Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

uibus & grauia grauibus cōparantur. Nec ferula dignū uitiū gladio uindicandū eſt: nec gladio dignū ſcelus ferula coercendū. CRI. Eſto ut nullus ſanctoꝝ oēs uirtutes hēat: hoc certe dabis: in eo qd̓ pōt facere: ſi fecerit: eſſe ꝑfectū. AT. tenes quid ſupra dixeri? CRI. Quidnā illud eſt? AT. Perfectū eſſe in eo qd̓ fecit: & imperfectū in eo qd̓ facere potuit. CRI. Sed ſicut ꝑfectus eſt in eo qd̓ fecit: quia facere uoluit. ita & ī eo quodīperfectus eſt: ꝗa fecit: ꝑfectū eſſe potuiſſe: ſi facere uoluiſſet. AT. Quis enī uult facere. qd̓ perfectū eſt:Aut ꝗs cūctis cupiat florere uirtutibus? Si totū requiris: ab oībus tollis reꝝ diuerſitatē & gratiaꝝ diſtantiā& creatoris artificis uarietatē: cuius ſacro ꝓpheta ſonat carmīe. Oīa in ſapīa feciſti. Indignetur Lucifer qͣre fulgorē lunæ hēat: Luna ſuꝑ ſuis defectibus & labore cauſetur: cur annuū ſolis circulū ſingulis mēſibus expleat ſol q̄ratur: ꝗd offēderit: ut lunæ curſu tardior ſit. Clamemus & nos homūculi: ꝗd cauſæ extiterit: ut hoīes & angeli facti ſimus: ꝗͣꝗͣ magiſter όαρχαίος. i. uetuſtus: de cuius hæc fōte ꝓcedūt: oēs rōales creaturas æquo-aſſerit iure cōditas: ut inſtar qͣdrigaꝝ & currū de carceribus exeuntes: in medio ſpatio uel corruant uel præteruolēt: & ad optata ꝑueniant. Elephāti tātæ molis: & Griphes ī ſua grauitate cauſētur: cur qͣternis pedibus incedāt: muſcæ culiceſqꝫ & cætera huiuſcemodi aīantia ſub pēnulis ſenos pedes hēant: & aliꝗ uermiculi ſint: quitātis pedibus ſcateāt: ut īnumerabiles ſimul motus niilla acies cōprehēdat. Dicat hæc Martion: & oēs hæreticiqui creatoris oꝑibus illudū? Vr̄um decretū hucuſqꝫ ꝑueniet: ut ſingula calūniantur: manū iniiciāt deo: curſolus deus ſit? cur īuiderit creaturis: ut oēs eadem polleāt maieſtate? Quod licet dicatis (Neqꝫ enī tam īſani eſtis) ut aꝑte pugnetis deo: tamē alijs uerbis loꝗmini: rem dei hoī cōpulantes: ut ſit abſqꝫ pctō: qd̓ & deuseſt. Vnde apoſtolus ſuꝑ diuerſis intonās gratiis loꝗtur. Diuiſiōes donationū ſūt. idē aūt ſpūs: & diuiſiōes miniſterioꝝ ſunt: ſed idē dominus: & diuiſiōes oꝑationū. Vnus aūt deus: operatur oīa in oībus. CR I. Nimius es īuna atqꝫ eadē qͥſtione. ut perſuadere coneris hoīem uniuerſa ſimul hr̄e poſſe: qͣſi aut inuiderit aut potuerit deus preſtare imagini & ſimilitudini ſuæ: ut in oībus reſpōdeat ſuo creatori. AT. Ego ne nimius an tu? ſo-luta proponis: & non intelligis aliud eſſe ſimilitudinē: aliud æqualifatē. Illud picturā: hoc eſſe ueritatē. Verutequus cāpoꝝ ſpatia tranſuolat pictus parieti hæret in curru. Arriani dei filio cōcedūt: qd̓ tu omni hoī tribuis. Alii audent ꝑfectū in chriſto hoīem confiteri: ne ſuſcipere in eo hoīs pctā cogātur: quaſi potētior ſit creatio creatore: Et idipſū tantū filius hoīs: qd̓ dei filius. Aut igit̉ propone alia: ꝗbus reſpondeā. aut deſine ſuꝑbi-re: & da gloriā deo. CRI. Immemor es reſponſionis tuæ: & argumēta argumentis cōnectis: ac ſcripturaslatiſſimos cāpos infrenis equi libertate baccharis: ſuꝑ fortiſſima queſtiōe: cui pollicitus es te in cōſequentibusreſpōſuꝝ: oīno tacuiſti: obliuionē ſimulās ut neceſſitatē reſpōſiōis euaderes. Sed ego ſtultus ad horā tribui qd̓petebas: exiſtimās oblatuꝝ ſponte qd̓ acceperas: & admonitū reddere qd̓ debebas. AT. Niſi fallor de poſſibilibus mādatis dilata reſpōſio. CRI. Aut poſſibilia deus mādata dedit: aut īpoſſibilia. Si poſſibilia: in nr̄a poteſtate eſt ea facere: ſi uelimus. Si īpoſſibilia: nec in hoc rei ſumus: ſi facimus: qd̓ īplere poſſumus. Ac perhoc ſiue poſſibilia dedit deus mādata ſiue īpoſſibilia: pōt ſine pctō eſſe ſi uelit. AT. Quæſo ut patienter au-dias: enim de aduerſario uictoriā: ſed contra mēdaciū quærimus ueritatem. Deus poſſibiles dedit humanogeneri ingenio oēs artes ꝗppe quas plurimi didicerūt: ut taceā de his qͣs græci μήχανικαS uocant: nos ad opera manuum ꝑtinere poſſumus dicere. Verbi gratia: grāmaticā: rhetoricā: philoſophiæ tria genera: phyſicam:ethicā: logicā: geometriā atqꝫ aſtronomiā: aſtrologiā: arithmeticā: quæ & ipſæ partes philoſophiæ ſunt: medi-cinā etiā ī tria diuidit̉ διιτητικον .i. uictus rationē φαρμακεντικον .i. medicamēti rationē κειρούργικον.i. operis manuarii rationem: Iuris quoqꝫ & legum ſcientiā quis noſtꝝ: ꝗͣuis ſit ingenioſus poterit omnia cōprehendere? Cum eloquentiſſimus orator de rhetorica & iuris ſcientia diſputans dixerit: pauci unū poſſunt: utrūqꝫ nemo. Vides ergo: & deus poſſibile iuſſerit? Et tamen id quod poſſibile eſt per naturā nullum poſſe com-plere? Dedit itaqꝫ præcepta diuerſa: uirtutes uarias: quas oēs ſimul hr̄e non poſſumus. Atqꝫ ita fit: ut quod in alio: aut primum: aut totū eſt in alio ex parte uerſetur. Et tamen ſit in crimine: qui non habet oīa. Nec condēnetur ex eo: quod non habet: Sed iuſtificetur ex eo: quod poſſidet. Definit apoſtolus: qualis epiſcopus eſſe de-beat: ſcribēs ad Timotheum. oportet epiſcopum eſſe irreprehenſibilem: unius uxoris uiꝝ: ſobrium: pudicumornatum: hoſpitalem: docilem: non uinolentum: non percuſſorem: ſed manſuetum: non litigioſum: ſine auari-tia: domum ſuam bene regentem: filios habentem ſubditos cum omni pudicitia. Et non neophytum: ne infla-tus in iudicium incidat diaboli. Oportet autem eum etiam teſtimonium de foris habere: ne in obprobrium incidat: & laqueum diaboli. Tito quoqꝫ ſcribens diſcipulo: quales epiſcopos debeat ordinare: breui ſermone de-monſtrat. Ideo reliqui te Cretæ: ut quæ reliqua ſunt corrigas: & conſtituas per ciuitates preſbyteros: ſicut egopræcepi tibi tibi. Siquis eſt ſine crimine: unius uxoris uir: filios habens fideles: nec in accuſatione luxuriæ: autnon ſubiectos. Oportet autem epiſcopum eſſe ſine crimine: ſine accuſatiōe. Hoc enim magis αυευκλητον ſicut dei diſpenſatorem: non pronū: non iracundum: non uinolentum: non percuſſorem: non turpis lucri appe-titorem. Sed hoſpitalem: benignum: pudicum: iuſtum: ſanctum: continentē: obtinentem doctrinæ fidelem ſermonem: ut poſſit exhortari in doctrina ſana. Et contradicentes coarguere: ut diuerſaꝝ ꝑſonaꝝ uaria præceptanunc ſileam: circa mādata epiſcopi me tenebo. Vult certe deus tales eſſe epiſcopos: ſiue preſbyteros: quales uaselectionis docet: Primum quod dixit. Irteprehenſibilis: aut nullus: aut rarus. Quis eſt enim qui non quaſi inpulchro corpore: aut neuum: aut uerucam habeat? Si enim ipſe apoſtolus dicit de Petro: non recto pede in-ceſſerit in euangelii ueritate. & in tantum reprehenſibilis fuerit: ut & Barnabas adductus ſit in eandem ſimulationem: quis indignabitur id ſibi denegari: quod princeps apoſtoloꝝ non habuit? Deinde unius uxoris uiꝝ ſobrium: pudicum: ornatū: hoſpitalemqꝫ: ut reperias: illud certe quod ſeꝗtur διδακτικον qui poſſit docere:.liiii.