guetur & uermis eoꝝ non morietur: ne quis addat aliquid huic ſcripturæ: ne auferat: ne īſerat: ne immutet: ſecconferat cum exēplaribus: unde ſcripſerit: & emendet ad litterā: & diſtīguat: & nō emēdatū uel nō diſtinctū codicē non habeat: ne ſenſuū difficultas: ſi diſtinctus codex non ſit: maiores obſcuritates legentibus generet.¶ Pammachii & Oceani ad beatum Hieronymum preſbyterum commonentium: ut de callida Ruffini interpretatione & mentione illius in præfatione habita ſe purgetEpiſtola. XXXII.nctus aliꝗs ex fratribus ſchedulas ad nos cuiuſdā detulit: quæ Origenis uolumē qd̓ Periarchō ſcribitur: in latinū ſermonē uerſū tenerent. Et quoniā in his multa ſunt: quæ tenuitatē noſtri ingenii ꝑmo-V uent: quæqꝫ minus catholice dicta exiſtimamus: ſuſpicamur etiā ad excuſationē auctoris multa de li-brigeius eſſe ſubtracta: quæ apertā impietatē eiuſdē monſtrare potuiſſent: q̄ſumus præſtantiā tuā: ut hoc ſpe-cialiter non tam nobis ꝗͣ uniuerſis: qui in urbe habitant: profecturū opus digneris īpendere: ut ſupradictum li.brū Origenis ad fidē: quēadmodū ab ipſo auctore editus eſt: tuo ſermone manifeſtes: & quæ a defēſore eius interpollata ſunt: ꝓdas. Et quæ etiā ī his ſchedulis quas ad ſanctitatē tuā direximus: uel cōtra catholicā regulamuel īperite edita ſunt: redarguas atqꝫ cōuincas. Sane ſubtiliter ī præfatione operis ſui mētionē tacito nomīe tuaſanctitatis expreſſit: quod a te promiſſū opus ipſe cōplerit: illud oblique agens etiā te ſimili ratione ſentire. Puiga ergo ſuſpitiones hominū: & cōuince criminantē: ne ſi dīſſimulaueris: conſentire uidearis.¶ Apologia beati Hieronymi ad eoſdē reſponſiua. In qua docet ſe Origenis doctrinā non dogma fectatum: docetqꝫ illū ita legendū: ut exceptis bonis contraria fidei reſpuant̉. Illius quoqꝫ errores detegit: & præfationē in lbros periarchon carpit: illorūqꝫ interpretationē uitioſam damnat.Epiſtola: XXXIII.Thedulæ quas miſiſtis: honorifica me affecere contumelia: ſic ingenium prædicantes: ut fidei tollerenueritatem. Et quia eadem in Alexandria & Romæ & in toto pene orbe boni homines ſuper meo no-mine iactare conſueuerunt: & tantum me diligunt: ut ſine me hæretici eſſe non poſſint: omittam perſonas: rebus tarnum & criminibus reſpondebo. Neqꝫ enim prodeſt maledicentibus remaledicere: & aduerſariostalione mordere: cui præcipitur malum pro malo non reddere: ſed uincere in bono malum: ſaturari obprobri-is: & alteram uerberanti præbere maxillam: Obiiciunt mihi: quare Origenem aliquando laudauerim. Ni fal-ſor: duo loca ſunt: in quibus eum laudaui: præfatiuncula ad Damaſum in homeliis canticis canticoꝝ: & ꝓœmum in libro hebraicorum nominū. Quid ibi de dogmatibus eccleſiæ dicit̉? Q uid de patre & filio & ſpiritu ſācto. Quid de carnis reſurrectione? Quid de animæ ſtatu atqꝫ ſubſtantia? Simplex interpretatio atqꝫ doctrīaſimplici uoce laudata eſt. nihil ibi de fide: nihil de dogmatibus cōprehenſū eſt. Morialis tantū tractat̉ locus: &allegoriæ nubilū ſerena expoſitione diſcutit̉. Laudaui īterpretationē: nō dogmatiſtē. ingenium: nō fidem: philoſophum nō apoſtolū. Quod ſi uolunt ſuper Origenem meū ſcire iudiciū: legant in Eccleſiaſtē cōmētariosreplicent ī epiſtola ad Epheſios tria uolumina: & ītelligent me ſemꝑ eius dogmatibus contraiſſe. Quæ enī ſtutitia eſt: ſic alicuius laudare doctrinā: ut ſequar & blaſfemiā? Et beatus Cyprianus Tertulliano magiſtro utitu-ut eius ſcripta probāt. Cūqꝫ eruditi & ardētis delectetur īgenio: Mōtanum cū eo Maximillāqꝫ nō ſequitur. Fo-tiſſimos libros contra Porphyriū ſcribit Apollinaris. Eccleſiaſticā pulchre Euſebius hiſtoriam texuit: alter eoꝝdimidiatam chriſti ītroducit œconomiā: alter īpietatis Arrii aꝑtiſſimus propugnator eſt. Ve īquit Eſaias: qui dicūt bonum malū: & malum bonū & qui faciūt amaꝝ dulce: & dulce amaꝝ: nec bonis aduerſarioꝝ ſi honeſtumquid habuerint detrahendū eſt: nec amicoꝝ laudāda ſunt uitia: & unūquodqꝫ nō perſonaꝝ: ſed reꝝ pōdere iu-dicādum eſt. Mordetur & Lucilius: quod īcompoſito currat pede: & tamē ſales eius lepoſqꝫ laudant̉: dum eſſeiuuenis miro deſcēdi ferebar ardore nec iuxta quorundā preſūptionē: ipſe me docui. Apollinarē Laodicenumaudiui Antiochiæ frequēter & colui. Et cum me ī ſanctis ſcripturis erudiret nunꝗͣ illius cōtentioſum dogma ſuſcepi. lam canis ſpargebar caput: & magiſtrum potuis ꝗͣ diſcipulum decebat: ꝑrexi tamen alexādriam: audiuiDidymum: in multis ei gratias ago. Q uod neſciui didici: quod ſciebam illo docēte nō perdidi. Putabāt me homines finem feciſſe diſcēdi: ueni rurſū Hieroſolymā & Bethleē: quo labore: quo præcio Barabanum nocturnūhabui præceptorem? Timebat enim iudæos: & mihi alterum exhibebat Nicodemū: horum oīum frequenteropuſculis meis facio mentionem. Certe Apollinaris & Didymi inter ſe dogma contrarium eſt. Rapiat me ergoutraqꝫ turma diuerſū altrinſecus: quia magiſtrum utrūqꝫ confiteor: ſi expedit odiſſe hoīes: & gētes aliquas deteſtari: miro odio auerſor conciſionē: uſqꝫ hodie enī perſequuntur dominū noſtrum leſū chriſtū in ſynagogis ſathanæ. Obiiciat mihi quiſpiā: cur hominē iudæū habuerim præceptorē. Et audet quidam proferre litteras meas ad Didymum quaſi ad magiſtrum. Grande crimen diſcipuli: ſi hominem eruditum & ſenē magiſtrum dixrim. Et tamen uolo īſpicere ipſam epiſtolam: quæ tāto tempore ī calūniam reſeruata eſt. Nihil præter honor& ſalutationē cōtinet: inepta ſunt hæc & friuola. Arguite potius ubi hæreſim defenderim: ubi prauū Origenisdogma laudauerim ī lectione Eſaiæ in quo duo ſeraphin clamantia deſcribuntur: illo interpretāte filiū & ſpirtum ſanctū: nōne ego deteſtandā expoſitionē in duo teſtamenta mutaui? Habetur liber in manibus ante. xxxannos editus: tot opuſcula mea: & maxime cōmentarii iuxta oportunitatē locorum: gentilē ſectā lecerāt: quodaut opponunt congregaſſe me libros ſcilicet illius ſuper cunctos homines: utinā omniū tractatoꝝ haberē uolumina: ut tarditatem ingenii eruditionis diligentia cōpenſarem. Congregaui libros eius fateor. Et ideo erroretnō ſequor: quia ſcio uniuerſa quæ ſcripſit. Credite experto: quaſi chriſtianus: chriſtianis loquor: uenenata ſunillius dogmata aliena a ſcripturis ſanctis uim ſcripturis facientia: legi inꝗͣ legi Origenē. Et ſi in legendo crimeneſt: fateor: & noſtrum marſupium Alexandrinæ chartæ euacuauerunt. Si mihi creditis origeniſta nunꝗͣ fui. Sꝫnon creditis nunc eſſe ceſſaui: quod ſi nec ſic adducimini ad fidem: compellitis me ad defenſionem mei: contra