conuolutus. Ingerantur dura preſepia: uagitus paruuſi: octauæ diei circunciſio: tempus purgationis: ut probetur īmundus. Non erubeſcimus: nō ſilemus. Quanto ſunt humiliora quæ pro me paſſus eſt: tanto plus illi debeo. Et cum oīa replicaueris: cruce nihil contumelioſius proferes: quā profitemur & credimus: & in qua de hoſtibus triūphamus. Sed ut hæc quæ ſcripta ſunt non negamus: ita ea quæ nō ſunt ſcripta renuimus. Natū deūeſſe de uirgine credimus: quia legimus: Mariā nupſiſſe poſt partum non credimus: quia non legimus. Nec hocideo dicimus: quo nuptias cōdennemus (ipſa quidē uirginitas fructus eſt nuptiaꝝ) ſed quod nobis de ſancti:uitis temere æſtimare nihil liceat. Poſſumus enim hac æſtimationis poſſibilitate cōtēdere plures quoqꝫ uxoreshabuiſſe Ioſeph: quia plures habuerit Abrahā: plures habuerit lacob: & de his eſſe uxoribus fratres domini: ꝗdplæriqꝫ nō tam pia ꝗͣ audaci temeritate confingūt. Tu dicis Mariā uirginē nō permāſiſſe. ego mihi plus uēdicoetiam ipſū Ioſeph uirginē fuiſſe per Mariā: ut ex uirginali coniugio uirgo filius naſceretur. Si enim in uirū ſan-ctū fornicatio non cadit: & aliā eū uxorē habuiſſe nō ſcribit̉. Mariæ aūt quā putatus eſt habuiſſe: cuſtos potiusfuit ꝗͣ maritus: Relinquitur uirginem eū māſiſſe cū Maria: qui pater domini meruit appellari: & quia de cōparatione uirginitatis & nuptiarum ſū aliqua dicturus: obſecro lecturos: ne me putent nuptiis detraxiſſe in uirgnum laude: & aliquā feciſſe diſtantiā: inter ſanctos ueteris teſtamēti & noui. i. inter eos qui habuere cōiugia: &hos qui a cōplexū mulieꝝ penitus receſſerunt. Verū pro conditiōe tēpoꝝ aliæ eos tunc ſubiacuiſſe ſentētiæ: &aliæ nos: in quos fines ſæculorū decurrerūt. Quādiu lex illa permāſit Creſcite & multiplicamini & replete te-rā: & maledicta ſterilis quæ nō parit ſemen in iſtael: nubebant oēs: & nubebant̉: & derelictis parētibus fiebantuna caro. Quādo uero uox illa pertonuit: Tēpus breuiatū eſt: reliquū eſt: ut qui habēt uxores ſic ſint quaſi nōhabentes: adherentes domino unus cū eo efficimur ſpiritus & quare? quia ſine uxore eſt: & cogitat ea quæ deſunt quomō placeat deo. Qui aūt cū uxore eſt: ſollicitus eſt quæ ſūt huius mundi: quomō placeat uxori. Et diuiſa eſt mulier: & uirgo quæ non eſt nupta: cogitat quæ ſunt dei: ut ſit ſancta corpore & ſpiritu. Nā quæ nuptaeſt: cogitat quæ ſunt mundi: quomodo placeat uiro. Quid oblatras? Q uid repugnas? Vas electionis hæc lo-quitur: Diuiſa eſt dicens mulier & uirgo. Vide quantæ fœlicitatis ſit quæ & nomen ſexus amiſerit uirgo: iā mulier non uocatur. Quæ nō eſt nupta cogitat quæ ſunt domini: ut ſit ſancta corpore & ſpiritu. Virginis diffini-tio ſanctam eſſe corpore & ſpiritu. quia nihil proſit carnem habere uirginem: ſi mente quis nupſerit. Quæ uer̓o nupta eſt cogitat quæ ſunt mundi: quomodo placat uiro. Idem tu putas eſſe diebus & noctibus uazare ora-tiōi: uacare ieiuniis. & ad aduentum mariti expolire faciā: greſſum frangere: ſimulare blanditias. Illa hoc agi-ut turpior appareat: & naturæ bonū infuſcet iniuria. Hæc ad ſpeculum pingitur: & in contumeliam artificis conatur pulchrior eſſe ꝗͣ nata eſt. Inde infantes garriunt: familia perſtrepit: liberi ab oſculis & ab ore dependent.cōputantur ſumptus: impendia prepatantur. hinc cocoꝝ accincta manus carnes terit: hinc textricū turba commurmurat. nunciatur interim uir ueniſſe cum ſociis. Illa ad hirundinis modū luſtrat uniuerſa penetralia: ſi thorus rigeat: ſi pauimenta uerterint: ſi ordinata ſint pocula: ſi prandiū preparatum. Reſponde quæſo īter iſta ubiſit dei cogitatio: & hæ fœlices domus. Cæteꝝ ubi tympana ſonant: tibia clamitat: lyra garrit: cymbalū concre-pat: quis ibi dei timor? Paraſitus in contumeliis gloriatur: ingrediūtur expoſitæ libidinum uictimæ: & tenuita-te ueſtiū nudæ impudicis oculis ingeruntur. His infœlix uxor aūt lætatur aūt perit: aut ſi triſtatur offendit̉ maritus & hinc iurgia concitantur: hinc diſcordia ſeminarium repudii: Aut ſi aliqua inuenitur domus: in qua iſtanon fiant: quæ tamen rara eſt: ipſa diſpenſatio domus: liberorū educatio: neceſſitates mariti: correctio ſeruulorū: quā a dei cogitatione non auocent? Defecerunt inquit ſcriptura Saræ muliebria: poſt quod dicitur ad Abraham: Omnia quæcūqꝫ dicit tibi Sara audi uocem eius: quæ non eſt in partus anxietatibus & dolore: quæ defi-cientibus mēſtrui cruoris officiis mulier eſſe deſiſtit: a dei maledictione fit libera. nec eſt ad uirū cōuerſio eiusſed econtrario uir ſubiicitur ei: & domini uoce precipitur: Oīa quæcūqꝫ tibi dicit Sara audi uocem eius: & ſic īcipiunt uacare orationi: quia ꝗͣdiu in coniugio debitum ſoluitur: orandi preteritur inſtantia. Non negamus uduas: non negamus marixatas ſanctas mulieres inueniri: ſed quæ uxores eſſe deſierint: quæ ī ipſa neceſſitate cōiugii imitantur uirginum caſtitatem. Hoc eſt quod apoſtolus breuiter Chriſto in ſe loquente teſtatus eſt: nup-ta cogitat quæ ſunt mundi: quomodo placeat uiro: nobis ſuper hoc campū intelligentiæ dereliquens. Neqꝫ tamen alicui neceſſitatē imponit aūt laqueum: ſed id quod honeſtum eſt ſuadet: uolens omnes eſſe ſicut ſeipſum& ꝗͣꝗͣ de uirginitate domini preceptum non habeat: quia ultra hoīes eſt: & quodāmodo īpudentis erat aduerſum naturam cogere: alioqꝫ modo dicere: Volo uos eſſe quod angeli ſunt? Vnde & uirgo maioris eſt meriti: dūid contennit: quod ſi fecerit non delinquit nihilominus in coherentibus infert: Conſiliū autem do tanꝗͣ miſeri-cordiam conſecutus a domino: ut ſim fidelis. Exiſtimo ergo hoc bonum eſſe propter inſtantem neceſſitatem.quia bonum eſt homini ſic eſſe. Quæ eſt iſta neceſſitas? Ve pregnantibus & nutrientibus in illa die. Ideo ſiluaſuccreſcit: ut poſtea recidatur. Ideo ager ſeritur ut metatur. Iam plenus eſt orbis: nos non capit: quotidie bellaſecant: morbi ſubtrahunt: naufragia abſorbent & nihilominus de terminis litigamus. De hoc numero ſunt illiqui agnum ſequuntur: qui ueſtimenta ſua non coinquinauerunt. uirgines enim permanſerunt. Obſerua quioſignificet coinquinauerunt: Ego non audeo exponere ne heluidius calūnietur. Q uod autem ais quoſdam eſ-ſe uirgines tabernarias: ego tibi plus dico eſſe in his & adulteras: & quod magis mireris clericos eſſe caupones:& monachos impudicos. Sed quis non ſtatim intelligat: nec tabernariam uirginem: nec adulterum monachūnec clericum poſſe eſſe cauponem? Nunquid uirginitas eſt culpa? Sed ſimulator uirginitatis in crimine eſt.Ego certe ut aliis perſonis preter miſſis ad uirginem ueniā: quæ inſtitorias exercet artes: neſcio an corpore qdſcio ſpiritu uirgo non permanet. Rhetoricati ſumus: & ī morem declamatoꝝ paululum Iuſimus. Tu nos Hel-