Eatiſſimo papæ Theophilo Hieronymus Salutē. Ex eo tēpore quo beatitudinis tuæ accepi epiſtolasuncto paſchali libro uſqꝫ in preſentē diē ita & mœrore luctus & ſollicitudine ac diuerſis ſuꝑ ſtatu ec-cleſiæ hinc rumoribus exagitatus ſum: ut uix uolumē tuū potuerim in latinū ſermonē uertere. Opti-me enī noſti iuxta ueterē ſententiā non eſſe triſtē eloquētiam: maxime ſi ad ægritudinē animi accedat corporisægritudo. Et hanc ipſā epiſtolam febre æſtuans: & quintū iam diē decūbens lectulo nimia feſtinatione dictauibreuiter īdicans beatitudini tuæ: magnū me laborē ſuſtinuiſſe in trāſlatione eius: ut omnes ſentētias pari uenuſtate trāſferrem: & græcæ eloquētiæ atinum aliqua ex parte reſponderet eloquiū. In principio philoſopharis:& generaliter agēs dū omnes erudis: unum iugulas. In reliquis aūt quod uel difficillimū eſt: rhetoricæ eloquertiæ iungis philoſophos: & Demoſthenē atqꝫ Platonē nobis conſocias. O quāta dicuntur in luxuriā: quātis præconiis extollitur cōtinentia: & de ītimis ſapiētiæ diſciplinis diei ac noctis: lunæ curſus ac ſolis ratione: mūdi iſti-us natura deſcribit̉: & hāc ipſam diſputationē ad ſcripturaꝝ refers auctoritatē: ne in paſchali libro uidearis deſæcularibus ꝗcoͣ fontibus mutuatus. Q uid plura? In his laudare te uereor ne aſſentādi crimen īcurrā. Optīusliber eſt: & ī philoſophis: & agens ſuſceptā cauſā abſqꝫ īuidia ꝑſonaꝝ. Vnde obſecro te ignoſcas tarditati etiammeæ. Ita enī ſāctæ & uenerabilis Paulæ cōfectus ſū dormitione: ut abſqꝫ trāſlatione huius libri: uſqꝫ ī præſentiarū nihil aliud diuini oꝑis ſcripſerim. ꝑdidimus enī ut ipſe noſti repēte ſolatiū: qd̓ (ut cōſcientiæ noſtræ teſtis eſtdominus) nō ut ꝓprias ducimus neceſſitates: ſed ut ſāctoꝝ refrigeria ꝗbus illa ſollicite ſeruiebat. Sācta & uenerabilis te filia tua Euſtochiū: quæ nullā ꝓ matris abſētia recepit cōſolationē: te uniuerſa fraternitas ſuppliciterſalutat. Libros quos dudū ſcripſiſſe te nūciaſti: uel legēdos nobis: uel uertendos tranſmitte. Vale in Chriſto.¶ Præfatio Ruffini preſbyteri Aquilegienſis in libros periarchon Origenis: in quo dicit ſe Hieronymū imitatum: qui eiuſdem Origenis aliqua traduxerat: & profitetur quæ a fide diſcrepant detractaturum. Nota qd̓ hicprimum inter Hieronymum & Ruffinum exorta eſt contentio: cum callide in ea præfatione Hieronymi menEpiſtola. XXXI.tio habita crederetur: ſicut mox ſubiecta teſtatur.Cio ꝗͣplurimos fratrum ſcientiæ ſcripturarum deſiderio prouocatos: popoſciſſe ab aliquantis eruditisuiris: & græcarum litterarum peritis: ut Origenem Romanum facerent: & latinis auribus eum dona-rent. In quod etiam cum frater & collega ueſter ab epiſcopo Damaſo deprecatus: homelias duas de cātico canticorum in latinum tranſtuliſſet ex græco: ita in illo opere ornate magnificeqꝫ præfatus eſt: ut cuiuꝫ le-gendi Origenem: & auidiſſime perquirendi deſiderium commoueret: dicens illius animæ conuenire: quod di-ctum eſt. Introduxit me rex in cubiculum ſuum aſſerens eum: quod cum in cæteris libris omnes uincat in can-ticis canticorum: Etiam ipſe ſe uicerit. Pollicetur ſane in ipſa præfatione ſe & ipſos in cantico canticorum libros& alios ꝗͣplurimos Origenis Romanis auribus largiturum. Sed ille ut uideo in ſtilo proprio placens: rem maioris gloriæ ſequitur: ut pater uerbi ſit potius ꝗͣ interpres. Nos ergo rem ab illo quidem cœptam ſequimur & ꝓbatam: ſed non æquis eloquentiæ uiribus: tanti uiri ornare poſſumus dicta. Vnde uereor ne uitio meo id acci-dat ut uir quem ille alterum poſt apoſtolos eccleſiæ doctorem ſcientiæ ac ſapientiæ merito comprobauit: ino-pia ſermonis noſtri longe ſe inferior uideatur. Q uod ego ſæpe conſiderans reticebā: nec deprecantibus me frequenter in hoc opus fratribus annuebā. Sed tua uis fideliſſime frater Machari: tanta eſt: cui obſiſtere ne imꝑitiaquidē poteſt: propter quod ne te ultra tam grauem paterer exactorem: etiam contra propoſitum meum ceſſiea tamen lege atqꝫ ordine: ut quantum fieri poteſt: interpretando ſequar regulā prædeceſſoꝝ. Et eius præcipueuiri: cuius ſuperius fecimus mentionē: qui cū ultra. lxx. libellos Origenis: quos homeliticos appellauit: aliquartos etiā de tomis in apoſtolū ſcriptis tranſtuliſſet in latinū: in quibus cū aliquanta offendicula īueniantur ī graco: ita elimauit omnia interpretādo atqꝫ purgauit: ut nihil in illis quod a fide noſtra diſcrepet latinus lector īueniat: hunc etiā nos licet nō eloquentiæ uiribus diſciplinæ tamen regulis inquantū poſſumus: ſequimur obſeruates ſcilicet ne ea quæ in libris Origenis a ſeipſo diſcrepantia inueniuntur atqꝫ contraria proferamus: cuius diueſitatis cauſā plenius tibi in apologetico: quē Pāphilus pro libris ipſius Origenis ſcripſit: edidimus breuiſſimo libello ſuꝑaddito: in quo euidētibus ut arbitror probamētis corruptos eſſe ī qͣplurimis ab hæreticis & maliuolislibros eius oſtēdimus: & iſtos præcipue quos nunc exigis ut īterpreter. ideſt ꝑiarchō: quod de principiis uel deprincipatibus dici poteſt: qui ſūt re uera alias & obſcuriſſimi & difficillimi. De rebus enim ibi talibus diſputat.quibus philoſophi omni ſua ætate conſumpta nihil inuenire potuerunt. Hic uero noſter ꝗͣtū potuit egit: ut criatoris fidem & creataꝝ reꝝ rationem: quā illi ad impietatē traxerunt: ad pietatem ipſe cōuerteret. Sicubi ergnos in libris eius aliquid contra id inuenimus: quod ab eo in cæteris locis fideliter de trinitate fuerat definitumueluti adulteratū hoc & alienū: aut prætermiſimus: aut ſecundū eam regulam protulimus: quā ab ipſo frequetter īuenimus affirmatā. Si qua ſane uelut ꝑitis iam & ſcientibus loquēs: dum breuiter trāſire uult obſcurius.tulit: ut manifeſtior fieret locus: ea quæ de ipſa re in aliis eius libris aptius legeramus: adiecimus explanatioi ſiedentes: nihil tamen noſtrū diximus. Sed licet in aliis locis dicta ſua tamen reddidimus. Hoc autē iccirco in prafatione cōmonui: ne forte calūniatores iteꝝ ſe criminandi putarent inueniſſe materiā: ſed uiderint ipſi quid peruerſi & cōtentioſi homines agant. Nobis interim tantus labor: ſi tamen orantibus uobis deus iuuerit: iccirco ſuſceptus eſt: nō ut calūnioſoꝝ ora (quod fieri non poteſt: licet forte etiam hoc deus faciet clauderemus: Sed utproficere ad ſcientiam reꝝ uolentibus meteriā præberemus. Illud ſane omnem qui hos libros uel deſcripturuseſt: uel lecturus in conſpectu dei patris & filii & ſpiritus ſancti: conteſtor: atqꝫ conuenio: per futuri regni fidemper reſurrectionis ex mortuis ſacramentum: per illum qui præparatus eſt diabolo & angelis ſuis æternū igne:ſic non illum locum æterna hæreditate poſſideat: ubi eſt fletus & ſtridor dentium: & ubi ignis eorum non extii