implere ualui: a legētibus cōprobet̉: a ꝗbus uel laudari uel rideri ſolet: nō tamē ad crimē uocari: cū in alterā linguā ꝓprie uel minus ꝓprie aliena uerba uertunt̉. Veꝝ quoniā eoꝝ fecimus mētionē: qui ꝗa hæc ipſa quoquomō ſūt: tamē niſi falſi ſint: ea nullatenus criminari potuiſſēt: ī ipſū caput manus falſarias iniecerūt: cōueniēs pu-to huic apologiæ nr̄æ id inſerere. ne me ſtudio ſubtrahere putēt hoc quo illi addito: falſa crimina obtēdunt. Etenī cū in quodā ſupradicti operis loco: quē īterpretati ſumus: q̄ſtio haberet̉ aduerſū eos: qui deū corporeū di-cant & humāis eū mēbris habituqꝫ deſcribāt. qd̓ aſſerere præcipue Valētinianoꝝ & Anthropomorphitaꝝ hæreſes ſolēt: cui iſti accuſatores nr̄is nimis (ut uideo) dextras dederūt: & Origenes cōtra eos eccleſiaſticā fidē defendēs oī genere īcorporeū deū eſſe: & iccirco etiā īuiſibilē cōfirmaret: ꝓuocāte ſe ordine qͣſtiōis reſpōdit cōtrahæreticos in hoc loco ꝗ̇dā quæ a nobis in iſto mō uerſa ſūt in latinū. Ex primo libro ꝑiarchō: poſt aliquāta. ueꝝiſte aſſertōes minus fortaſſe auctoritatis hr̄e uideant̉ apud eos: qui ex ſāctis ſcripturis de rebus diuinis inſtitu-uolūt: & īde ſibi approbari q̄runt: ꝗͣto dei natura ſuꝑeminet corpoꝝ naturā. Vide ergo ſi hoc apoſtolus etiā nōait: cū de chriſto loquit̉ dicēs: qui ē imago īuiſibilis dei prīogenitus oīs creaturæ: No. n. ut quidā putāt: naturadei aliquibus uiſibilis ē: & alijs īuiſibilis: quia nō dicit apoſtolus imago uiſibilis dei hoībus: aut inuiſibilis pctōribus. Sed ualde cōſtāter ꝓnūciat de ipſa natura dei dicēs: imago īuiſibilis dei: Sed & Ioānes in euāgelio dicensdeū nemo uidit unꝗͣ: manifeſte declarat oībus qui ītelligere poſſūt: quia nulla natura ē: cui uiſibilis ē deus. Nonqͣſi qui uiſibilis quidē ſit ꝑ naturā: & uelut fragilioris creaturæ euadat: atqꝫ excedat aſpectū. ſed quoniā natural-ter uideri īpoſſibile ē. Sed ſi requiras a me: quid etiā de ipſo unigēito ſentiā: ſi ne ipſe quidē uiſibilē dicā naturādei: qui naturaliter inuiſibilis eſt: nō tibi ſtatī uel īpiū uideat̉ eſſe: uel abſurdū. rōnē quippe dabimus cōſequēteraliud ꝗdē eſt uidere: aliud noſcere. uideri & uidere corporeū eſt. noſci & noſcere ītellectualis naturæ eſt. Quidquid ergo ꝓpriū corpoꝝ eſt: hoc nec de pr̄e nec de filio ſentiēdū eſt. qd̓ ad naturā uero ꝑtinet deitatis: hoc īterpr̄em & filiū cōſtat. Deniqꝫ etiā ipſe in euāgelio nō dixit. Quia nemo uidit patrē niſi filius: neqꝫ filiū niſi paterſed ait: nemo nouit filiū niſi pater: neqꝫ patrē quis nouit niſi filius. ex quo manifeſte indicat̉: ꝙ quicquid intercorporeas naturas uideri & uidere dr̄: hoc īter patrē & filiū noſcere dr̄: & noſci ꝑ uirtutē ſcīæ: non ꝑ uiſibilitatisfragilitatē. Quia ergo de īcorporea natura & inuiſibili nec uidere ꝓprie dicit̉ nec uideri: iccirco neqꝫ pater a fIio: neqꝫ filius a patre uideri dicitur, in euāgelio: ſed noſci. Quod ſi ꝓponat nobis aliquis: qͣre dictum eſt. beatmūdo corde: quoniā ipſi deū uidebūt: Multo magis ex hoc (ut ego arbitror) aſſertio noſtra affirmabit̉. Namquid aliud ē deū corde uidere: niſi ſecundū ꝗd̓ ſupra expoſuimus: mēte eū intelligere atqꝫ cognoſcere? Iſtud eſ-caput ꝗd̓ iſti quæ ad inſidiandū mihi de oriēte trāſmiſi ſūt: nō ſolū ꝑuerſa ītelligētia: ueꝝ etiā uerboꝝ adulterioconati ſūt infamare. ꝗd̓ ego iccirco ut alia quoqꝫ nōnulla eius quidē īterprebar ſcriptoris ſuſpectū hēre non potui: neqꝫ prætermittēdū īdicaui: quia nō in eo aliquid de cōparatiōe patris ac filii dicebat̉: ſed de ipſa deitatis natura q̄rebat̉: ſi ei aptū ullo genere uiſibilitatis uocabulū uideret̉. reſpondi ut ſupra diximus iis hæreticis qui iocirco deū uiſibilē eſſe aſſerūt: quia & corporeū dicūt: pro eo ꝙ uiſio ꝓprie corporis eſt. Vnde & illi Valētinianiꝙ ſupra diximus hæretici: corporaliter & uiſibiliter generaſſe patrē & generatū filiū dicunt. Refugiēs ergo (utopinor) Origenes uiſiōis appellationē tanꝗͣ ſuſpectā: aut melius eſſe ī natura deitatis ratus. i. in patrē & filiū utiillo ſermone qd̓ ipſe domīus definiuerit dicēs: Nemo nouit filiū niſi pater: neqꝫ patrē quis nouit niſi filius: oēnergo occaſionē ſupradictis hæreſibus eredidit excludendā: ſi notionē in natura deitatis potius diceret ꝗͣ uiſionēdum uiſio occaſionem aliquam præbere uideatur hæreticis. Notio uero unius naturæ inter patrē & filium ſer-uat indiſſociabilem ueritatem: præcipue quia euangelii talis auctoritas eſt: ſimul & cautelæ per hoc plurimumcredidit fore: ne Anthropomorphitæ quoquo mō audirent uiſibilem deum. Hæc ratio qua non fiebat aliquadifferentia trinitatis: uiſa mihi non eſt debere penitus abiici: etiam ſi aliqua uerba in græco īcautius fortaſſe po-ſita declinauimus. Sit ſane adhuc in iudicio legentium: utrū & hoc aduerſus ſupradictas hæreſes utile aut mi-nus utile uideatur. Tamen ponamus ꝙ etiam ii qui norunt de litteris & huiuſcemodi ſenſibus iudicare: quibuscum peritia adeſt & dei timor: qui nihil per contentionem: neqꝫ per inanem gloriam gerunt: quoꝝ animus ab-uidia & fauorę & odio uacat: dicant non multum ad inſtructionem: uel ad impugnandas ſupradictas hæreſe:caput iſtud ualere: nunquid nam id non licet præterire? Et tanꝗͣ minus ualidum ad depellendos aduerſariostranſcurrere? Pone quia ſit ocioſum: nunquid & criminoſum? Quo mō loco criminis ducetur: ubi inuiſibili-tatis æqualitas inter patrem & filium & ſpiritum ſanctum confirmatur? Non puto hoc ita cuiqͣ uideri: & quiddico cuiꝗͣ? ſed ne & iſtis quidem ipſis criminatoribus meis aliquid in meis litteris uiſum eſſe: quod poſſet offendere. Deniqꝫ enim ſi hoc putaſſent: ipſa ſicut tranſtuleram mea uerba poſuiſſent. Sed nunc auſculta quid faciū& flagitii eoꝝ require ſi ullum præceſſit exemplum. In eo loco ubi ſcriptum erat: ſed ſi requiras a me: quid etiꝰde ipſo unigenito ſentiam: ſi ne ipſe quidem uiſibilem dicam naturam dei qui naturaliter inuiſibilis eſt: nō tibiſtatim uel impium eſſe uideatur uel abſurdum: rationem quippe dabimus conſequenter. illi ſcripſerunt: non tibi ſtatim abſurdum: uel impium uideatur eſſe: quia ſicut filius patrem non uidet: ita nec ſpiritus ſanctus filiumuidet. hoc ſi in foro poſitus: uel in negociis ſecularibus commiſiſſet iſte qui de monaſterio Romam quaſi calū-niandi pertiſſimus miſſus eſt norunt omnes quid conſequeretur ex legibus publicis: cuiuſmodi criminis reuseſſet. Nunc uero quia ſecularem uitam iam reliquit: & a tergiuerſatione illa actuum publicoꝝ ad monaſteriūconuerſus eſt: & adhæſit magiſtro nobili: ut ab ipſo edoceretur iterum pro modeſtia furore inſanire: pro quietæ ſeditiones mouere: pro pace bellum mouere: pro concordia mouere diſſidia: perfidus eſſe pro fide: pro ueri-tate falſarius: crede mihi ꝙ huius ſceleris nequitia etiam uerum fuiſſet exemplar: niſi lezabel tibi illa occurręretIlla eſt enim quæ hoc crimen aduerſus Nabutheum iſraelitem uineæ cauſa compoſuit: & mandauit preſbyto