Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

prædicationi: non poteſt filius uidere patrē: neqꝫ ſpiritus ſanctus filiū? Hæc in libris ϖέρίαρκον ſcribūtur hisuerbis legimus: & ita locutus eſt Origenes. Sicut enim incongruū eſt dicere: poteſt filius uidere patrē: ſic īcōſequens eſt opinari: ſpiritus ſāctus poſſit uidere filium. Illud quoqꝫ quis Origene dicente patiatur: quod ani angeli fuerint in cælis: & poſtꝗͣ peccauerint in ſuꝑnis deiectas eſſe in iſtū mundū: & qͣſi in tumulos & ſepuchra: ſic in corpora iſta relegatas pœnas antiquoꝝ luere peccatoꝝ? & corpora credētium templa chriſti eſſeſed carceres dānatorum? Exīde ueritatem hiſtoriæ allegoriæ deprauās mendacio: īfinita uerba multiplicat: &ſimplices quoſqꝫ uaria ꝑſuaſiōe ſupplātans nūc aſſerit aīas: iuxta græcā ætymologiā ψύξαθ αποτοῦ VύXFξεσθαι. ideſt ab angeleſcēdo: iccirco uocitatas: quia de cæleſtibus ad īferiora ueniētes calorē priſtinū amiſeritnūc corpus hoc: ob id iuxta græcos δεμα. ideſt uinculum ſiue iuxta aliā proprietatē cadauer dici: quia animade cælo ruerint: a pleriſqꝫ autē ſecundū uariā græci ſermōis ſupellectilē corpus. ideſt σομασηῶα: hoc eſt memoriā īterpretari: eo ita aīam ī ſe clauſā habeat: quomodo ſepulchra & tumuli cadauera mortuoꝝ. Et ſi hocueꝝ eſt: ubi eſt fides noſtra? ubi preconiū reſurrectionis? ubi apoſtolica doctrīa: quæ ī eccleſiis chriſti hucuſqꝫꝑdurat? ubi illa benedictio ad Adā: & ad ſemē eius: & ad Noe: & ad filios eius: creſcite & multiplicamini: & replete terrā? Iam enim erit benedictio: ſed maledictio iuxta Origenē: qui angelos uertit in aīas: & de ſublimfaſtigio dignitatis facit ad īferiora deſcēdere: quaſi deus generi humano poſſit aīas benedictionē dare: niſangeſi peccauerīt: & tot ī cælo ſūt ruinæ: quot ī terra natiuitates. Dimittēda nobis eſt doctrina apoſtolorum &prophetaꝝ & legis: & ipſius domini Saluatoris ī euāgelio ꝑtonātis. Ecōtrario Origenes precipit: & legē dat: utnon dicam cōſtringit diſcipulos ſuos: ne quis oret ī cælum aſcēdere: ne peius iterum peccās ꝗͣ ī terris ante peccauerat: precipitetur in mūdum. ꝗͣꝗͣ iſtiuſmodi nugas & deliramēta ſoleat ipſe ſcripturaꝝ interpretatione ꝑuerſa& aliud ſignificāte ꝗͣ ueꝝ eſt: affirmar̄ dicens. Priuſꝗͣ a malitia humiliarer ego deliqui: & illud reuertere animamea ī requiē tuā: necnon & aliud. Educ de carcere aīam meā. Et in alio loco. Cōfitebor domino in regione uiuorum: alius proculdubio ſenſus ſcripturæ diuinæ ſit: ꝗͣ ille in hæreſim ſuā maligna īterpretatione detorquet.Quod faciunt & manichæi & gnoſtici: & hebionitæ: & Martionis ſectatores: & aliæ hæreſes nūero. lxxx. quæde puriſſimo ſcripturaꝝ fonte aſſumētes teſtimonia: ita īterpretantur: ut ſcripta ſunt: ſed ſimplicitatē ſermonis eccleſiaſtici id uolūt ſignificare: quod ipſi ſentiūt. Illud quoqꝫ quod aſſerere nitit̉: doleam ne an rideam neſcio. Doctor egregius audet docere diabolū id rurſū futuꝝ eſſe: quod fuerit: & ad eandē redituꝝ dignitatem: &cōſcenſuꝝ regna cæloꝝ. Proh nefas: quis tam uecors & ſtolidus hoc recipiat: ut ſanctus Ioānes Baptiſta: & Petrus & Ioānes apoſtolus & euangeliſta Fſaias quoqꝫ & Hieremias & reliqui prophetæ cohæredes fiant diaboli ī regno cælorum? Prætereo friuolam eius expoſitionem ſuper tunicis pelliciis: quanto conatu quantiſqꝫ ege-rit argumentis: ut tunicas pellicias humana eſſe corpora crederemus. Q ui īter multa ait: nūquid coriarius autcorticarius erat deus: ut cōficeret pelles aīalium: & cōſueret tunicas pellicias Adam & Euæ? Manifeſtum eſt eigo īquit: de corporibus noſtris loquatur. Et ſi hoc ita eſt: quomodo legimus ante pellicias tunicas & ante inebedientiā & de paradiſo ruinam Adam loquētem: non ſecundum allegoriam: ſed uere hoc nunc os ex oſſibusmeis: & caro de carne mea? Aut unde aſſumptum eſt illud: quod diuinus ſermo teſtatur. Et iniecit deus ſoporēī Adam: & dormiuit: & ſumpſit unam de coſtis eius: & adimpleuit pro ea carnē: & ædificauit coſtam: quam tulerat ex eo: illi in uxorem? Aut quæ corpora contegebat Adam & Eua foliis ficus: poſtqͣ comederunt de arbor.uetita? Quis aūt patienter ferat Origenem lubricis argumentationibus reſurrectionem carnis huius negantem: ſicut declarat manifeſtiſſime ī uolumine explanationum primi pſalmi: & in aliis multis locis? Aut quis audiat in tertio cælo donantem nobis Origenem paradiſum: & illum quem ſcriptura cōmemorat: de terra ad caſeſtia tranſferentē: & omnes arbores quæ ſcribuntur in geneſi ſic allegorice intelligentē: ſcilicet: arbores anglicæ fortitudines ſint: cum hoc ueritas recipiat? Neqꝫ enim dixit ſcriptura diuina: depoſuit deus Adā & Euāin terram: ſed eiecit eos de paradiſo: & habitare fecit eos contra paradiſū: & non adiecit eos ſub paradiſo: poſuitrōpheam flāmeam: & cherubin cuſtodire ītroitum ligni uitæ: & non aſcenſum: & fluuius egredit̉ ex Eden:deſcendit ex Eden. Iſte diuiditur ī quatuor principia: nomen uni Phiſon: & nomen ſecundi Geon. Ego ego uidiaquas Geon. Aquas aquas his carneis oculis aſpexi. Iſta eſt Geon quē Hieremias demōſtrat dicens: quid uobis& uiæ ægypti: ut bibatis aquam Geon turbidam: bibi & de hoc magno flumine Euphrate aquas ſimpliciter qͣsmanu potes tangere: ore ſorbere: non aquas ſpiritales. Vbi autem flunina ſunt & aquæ: & uidentur: & bibunt̉ibi conſequens eſt: & ficus & alia ligna ſint: de quibus dicit deus. Ex omni ligno quod eſt ī paradiſo comedesſimilia ſunt fluminibus & aquis. Si aut aqua quæ cernitur uere aqua eſt: neceſſe eſt ut & ficus uera ſit: & alia li-gna: & Adā uerus ſtatim a principio plaſmatus in corpore: ſicut & Eua: & non in fantaſmate & poſt ruinam (utuuſt Origenes) propter peccatum: poſtea corpus accepit. Sed dicis: legimus ſanctus Paulus raptus ſit uſꝗꝫad tertium cælum & uſqꝫ ad paradiſum: bene dicis quando ponit tertium cælum: & poſtea addit: & in paradiſum: oſtendit alibi eſſe cælum: & alibi paradiſum. Illas uero preſtigias quis non ſtatim abiiciat atqꝫ contēnatdicente Origene: de aquis quæ ſuper firmamentum ſunt: non eſſe aquas ſed fortitudines angelicæ poteſtatis.Et rurſum aquas quæ ſuper terram ſunt: hoc eſt ſub firmamento: eſſe uirtutes cōtrarias. .i. dæmones. Et quomodo legimus in diluuio apertas cataractas cæli: & aquas inundaſſe diluuii? Vnde aperti ſunt fontes abyſſi: & totus mundus opertus eſt aquis. Sed furor hominum eſt iunctus ſtultitiæ: qui reliquerunt illud quod in prouerbiis dicitur. Audi fili ſermonē patris tui: & ne abiicias legē matris tuæ: & cohuerſi ſunt ad errorem: & dicūt ſtulto: ut princeps ſui ſit: nec contēnunt res fatuas quæ dicunt̉ a fatuo: ſicut ſcriptura teſtat̉. Fatuus aūt fatua loꝗtur: & cor eius uana ītelligit. Vnde obſecro te dilectiſſime & qͣſi mēbris meis parcēs propter charitatē: quam in