaſſe in Chriſto. Repetamus ipſū capitulū: & quo rurſus tēdat diligentius proſequamur. Ait itaqꝫ. Alius uero hoc dogma nō ſuſtinens: ꝙ ante fuerimus: & ſperauerimus ī Chri-ſto: ꝗͣ in iſto corpore degeremus: illo intelligentiā tranſfert: ut dicat in aduentū domini ſaluatoris: quando in nomine eius omne genū flectatur: cæleſtiū & terreſtriū & infernoꝝ: & omnis lingua confiteatur: quia dominus Ieſus chriſtus in gloria eſt dei patris. Cū enī ei fuerint uniuerſa ſubiecta: alios uoluntate: alios neceſſitate ſubiiciendo: & eos qui ante pœnitentiā maieſtatis eius ſperauerint in eū: futuros eſſe in gloria laudū eius: & uocari ϖρονλπικοτάς. eos uero qui reperti fuerint neceſſitate credentes eo tēpore: quo nec diabolus & angeli eius poterūtnegare regnantē eſſe ſperantes: ſed non in laudē gloriæ eius: quod quidē & nunc ex parte uidemus expleri quiaalia ſit merces eius qui uoluntate ſequatur deū: alia qui neceſſitate: uerūtamē ſiue ꝑ occaſionē: ſiue ꝑ ueritatē tā-tū Chriſtus annuncietur: dūmodo ſciant & ſperantes ꝙ pro diuerſitate ſpei diuerſa ſint præmia recepturi: oīs inhoc loco admittitur cauillationis occaſio. In ſuperioribus dixiſti: ꝙ hi qui ante ſperauerunt in Chriſto: illi ſuntqui ante ꝗͣ in hoc uiſibili mundo in corporibus naſcerentur: ſpem in Chriſto habuerunt ī cæleſtibus poſiti. Sedne iſtud dogma tuum uideretur: aliā introduxiſti expoſitionē: qua dicis eo tēpore quo omne genū flectetur domino leſu: uniuerſa cretatura cæleſtiū terreſtriū & infernoꝝ: duobus ei modis erit ſubiecta. Quidā uoluritate:quidā neceſſitate: & uoluntate an ſubiectos ſanctos omnes qui ꝑ uerba prædicationis modo eis credūt: & iſtosuocari ϖρονλπικοτάς ideſt qui ante ſperauerunt in Chriſto. Neceſſitate aūt ſubiectos: qui nunc quidē ꝑ prædicationē uerbi non crediderunt Tunc aūt iā negare non poterunt: ſicut diabolus & āgeli eius: & qui cū ipſis neceſſitate crediderunt: quiqꝫ omnes cū quibus & diabolus & angeli eius: quia poſtea credent: non uocabuntur āte ſperantes: pro eo ſcilicet: ꝙ illi ante crediderunt in Chriſto: & ſperauerunt in eū uoluntate. Iſti uero poſtmodū & neceſſitate. Et ideo ais eos diuerſa præmia recepturos: præmia tamē ponis in his omnibus: qui modo noncredunt: & diabolo & angelis eius: licet inferiora: & eum de cuius ſola pœnaꝝ aliquando uenia opinionē non ſtentiā alterius arguis: tu in regno chriſti ad præmia ſecunda perducis. Et hoc uis intelligi: quia ſicut nihil ītereſutrū ueritate an neceſſitate Chriſtus annūcietur: ita nihil refert: neceſſitate an uoluntate credat̉. Hæc ſunt quænobis diſcere de cōmentariis tuis iubes. Iſtas nō regulas confuſionis fidei doces: ut hoc dānetur in aliis: quod domi diſcitur. Nā utiqꝫ ſi tu es nūc alius: qui primū dogma illud nō ſuſtines: quod aīas in cæleſtibus fuiſſe dicit arte ꝗͣ ī corporibus naſcerētur: tu es ſine dubio qui diabolum & angelos eius atqꝫ oēs īcredulos nō ſolum uenia donas: ueꝝ etiā ſecundis munerādos eſſe præmiis polliceris. Si uero hoc ſecūdum refugis: tu eris primi illius doomatis pater. Et miror quomodo iſti prudētes & eruditi uiri: qui hæc eius legunt ſcripta: & quibus nūc illa ab illoſcribuntur: rideāt de me: ꝙ me talpam nominet: & non ſentiant ſe magis ipſos ab eo talpas iudicari: quos putathæc in ſuis libris non uidere defoſſa. Si enī putaret eos legentes ītelligere poſſe: nunꝗͣ ad condēnanda ea quæ ipſe magiſter docet: iſtorum librorum habere iuſſiſſet exemplum: in quibus ea ipſa plenius & manifeſtius cōtinētur: quæ condemnare nos ſuadet. Oſtendimus interim iſtum ipſum aſſerere in iſtis electis commētariis ſuis eaquæ damnari in alterius libris iubet: ideſt ꝙ animæ fuerint in cæleſtibus ante ꝗͣ in hoc mundo in corporibus naſcerentur: & ꝙ omnes uel peccatores uel increduli cum diabolo & angelis eius: eo tempore quo omne genū fle-ctetur leſu cæleſtium terreſtrium & infernorum: non ſolum ueniam accipient: uerum etiam ad ſecunda præ-mia uocabuntur. Sed quoniam hæc rei nouitas non dubito ꝙ fidem difficile mereatur: ut quis credatur ea damnare quæ aſtruit: ſcio quid deſideratis. Vt ſi poſſumus talia ex eiſdem libris proferamus exempla: & tam euidetia: ut nullus omnino alius ſuus nominetur: ita faciam. Item ex eodem libro: ꝙ ī ſæculi fine chriſtus & omnes ſācti ſui ſupra dæmones habebūt ſedē. Et ut iidē ipſi dæmone ſecūdū uolūtatatē ſedētis ſupra ſe chriſti: & ſctōseius agāt. Ex eo capitulo: ubi dicit apoſtolus ut oſtēderet ſæculis ſuꝑueniētibus abūdātes diuitias gratiæ ſuæ in.lxxxvj