omniū impediſſet naturæ ordinē: ut contra naturā tyranni crudelitas uinceretur. Longū eſt: ſi uoluero cunctaſanctaꝝ ſcripturaꝝ exempla ꝓferre. Totus ſermo ſanctoꝝ ad deum oratio eſt: tota oratio. & depræcatio extorquet clæmentiā creatoris: ut qui nr̄is uiribus & ſtudio ſaluari non poſſumus: illius miſericordia conſeruemur.Vbi aūt miſericordia & gratia eſt: liberū ex parte ceſſat arbitriū: quod in eo tātū eſt. ut uelimus atqꝫ cupiamus& placitis tribuamus aſſenſū. Iā in domini poteſtate ē: ut id quod cupimus laboramus: an nitimur illius oper-& auxilio implere ualeamus. CR I. Ego ſimpliciter dixerā: non in ſingulis operibus noſtris: ſed in gratia conditionis & legis ſentiri auxiliū dei: ne liberū frangeretur arbitriū. Cæterū ſunt plæriqꝫ noſtrorum: qui omnia quæagimus: dicant fieri præſidio dei. AT. Q ui hoc dicit: ueſter eſſe ceſſabit. Aut ergo & tu iſta dicito: ut noſter eſſe incipias: aut ſi nō dicis: alienus eris: cū iis qui nr̄a nō dicunt. CRI. Tuus ero: ſi mea dixeris: īmo tu meus: ſi aduerſa non dixeris: Sana corpora confiteris: & aīæ quæ fortior eſt denegas ſanitatē. Vt enī morbus & uulnus incorpore: ita peccatū in anima. Qui ergo ſanū aliquando hoīem cōfiteris ex ea parte: qua caro eſt: quare non ſanum dicas & ex ea qua ſpiritus eſt? AT. Sequor propoſitionem tuam.Nunꝗͣ hodie effugies: ueniam quocunqꝫ uocaris.CRI. Paratus ſum ad audiendum. AT. Et ego ad loquendū ſurdis auribus. reſpōdebo igit̉ ad propoſitum. Exanima cōpacti: corpore utriuſqꝫ ſubſtantiæ naturā cōſequimur. Quō corpus ſanum dicitur: ſi nullo languor-uexetur: ita aīa abſqꝫ uitio: ſi nulla ꝑturbatione quatiatur. & tamē ꝗͣuis corpus ſanū ſit: integrūqꝫ: & uegetum: &cunctoꝝ ſenſuū integritate robuſtū: aut crebris aut raris infirmitatibus cōdoleſcit & ut firmiſſimū ſit: interdūpituitæ moleſtiā patitur: ita anima cogitationū & ꝑturbationum impetus ſuſtinens: ut ſuperet naufragia: nonabſqꝫ periculo nauigat. conſideranſqꝫ fragilitatē ſuā ſemꝑ de morte ſollicita eſt: ſecundū illud quod ſcriptū eſt.Quis eſt homo qui uiuet & non uidebit mortem huæ cunctis intenta eſt mortalibus: non naturæ diſſolutiōeſed morte peccati. iuxta illud propheticum. Aīa quæ peccauerit: ipſa morietur. Alioquin hanc communē mo-tem qua: & bruta ſoluūt̉ aīalia: Enoch & Heliam nondū uidiſſe cognoſcimus. Da mihi corpus quod nunꝗͣ laguerit: aut quod poſt languorem perpetua ſanitate ſecuꝝ ſit: & dabo tibi aīam: quæ nūqͣ peccauerit. Nec poſtuirtutes deinceps peccatura ſit: præſertim cum uicina ſint uitia uirtutibus & ſi paululum declinaueris: aut errādum tibi ſit: aut in præceps cadendum. Quantum enim inter ſe diſtant pertinatia & perſeuerantia? parſimo-nia & frugalitas? liberalitas & profuſio? prudētia & calliditas? fortitudo & temeritas? cautela & timiditas? quorum alia ad bona: alia referuntur ad mala. quod quidem & in corporibus inuenitur. ſi felli prouideris temperādo: pituita ſuccreſcit. ſi humores ſiccare feſtines: inardeſcit ſanguis: bile uitiatur: & luteus color ora profundit.Certe ut cunctam medicoꝝ adhibeamus diligentiam: & caſtigatis uiuamus cibis: & morboꝝ fomitibus careamus cruditate: occultis quibuſdam & ſoli deo cognitis cauſis: uel frigore īhorreſcimus: uel febre exardeſcimusuel torminibus eiulamus: & ueri medici Saluatoris imploramus auxiliū. Dicimuſqꝫ cum apoſtolis. Magiſterſaluos nos fac: perimus. CRI. Eſto: ut nullus potuerit omne uitare peccatum: in pueritia: adoleſcentia: & iuuentute: nunquid negare potes plurimos iuſtos & ſanctos uiros poſt uitia omni ſe ad uirtutes animo contuliſſe: &per has caruiſſe peccato? AT. Hoc eſt quod tibi in principio dixeram: in noſtra eſſe poſitum poteſtate uel peccare uel non peccare. & uel ad bonum uel ad malum extendere manum: ut libeꝝ ſeruetur arbitrium. ſed hoc ꝓmodo & tꝑe & conditione fragilitatis humanæ: perpetuitatem autem impeccantiæ ſoli reſeruari deo. & ei: quiuerbum caro factus: carnis detrimenta & peccata non pertulit. Nec quia ad breue poſſum: cogis me ut poſſimīugiter. poſſim ieiunare: uigilare: ambulare: legere: pſallere: ſedere: dormire: nunquid in perpetuū? CRI. Et quare in ſcripturis ſanctis ad perfectam iuſticiam prouocamur? ut eſt illud. Beati mundo corde: quoniam ipſi deūuidebunt. & Beati immaculati in uia: quoniam ambulant in lege domini & dei loquentis ad Abraham. Ego ſūdeus tuus. placeto in conſpectu meo: & eſto ſine macula uel querela. Et ponam teſtamentum meum inter me& te. & multiplicabo te nimis. Si enim nō poteſt fieri quod ſcriptura teſtatur: fruſtra præcepit ut fieret. AT. Diuerſis teſtimoniis ſcripturaꝝ eandem quæſtionem teris in theatrales præſtigias: qui unum eundēqꝫ hominemperſonaꝝ uarietate mutata: in Martem Veneremqꝫ producunt. ut qui prius rigidus & truculentus inceſſeratpoſtea ſoluatur in molliciem fœminaꝝ. hoc quod nunc quaſi nouum obiicis: Beati mundo corde: & Beati im-maculati in uia: & Eſto ſine macula: & cætera huiuſcemodi apoſtolo reſpondente conuictum eſt. Ex parte co-gnoſcimus: & ex parte prophetamus & nunc per ſpeculum uidemus in enygmate. Cum autem uenerit quodfectum eſt: id quod ex parte fuerat: deſtruetur: & mundum igitur cor: quod poſtea ſit uiſuꝝ deum: & beatitudinem uitæ immaculatæ: & immaculatum cum Abraham uiuere: in umbra poſſidemus & imagine. ꝗͣuis aliqui-patriarcha ſit: ꝗͣuis propheta: ꝗͣuis apoſtolus: dicitur eis a domīo Saluatore: Si uos cum ſitis mali: ſcitis bona dare filiis ueſtris: quanto magis pater ueſter qui in cælis eſt: dabit bona petentibus ſe? Deniqꝫ & Abraham: cui dictum eſt. Eſto ſine querela: ſine macula: conſcientia fragilitatis ſuæ cecidit pronus in terram. Cunqꝫ locutus eſſet ei deus. Sarai uxor tua non uocabitur ultra Sarai: ſed Sara erit nomen eius: & benedicam ei: & erit in gentes& reges gentium ex ipſa erunt. Statim infertur. Cecidit Abraham in faciem ſuam: riſitqꝫ & dixit in mente ſuaSi centenario naſcetur filius: & ſi Sara. xc. annorum pariet. Dixitqꝫ Abraham ad deum: Iſmael uiuat in conſpictu tuo. Cui reſpondit deus. Etiam. Ecce Sara uxor tua pariet tibi filium: & uocabis nomen eius Iſaac: & reliquiCerte audierat a deo. Ego ſum deus tuus: placeto in conſpectu meo: & eſto ſiue macula: quare non credidit ꝗddeus repromiſit? ſed riſit in corde putans ſe cælare deum? & aperte ridere non audens? Deniqꝫ cauſas incredulitatis exponens: dicit in corde ſuo. Quomodo poteſt fieri: ut centenarius de nonagenaria uxore pariat filiumViuat inquit Iſmael in conſpectu tuo: quem ſemel dediſti. difficilia non quæro. contentus ſum beneficio quod