non ei qui ſemel conceſſit liberum arbitrium. AT. Quamuis tergiuerſeris: laqueis ueritatis innecteris. Ho-enim modo etiā ſi ipſe non adiuuat: tamen iuxta te auctor erit maloꝝ: quia potuit ꝓhibere & non prohibuit.Vetus enī ſnīa eſt: homicidā eſſe eū: qui cū poſſit hoīem de morte liberare: non liberet. CRI. Iā iā tollo manū:cedo: uiciſti. Si tamen uincere eſt: ueritatē uelle ſubuertere. nō rebus: ſed ſermonibus: ideſt non ueritate: ſed mēdatio. Poſſū enī illud tibi apoſtoli reſpōdere: & ſi īperitus ſermone: nō tamē ſciētia. Quādo enī loqͣris/ coactu-argumētationū ſtrophis tibi uideor aſſētire. Cū aūt tacueris: ex aīo rurſus elabitur: ut liꝗdo appareat diſputa-tionē tuā nō ex fōtibus ueritatis & chriſtiana ſimplicitate: ſed ex philoſophoꝝ minutiis & arte deſcēdere. AT.Vis ergo me rurſū uti teſtimoniis ſcripturaꝝ: & quō iactā diſcipuli tui nullū argumentationi tuæ poſſe & pro-blematibus reſpōdere? CRI. Non ſolū uolo: ſed & cupio. doce me de ſcripturis ſāctis: ubi ſublata liberi arbitriipoteſtate faciat homo: quod per ſe aut noluit aut non potuit. AT. Nō ita: ut tu proponis: ſed ut ueritas poſcit &ratio ſcripturaꝝ: uocibus eſt utendū. Loquitur Iacob in or̄one ſua. Si fuerit dominus deus meus mecū: & cuſtodierit me in uia: per quā ego ꝑgo: & dederit mihi panē ad manducandū: & reduxerit me cū ſalute ī domū pr̄ismei erit mihi dominus in deū: & lapis iſte quē poſui in titulū: erit mihi domus dei: & oīa quæcūqꝫ dederis mi-hi: decimas offerā tibi. Nunꝗd dixit ſi libeꝝ arbitriū cōſeruaueris: & cibū & ueſtimentū meo labore q̄ſiero: & reuertero in domū pr̄is mei? Oīa dat domini uoluntati: ut mereatur accipere qd̓ præcatur. Reuertenti de Meſopotamia Iacob: angeloꝝ occurrit exercitus: & uocantur caſtra dei. Poſtea pugnat cū angelo ſub figura hoīs: da domino cōfortatur. de ſupplantatore Iacob rectiſſime dei nomen accepit. neqꝫ enī ad fratrē crudeliſſimū audebat reuerti niſi domini præſidio roboratus. Scriptū eſt in cōſequētibus. Ortus eſt ei ſol: poſtꝗͣ tranſiuit Pha-nuel: qd̓ interpretatur facies dei. Vnde loquitur & Moyſes: Vidi dominū facie ad faciē: & ſalua facta eſt anīamea. non proprietate naturæ: ſed dignatione miſerantis. Oritur ergo nobis ſol iuſticiæ: quando uultu dei con-firmatur. loſeph in ægypto clauditur carcere: Ibiqꝫ infertur ꝙ cuſtos carceris oīa poteſtati eius fideiqꝫ cōmiſerit. Cauſaqꝫ redditur: quia dominus erat cū eo: & quæcunqꝫ faciebat ꝓſperabantur a domino in manibus eius.Vnde & Eunuchis ſōnia ſuggerūtur. Pharao uidet ſōniū inextricabile: ut per hanc occaſionē liberaret̉ Ioſeph:pater paſceretur & fratres: ægyptus tꝑe famis ſaluaretur. Sequitur. Dixit aūt deus ad iſrael in uiſione noctis. E-go ſū deus patrū tuoꝝ: noli timere deſcēdere in ægyptū. In gentē enim magnā faciā te ibi: & ego deſcendā teciin ægaptū: & deducā te inde: & ponet Ioſeph manus ſuper oculos tuos: ubi hic eſt liberi arbitrii ptās? Et non totum: qd̓ ire non audet ad filium: & genti ſe totū cōmittere dominū neſciēti: dei patris auxiliū eſt. Liberatur populus de ægypto in manu forti: & brachio excelſo. Non Moyſi & Aaron: ſed eius qui ſignoꝝ miraculis populūliberauit: & ad extremū ꝑcuſſit primogenita ægypti: ut qui prius retinebant pertinaciter: ardenter exire cōpellerent. Salomon loquitur. Eſto confidens in dominū in toto corde tuo. In tua aūt ſapīa ne exalteris in oībus ui-is tuis cognoſce eum: ut rectas faciat uias tuas. Intellige quid loquatur. Nec in ſapīa noſtra: nec in ullis uirtutibus confidendum: ſed in in ſolo domino: a quo greſſus hoīs diriguuntur. Deniqꝫ præcipitur: ut oſtendamus e-uias noſtras: & notas eſſe faciamus: quæ non labore proprio: ſed illius adiutorio atqꝫ clæmentia recte fiunt. Vnde ſcriptum eſt. Rectā fac in conſpectu meo uiā tuā. ſiue ut alia exemplaria habent. Rectā fac in cōſpectu tuouiā meā. ut qd̓ tibi rectum eſt: etiā mihi rectū uideatur. Idē Salomō loquitur. Deuolue ſuꝑ dominū opera tua:& firmabuntur cogitationes tuæ. Tunc enim noſtra cogitatio confirmatur: quando omne quod agimus: quaſiſuper ſtabilem & ſolidiſſimam petram domini adiutorio deuoluimus: eiqꝫ cuncta reputamus. Apoſtolus Pau-lus cum dei beneficia celeri ſermone narraſſet: ad extremum intulit: & ad hæc quis idoneus? Vnde & in alio lo-co dixit. Fiduciam aūt talē habemus per Chriſtū ad deum: non ꝙ ſufficentes ſimus cogitare aliquid a nobis: qͣſex nobis: ſed ſufficientia noſtra ex deo eſt. qui & idoneos fecit nos noui teſtamenti miniſtros: non littera: ſed ſpiritu. Littera enim occidit. ſpiritus autem uiuificat. Adhuc audemus per libeꝝ arbitrium ſuperbire? & abuti be-neficiis dei in contumeliam largitoris? cum idem uas electionis apertiſſime ſcribat. Habemus autem theſauriiuſtum in uaſis fictilibus: ut abundantia fortitudinis ſit ex deo: & non ex uobis. Vnde & in alio loco retunden-hæreticoꝝ impudentiam loquitur. Qui gloriatur: in domino glorietur. Neqꝫ enim qui ſeipſum cōmendat: ip-ſe probatus eſt: ſed quem deus cōmendat. Et iteꝝ. Nihil enim mihi defuit ab iis: qui ſuper modum ſunt apoſtoli: licet nihil ſim. Petrus loquitur ad dominum: ſignoꝝ magnitudine cōturbatus: Recede a me: quia homo peccator ſum. Et dominus ad diſcipulos. Ego ſum uitis: & uos rami: qui manet in me: & ego in eo. iſte affert fructūmultum: quia ſine me nihil poteſtis facere. ſicut rami & flagella uitium ilico contabeſcunt cum fuerint a matrice præciſa: ita omnis hoīum fortitudo marceſcit: & deperit: ſi a dei auxilio deſeratur. Nemo inquit poteſt uenire ad me: niſi pater qui miſit me traxerit eum: quando dicit. Nemo inquit poteſt uenire ad me: frangit ſuperbiētem arbitrii libertaēt: ꝙ etiam qui uelit ad Chriſtū pergere: niſi fiat illud quod ſequitur. Niſi pater meus cæleſtis traxerit eum: nequicꝗͣ cupiat: & fruſtra nitator. Simul & hoc animaduertendum: ꝙ qui trahitur non ſponte currit. Sed aut retractans: & tardus. aut inuitus adducitur. qui non poteſt ſuis uiribus & labore uenire ad Ieſum: quō poteſt omnia ſimul peccata uitare? Et uitare in perpetuum: & dei ſibi potentiæ nomen aſſumere? Senī ille αυαμαρτητος: & ego αγαμαρητος: quæ īter me & deū erit diſtātia? Vnū adhuc ponā teſtimoniūne tibi & adiutoribus tuis faſtidiū faciā. Aſſuero quē. lxx. īterpretes αρτεξερξηυ uocāt: ſonus aufert̉ ab oculisut cōmentarios in ſe fideliū replicās miniſtroꝝ inueniat Mardochæum: cuius indicio de inſidiis liberatus ē: ut& Heſter cōmendabilior fieret: & cunctis populis iudæoꝝ īminentē uitaret necē. Certe rex potentiſſimus: quiab india uſqꝫ ad ſeptētrionē cunctum poſſidebat orientē: poſt largiſſimas epulas: & cibos toto orbe quæſito.dormite cupiebat: & ſomno requieſcere: ac libeꝝ arbitrium implere dormiēdi: niſi dominus prouiſor bonoꝝ.lxiiii