Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Alienati ſunt peccatores a uulua: errauerunt ab utero: locuti ſunt falſa. Vel ſtatim ut nati ſūt: ſubiacuere peccato in ſimilitudinem præuaricationis Adæ: qui eſt forma futuri. Vel certe ſtatim: ut de utero uirginali natus eſChriſtus: de quo ſcriptū eſt. Omnis qui aperit uuluam ſanctū domino uocabitur. Oēs hæretici errauerunt:intelligētes myſterium natiuitatis eius: magiſqꝫ ad ſpecialem natiuitatē Saluatoris ꝗͣ ad omnium hoīum refer-ri poteſt hoc quod dicitur. Qui aꝑit uuluā ſanctus uocabitur domīo. Solus .n. Chriſtus clauſas portas uuluauirginalis aꝑuit: quæ tamē clauſæ iugiter permanſerūt. Hæc eſt porta orientalis clauſa: per quā ſolus pontifexingreditur & egreditur: & nihilominus ſemꝑ clauſa eſt. Illud quoqꝫ quod ī uolumine Iob ſcriptū eſt. Nūquiomundus erit homo coram deo? aut in operibus ſuis irrepræhēſibilis uir: ſi aduerſus famulos ſuos non credit:Et cōtra angelos prauum quid repperit: quāto magis in iis qui habitant domos luteas: e quibus & nos de eodēluto ſumus? Quod ſi aſſerueris: hoc dici ex perſona Eliphat themanite: intellige non ab eo dici. ſed ab illo quiſub ꝑſona angeli inuiſiōe: & in reuelatione loquitur ei ſententias dei. Sed eſto ut loquatur Eliphat: qd̓ ꝑſpicutangelus loquitur. Nūquid hoc ex ꝑſona Iob ꝓprie dicitur? Tentatio eſt uita hominis ſuper terrā? Et ſi egopeccaui. quid ego poſſū facere? Et quare oblitus es: nec feciſti iniquitatis meæ obliuionē & emendationē peccati mei. Quomō enim poteſt eſſe iuſtus homo ſuꝑ terram apud deū? Et iteꝝ. Si fuero iuſtus audiet me: ſediudicio eius indigebo. Et rurſum: quia ſum impius cur fruſtra laboro? Si lotus fuero nitro: & mūdus mūdis manibus: ſatis me ſorde tinxiſti. Si peccauero cuſtodies me. Ab iniquitate autē me. non facies īnocentē. Et ſi imꝑieegero: ue mihi. Et ſi fuero iuſtus potero reſpirare. Plenus enī ego ſū ignominiæ. Et iteꝝ. Quis enī erit mun-dus a ſorde? Nec unus quidē: etiā ſi unius diei fuerit uita eius ſuper terrā: & numerabiles menſes illius. Quodſi dixeris pronomē quis: non pro īpoſſibili: ſed interdū pro difficili accipi. Reſpondebo tibi. Et ubi eſt illud ꝗdremere protuliſti? Facilia dei eſſe mandata: & ea facile poſſe cōpleri dicente ſcriptura. Vir in dolore laborat ſi-bi: & uim facit perditioni ſuæ: ut oppreſſa: & ſubiugata: & moriente carne: uiuat in eo ſpiritus: ridiculāqꝫ illā expoſitionē Demoſthenis ueſtri dixiſſe Iob. Quis erit mundus a peccato? Sed quis mundus a ſorde? Præte.reo: quia probare conat̉: ſordes pānoꝝ ſignificari in infantia: uitia peccatoꝝ. Aut certe ſi non ſic intelligit: dicite uos: quid ſentiat. Tam etiā inuolutus dictor eſt: & nimio uerboꝝ ſqualore cooꝑtus: ut ſuſpitionē magis ꝗͣ ītelligentiā lectori præbeat. ad extremū īfert: Ego aūt ad hoc quid reſpōdebo? Manū ponā ſuper os meū: ſeme-Iocutus ſum. In ſecundo non addā. Ecce Iob noſter īmaculatus: & ſine q̄rela: & abſtinens ſe ab omni malo: quali fine iuſticiæ coronatur. ut miſericordia dei indigeat. Hoc eſt illud quod in prouerbiis legimus. Quis gloriabitur caſtū ſe habere cor? Aut quis confidit ſe mundū eſſe a peccato? Fac quod & hic: pro īpoſſibili: ſed prodifficili dixerit. Tolle ergo ſententiā: & rade de libro tuo: facilia dei eſſe mandata. Quod ſi illud Ioānis apoſtoli appoſueris: mandata eius ſunt grauia. Et de euāgelio. Iugū meū ſuaue eſt: & onus meū leue. Facile reuinceris: leuia dixiſſe euangelii mandata ad cōparationē ſuꝑſtitionis iudaicæ: in qua uaria cærimoniaꝝ genera orebātur: quæ iuxta liferā & apoſtoli dei ſententiā nullus potuit explere. Vnde & in actibus apoſtoloꝝ ſcribit̉:nunc ergo quid tentatis īponere iugū ſuꝑ ceruicē diſcipuloꝝ: quod neqꝫ patres noſtri: neqꝫ nos portare potuimus: ſed per gratiā domini leſu ſaluari credimus: quēadmodū & illi lacobus ſcribit apoſtolus. Si iudicas legēnon es factor legis: ſed iudex. Ille iudicat legē: qui dicit aliquid non iuſte præceptū: & ignorātiā habere percatū. Et fruſtra offerri uictimas pro errore: quod peccati non habet conſcientiā. Neqꝫ enī in lege ratio quærit̉.ſed auctoritas. Idē ī eadē dicit epiſtola. Ira uiri iuſticiā dei operat̉: & quis noſtrū carere poſſit ira: de qua ſerptum eſt. Ira perdit etiā ſapientes. Significāterqꝫ non irā dei: ſed irā uiri poſuit. Ira enī dei iuſta eſt: ira autē uiride perturbata mente procedit. Vnde & in pſalmo dicit̉: Iraſcimini: & nolite peccare: qui uerſiculus quē ſenſūhabeat: apoſtolus docet. Sol occidat ſuper iracundiā ueſtrā: ut peccatū oīno ſit uel leuiter iraſci: iuſticia aūtirā celeri pœnitudine mitigare. Vnde pro ocioſo uerbo reddituri ſumus rationē in die iudicii. Et in eodē euanoelio legimus: qui iraſcitur fratri ſuo ſine cauſa: reus erit iudicio: licet in pleriſqꝫ codicibus ātiquis ſine cauſa additū ſit: ut ſcilicet: ne cauſa quidē debeamus iraſci. Quis hoīum poterit dicere: ira quæ abſqꝫ iuſticia eſt: īſempiternū uitio careat? Et iteꝝ ne glorieris in craſtinū. Neſcis enī quid adueniēs pariat dies. Vnde ſcriptū eſtne beatū dixeris quēpiā ante morte: ꝗͣdiu enī uiuimus: in certamine ſumus: & ꝗͣdiu in certamine: nulla eſt certa uictoria: quæ etiā apoſtolo fortiſſime prelianti: in futuro ſæculo reſeruat̉. Dominus atqꝫ ſaluator ſub ꝑſonaaſſumpti hominis loquitur: Inſipientiſſimus enī oīum hominum ſum: & eſt hominis prudentia in me. Et inlxviii. pſalmo: Deus tu ſcis īſipientiā meā: ſed fatuū dei ſapiētius eſt hoībus. In Eccleſiaſte quoqꝫ ſcriptū eſt. Inmultitudine ſapiētiæ multitudo ſcientiæ. & qui addit ſciētiā: addit dolorem intellectus: perfectiōe careat. Etex eo quod nouit: quanta nouerit: & odio inquit habui uitā: quoniā malū eſt opus quod operor ſuper terrā:omnia enī uanitas: & preſūptio ſpiritus: nemo ſcit: quid futuꝝ ſit. quia ſicuti eſt: quis annūciabit ei? Sunt iuſti-ad quos ꝑuenit quaſi opus impioꝝ. Et ſunt impii: ad quos peruenit quaſi opus iuſtorum. Hoc iccirco diciturquia certum iudicium ſolius dei eſt: & quos putamus iuſtos: ſæpe peccatores inueniuntur: & quos econtrariopeccatores: apud dei ſcientiā iuſti ſunt: quantūcunqꝫ laborauerit homo: ut inquirat: non reperiet. Et ſi dixerit ſapiens: noſſe ſe: inuenire non poterit. Omnium enim unus occurſus eſt: cordaqꝫ filioꝝ hominum repleta ſūt malitia: & in certo ſtatu: quæ græce ϖεριφερια dicitur: muſcæ morituræ: ſiue ut in hebraico habet̉: mortuæ demoſiuntur: atqꝫ corrumpunt ſuauitatem olei: quis mortalium aliquo errore non capitur? Quem hæreticorum &falſorum dogmatum uenena non maculant? Tempus inquit eſt: ut incipiat iudicium de domo domini. Si aūtprimū a nobis: quis finis eoꝝ qui non credunt euangelio? Et ſi iuſtus uix ſaluetur: impius & peccator ubi parebit? Terte iuſtus eſt qui ī die iudicii uix ſaluatur: ſaluaret̉ aūt facile: ſi nihil haberet maculæ: ergo iuſtus eſt ī eo