ſaluādos eſſe poſt pœnas? xxi. Iungis præterea duo capitula inter ſe diſcrepantia: quæ ſi uera ſint: os aperir̄ nōpoteris. Sapientiam & intellectum ſcripturaꝝ niſi qui didicerit: ſcire non poſſe. xx. Et iterum: Scientiam legituſurpare non debere indoctum. Aut enim magiſtrum a quo didiceris proferre cogeris: aut ſi magiſter talis eſtqui ab alio non didicerit: & docuerit te quod ipſe ignorabat: reſtat ut non recte facias: qui īdoctus uſurpas ſciētiam ſcripturaꝝ: & magiſter prius ꝗͣ diſcipulus eſſe cœpiſti. Niſi forte humilitate ſolita: magiſtrum tuum iactitas dominum: qui docet omnem ſcientiam: ut cum Moyſe in nube & caligine facie ad faciem audias uerba dei& inde nobis cornuta fronte procedas: nec hoc ſufficit: ſed repente mutaris in ſtoicum: & de Zenonis nobis tonas ſupercilio. lxxiii. Chriſtianum illius debere eſſe patientiæ: ut ſiquis ſua auferre uoluerit: gratanter amittat:Nonne nobis ſatis eſt patienter perdere: quod habemus: niſi uiolento atqꝫ raptori agamus gratias? & eum cunctis benedictionibus proſequamur? Docet euangelium ei: qui nobiſcum uelit iudicio contendere: & per litesac iurgia auferre tunicam: etiam pallium eſſe cedendum? Non præcepit: ut agamus gratias: & læti noſtra perdamus: hoc dico: non ꝙ aliquid ſceleris in hac ſententia ſit. ſed quod ubiqꝫ mediocri a υπέρβολικως tranſeas& magna ſecteris. Vnde adiungis gloriam ueſtium & ornamentoꝝ deo eſſe contrariam. Quæ ſunt rogo ini-mitiæ contra deum. ſi tunicam habuero mundiorem: ſi epiſcopus: preſbyter: & diaconus: & reliquus ordo eccle-ſiaſticus in adminiſtratione ſacrificioꝝ candida ueſte proceſſerint. Cauete clerici: cauete monachi: uiduæ & uitgines: periclitamini: niſi ſordidas uos atqꝫ pannoſas uulgus aſpexerit. Taceo de hominibus ſæculi: quibus ape-te bellū indicitur. Et inimicitiæ contra deum: ſi precioſis atqꝫ nitentibus utantur exuis. clxiiii. Audiamus & cæ-tera. Inimicos ut proximos diligendos: ſtatimqꝫ oppreſurus grauiſſimo lethargo ponis & dicis. clxi. Inimiconunꝗͣ eſſe credendum: quod ſibi eſſe contrarium etiam me ſilente: perſpicuum eſt. Sed dices utrumqꝫ uocibusſcripture contineri: non animaduertens quo ſenſu in ſuis locis dicta ſunt. Præceptum eſt mihi ut diligam ini-micos: & orem pro perſecutoribus. Nunquid iuſſum eſt: ut ita diligam quaſi proximos & conſanguineos & a-micos? ut inter æmulum & neceſſarium nulla diſtantia ſit. Si inimicos diligo quaſi proximos: amicis quid amplius exhibebo? Aut ſi hoc dixeris: illud tacere debueras: ne contraria ſibi in eodem loco dicere uidearis. Inimico nunꝗͣ eſſe credendum. Sed quomodo diligatur inimicus & lex docet: lumentum aduerſarii ſi ceciderit: ſub-leuandum. Et apoſtolus. Si eſurierit inimicus tuus: ciba illum: ſi ſitierit da illi potum. Hoc enim faciens carbo-nes ignis congregabis ſuper caput eius. non in maledictum & condemnationem: ut plæriqꝫ exiſtimant: ſed incorrectionem: reſurrectionem: & plenitudinem: ut ſuperatus beneficiis odii igne: excocto frigore charitatis. in-micus eſſe deſiſtat. cxxiii. addis præterea: regnum cælorum etiam in teſtamento ueteri repromitti. Poniſqꝫ te-ſtimonia de apocryphis: cum perſpicuum ſit regnum cælorum primum in euangelio prædicari per IoannenBaptiſtam & dominum ſaluatorem & apoſtolos. Lege euangelia. Ioannes Baptiſta clamitat in deſerto. Pœnitiam agite: appropinquabit enim regnum cælorum. & de ſaluatore ſcriptum eſt. Et eo tempore cœpit prædicare & dicere: Pœnitentiam agite appropinquabit enim regnum cælorum. Tu autem nos Manichæos uo-cas: cur legi euangelium præferentes: in illa umbram: in hoc ueritatem eſſe dicamus & non intelligis ſtultitiamtuam īprudentiæ copulatam. Aliud eſt dānare legem: quod Manichæus faciat: aliud legi præferre euangeliū:que apoſtolica doctrina eſt. In illa enim ſerui: in hoc præſens dominus loquitur. Ibi promittitur: hic impletur.Ibi initia. hic perfectio eſt. In illa operum fundamēta iaciuntur: hic fidei & gratiæ culmen imponitur. Hoc poſuimus: ut egregii præceptoris doctrina monſtretur. Centeſimus titulus eſt poſſe hoīem ſine peccato eſſe: & deimandata facile cuſtodire ſi uelit. de quo abunde dictum eſt. Cumqꝫ ſe imitatorem: immo expletorem operisbeati martyris Cypriani ſcribentis ad Cyrinum eſſe fateatur: non intelligit ſe in eodem opere dixiſſe contraria.Ille in. liiii. titulo tertii libri ponit: neminem ſine ſorde & ſine peccato eſſe. ſtatimqꝫ iungit teſtimonia: in quibusſcriptum eſt apud Iob. Quis enim mundus a ſordibus: ne ſi unius etiam diei ſit uita eius in terra. Et in pſalmo.I. Ecce in iniquitatibus conceptus ſum: & in peccatis concepit me mater mea. Et in epiſtola Ioannis. Si dixeri-mus: quia peccatum non habemus: nos ipſos decipimus: & ueritas in nobis non eſt. Tu ex diuerſo aſſeris: poſſihominem ſine peccato eſſe. Et ut hoc uerum dixiſſe uidearis: ſtatim iungis. Et dei mandata facile cuſtodire: ſiuelit: quæ aut rarus. aut nullus impleuit. Si enim facilia ſunt debent a pluribus cuſtodiri. Sin autem ut concedamus tibi rarus quiſꝗͣ ea explere poteſt: manifeſtum eſt eſſe difficile quod rarum eſt: atqꝫ ut hoc augeas: &magnitudinem tuæ uirtutis oſtendas: quod ſcilicet de bono conſcientiæ theſauro eructare conaris. Po-nis in titulo. cxxiii. Nec leuiter quidem eſſe peccandum. Et quid ſit hoc leuiter: ne forte in opere te alquis dixiſſe exiſtimaret: adnectis. cxxxi. Malum uero nec cogitandum: neqꝫ illius ſententiæ recordaris. Delicta quis intelligit? ab occultis meis munda me domine: Et ab alienis parce ſeruo tuo. Cum eccleſia e-tiam ea quæ per ignorantiam delinquimus: & ſola cogitatione peccamus: delicta eſſe fateatur. In tantū ut hoſtias pro errore iubeat offerri: & pontifex qui pro cuncto populo deprecatur: ante pro ſe offerat uictimas: quicerte nunꝗͣ pro aliis iuberetur offerre. niſi iuſtus ipſe eſſet: Nec rurſum pro ſe offerre: ſi peccato careret ignorattiæ ſcilicet. Nunc mihi latiſſima ſcripturaꝝ ſpatia peragranda ſunt: ut doceā errorē & ignorantiā eſſe peccatūObſecro te: nonne legiſti: qui uiderit mulierē ad cōcupiſcendū: iam mœchatus eſt eā in corde ſuo. Non ergoſolus aſpectus & incentiua uitioꝝ reputantur in peccatū: ſed ea quibus attribuimus aſſēſū. Aut enī uitar̄ poſſumus malā cogitationē: & cōſequēter poſſumus carere pctō. Aut ſi uitare nō poſſumus: r̄putatur in peccatū: ꝗdcaueri nō pōt. Callide quidē argumētaris: ſed nō intelligis argumentationē tuā cōtra ſanctas ſcripturas facere:Volūt enī eloꝗa ſcripturaꝝ etiā ignorātiā hr̄e peccatū. Vnde & Iob offert hoſtias ꝓ filiis ſuis: ne forte ꝑ ignorātiā in cogitatōe peccauerint. Et qui ligna cedit: ſi ſecuri ac ferro fugiēte de ligno hō fuerit occiſus: ꝑgere iubo