hic donec e iuſdem ſcripturæ auctoritate fungat̉: quæ ſæpe certū tēpus ut ipſe diſſeruit in eius aſſumptione ſi-gnificat: ſæpe infinitū: ut eſt illud quod deus ad quoſdā loquit̉ in prophetis: Ego ſū: ego ſū: et donec ſeneſcatisego ſum. Nunquid poſtꝗͣ illi ſenuerint deus eſſe deſiſtet? Et Saluator in euangelio ad apoſtolos: Ecce ego īqui-nobiſcum ſum omnibus diebus uſqꝫ ad cōſumationē ſæculi: a diſcipulis dominus abſcedet: et tunc quando. xii.ſoliis iudicaturi ſunt. xii. tribus iſrael domini conſortio fraudabuntur: Paulus quoqꝫ apoſtolus corinthiis ſcri-bens: primitiæ ait Chriſtus: deinde hi qui ſunt Chriſti qui in aduentu eius crediderunt: deinde finis cum tradi-derit regnum deo et patri: cum deſtruxerit omnem principatum et omnem poteſtatem & uirrutem. Oportetenim illu regnare donec ponat omnes inimicos ſub pedibus eius. Omnia enim ſub pedibus eius ſubiecit. Eſtode homine dictum ſit. Non negamus de eo qui paſſus eſt crucē: qui poſtea ſedere iubetur a dextris. Quid ſibiuult hoc quod ait: Oportet enī illū regnare donec ponat omnes inimicos ſub pedibus eius? Nunquid tādiu regnaturus eſt dominus: donec incipiant eſſe inimici ſub pedibus eius? & poſtꝗͣ illi ſub pedibus fuerint regnaredeſiſtet: cum utiqꝫ tunc magis regnare incipiet: cum inimici cœperint eſſe ſub pedibus: Dauid quoqꝫ in quartograduū pſalmo. Sicut oculi ancillæ in manibus dominæ ſuæ: ita oculi noſtri ad dominū deū noſtrū donec mi-ſereatur noſtri. Ergo tādiu propheta oculos habebit ad dominū ꝗͣdiu miſericordiā īpetret: & poſt īpetratā miſericordiā oculos torquebit ad terras. Qui in alio loco dicit: Oculi mei defecerunt in ſalutare tuū: & in uerbūiuſticiæ tuæ. Poterā ſuꝑ hoc īnumierabilia exēpla cōgerere: & omnē laceſcentis procacitatē teſtimonioꝝ nubcælare. Verū adhuc pauca ſubiiciā: ut his ſimilia ipſe ſibi lector inueniat. Loquit̉ in Geneſi ſermo diuinus. Ettradiderunt Iacob deos alienos: qui erant ī manibus eoꝝ: & in aures qui erant in auriculis eorum. Et abſconditeos Iacob ſubtus terebintū: quæ eſt in ſicimis: & ꝑdidit eos uſqꝫ in hodiernū diem. Item in fine deuteronomii: Edefunctus eſt Moyſes ſeruus domini in terra modo per uerbū domini: & ſepelierunt eum in geth prope domūphegor. & nemo ſcit ſepulchrum eius uſqꝫ in diem iſtum. Certe hodiernus dies illius temporis exiſtimanduseſt quo hiſtoria ipſa contexta eſt. Siue Moyſem dicere uolueris auctorem penthateuci: ſiue Heſdrā eiuſdē in-ſtauratorem operis nō recuſo. Nunc hoc quærit̉: ut id quod dictū eſt uſqꝫ ī diem iſtum: ad illam referatur ætatem qua libri editi ſiue conſcripti ſunt. Doceat igitur poſt illā diem tot iam ānoꝝ uſqꝫ ad nos uoluminibus exactis aut idola quæ ſub terebinto condita fuerant reperta: aut Moyſi tumulū īueſtigatū: quia obnixe aſſerit poſtdonec & uſqꝫ eſſe incipere: quod tādiu non fuit ꝗͣdiuuſqꝫ compleretur: & donec: quin potius animaduertat ſcripturæ ſanctæ idioma: & nobiſcū in quo hæſitabat intelligat. Intelligat ea de quibus poſſet ambigi ſi nō fuiſſenſcripta ſignificari: cætera uero noſtræ intelligentiæ derelinqui. Si enim adhuc recenti tēpore uiuentibus his ꝗuiderant Nioyſē ſepulchrū eius potuit ignorari: multo magis tot ſæculis pretereuntibus. Iuxta quod & illud ī-telligitur de loſeph euangeliſtā id indicaſſe: de quo ſcandalū poterat moueri non eā cognitā eſſe a uiro ſuo uſqꝫad partū: ut multo magis ītelligeremus cognitā non fuiſſe poſt partū: a qua tunc ſe abſtinuit cū adhuc de uiſione poterat fluctuare. Ad ſūmam illud requiro: quare ſe abſtinuerit loſeph uſqꝫ ad partus diē. Reſpōdebit utiqꝫquia angelū audierit dicentē: Quod enī in ea natū eſt: de ſpiritu ſancto eſt. Ad quod nos inferimus: & certe audierat Ioſeph fili Dauid ne timeas accipere Mariā uxorē tuā prohibitū ei fuerat ne relinqueret: ne adulterā exiſtimaret uxorē. Nunquid & a congreſſu coniugis ſeparatus fuerat: cū utiqꝫ ne ſepararet̉ magis fuiſſet admo.nitus? Et audebat inquit uir iuſtus dei in utero audiens filiū de uxoris coitu cogitare pulchre. Qui ergo ſōniotantum credidit in uxorē non auderet attingere: is poſtꝗͣ paſtorum uoce cognouerat angelū domini ueniſſe decælis: & dixiſſe ad eos nolite timere: Ecce euangelizo uobis gaudium magnum: quod erit omni populo: ꝗa na-tus eſt uobis hodie ſaluator: qui eſt Chriſtus dominus in ciuitate Dauid & cū eo laudes militiæ conciniſſe cæleſtis. Gloria in excelſis deo: & ſuper terram pax hominibus bonæ uoluntatis: qui Symeonem iuſtum inter am-plexus paruuli uiderat prædicantem: Nunc dimittis ſeruum tuum domine ſecundum uerbum tuum in pace.Quia uiderunt oculi mei: ſalutare tuū: qui Annā prophetiſſam: magos: ſtellam: Herodē: angelos uiderat: quiinꝗͣ miracula tanta cognouerat: dei templū: ſpiritus ſancti ſedem: domini ſui matrē audebat attingere? Et certeMaria conſeruabat omnia uerba hæc conferens in corde ſuo. Ac ne impudenter neges iſta ignoraſſe loſe ph: Eterant inquit Lucas pater illius & mater admirantes ſuper his quæ dicebantur de eo: licet tu mira impudentiahæc in græcis codicibus falſata contendas: quæ non ſolū omnes pene græciæ tractatores in ſuis uoluminibusreliquerunt: Sed nōnulli quoqꝫ ē latinis ita ut in græcis habetur aſſumpſerunt. Nec neceſſe eſt nunc de exēpla-riorum uarietate tractare: cū omne & ueteris & nouæ ſcripturæ inſtrumentū in latinū ſermonē exinde trāſla-tum ſit: & multo purior manare credenda ſit fontis unda ꝗͣ riui. Hæc ais apud me nugæ ſunt: & argumentatio-nes ſuperfluæ: & diſputatio magis curioſa ꝗͣ uera. Nunquid non potuit ſcriptura dicere: & accepit uxorem ſuā& nō fuit amplius auſus contingere eam: ſicut de Thamar dixit & iuda? Aut defuerunt Matthæo uerba: ꝗbusid quod intelligi uolebat poſſet affari? Non cognouit inquit eam donec peperit filium. Poſt partū ergo cognouit: cuius cognitionem ad partum uſqꝫ diſtulerat. Si tā contentioſus es: iā nunc tua mente ſuperaberis. Nolo mihi aliquod inter partū & coitū tēpus interſeras. Nolo dicas mulier quecūqꝫ cōcepit & peperit maſculū īmūdaerit ſeptē diebus ſecundū dies ſeceſſiōis & purgationis ſuæ īmūda erit: & octauo die circuncidet carnē preputiieius: &. xxx. tribus diebus ſedebit ī ſanguine puro: & oē ſanctū nō tāget: & reliqͣ: Statī eā īuadat loſeph: ſtatimaudiat ꝑ Hieremiā: Equi īſaniētes ī fœminas facti ſūt mihi: unuſꝗſqꝫ ad uxorē ꝓximi ſui hiniebat. Alioquin ſtare quomodo poterit: nō cognouit eā donec peꝑit filiū: ſi poſt purgationis tēpus expectatꝫ ſi. xl. turſū diebus tā-to tēpore dilata libido differt̉: polluat̉ cruore puerpera: obſtetrices ſuſcipiāt paruulū uagiētē: maritus laſſā teneat uxorē? Sic īcipiāt nuptiæ: ne euangeliſta mētitus ſit. Sed abſit ut hoc de matre Saluatoris & uiro iuſto ſit