Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

donec peperit filium ſuum. Curramus per ſingula: & impietatē iiſdē quibus ingreſſa eſt ueſtigiis perſequētpugnantia inter ſe dixiſſe uerba doceamus. Deſponſatā confitetur: & ſtatim uxorem uult eſſe quam confeſſuꝫeſt ſponſam. Rurſum quā uxorē nominat: dicit non ob aliud deſponſatā: niſi quandoqꝫ nupturam. Et ne parūhoc arbitremur: habes inquit deſponſatā non cōmendatā .i. necdū uxorem: necdū maritali uinculo cōpulatamin eo uero quod ait: neqꝫ enī de conuenturis euangeliſta dixiſſet: Prius ꝗͣ conuenirent: quia nemo de prā-ſuro dicit ante ꝗͣ prandereit doleā ne an rideā neſcio: imperitiæ arguā an temeritatis accuſe? Quaſi ſiquis di-xerit ante ꝗͣ in portu prāderē ad africam nauigaui: poſſit ſtare ſententia: niſi in eo portu prādendū quādoqꝫſit. Aut ſi uelimus dicere: Paulus apoſtolus ante ꝗͣ ad hiſpanias pergeret: Romæ in uincula cōiectus ē. Aut cer-te illud. Heluidius ante ꝗͣ pœnitentiam ageret morte preuentus eſt: ſtatim aut paulo poſt uincula ad hiſpanias ſit eundū: aut Heluidio pœnitētia agēda poſt morte: ſcriptura dicat: In īferno aūt quis cōfitebitur tibi aut potius ſit ītelligēdū ante prepoſitio licet ſæpe cōſequētia indicet: tamē nōnunꝗͣ ea tantū quæ prius cogitabātur oſtendat: unde nec neceſſe ſit ut cogitata fiant: aliud ideo interuenerit: ne ea quæ cogitata ſunt fierent.Igitur euangeliſta dicat: Prius ꝗͣ conuenirent: proximū nuptiarū tēpus oſtendit: & ī eo iam fuiſſe: ut quæprius ſponſa fuerat: eſſe uxor inciperet. Quaſi dixerit ante ꝗͣ oſcula amplexuſqꝫ miſcerent: ante ꝗͣ agerēt nuptiaꝝ: inuenta eſt habens in utero. Inuenta eſt autē a nullo alio niſi a loſeph: qui ſponſæ uteꝝ tumentē penelicentia maritali & curioſis oculis deprehendit. Non tamen ſequitur ut prioribus docuimus exēplis Ma-ria corueniſſe poſt partū: cuius conueniendi deſideriūuteri cōceptione ſublatū eſt: Quod autē in ſōnis dicit̉ad loſeph: Ne timeas accipere Mariā uxorē tuā: & rurſū. Exurgens autē Ioſeph a ſōno fecit ſicut precepit ei angelus domini: & accepit uxorē ſuā: nullū mouere debet: quaſi ex eo uxor eſt appellata ſponſa eſſe deſierit:hanc eſſe ſcripturæ diuinæ conſuetudinē nouerimus ut ſponſas appellet uxores: ſicut in ſequentibos Deuteronomii teſtimoniis approbatur: Siquis inquit inuenerit uirginē deſponſatā uiro in cāpo: & uim faciens dormi-rit ea: moriatur: quia humiliauit uxorē proximi ſui. Et in alio loco. Si autē fuerit adoleſcentula deſponſatauiro: & inuenerit homo in ciuitate: & dormierit ea: educetis utrūqꝫ ad portū ciuitatis illius: & lapidabuntlapidibus: & morientur: Adoleſcentula quidē: quia proclamauit in ciuitate: uir autē quia humiliauit uxorēproximi ſui: & eradicabitis malignum ex uobiſmetipſis: necnō & alibi. Et quis eſt ille homo cui deſponſata eſuxor: & non accipiet? Vadat & reuertatur in domū ſuā: ne forte moriatur in bello: & forte homo alius acci-piat eam. Sicui autē ſcrupulus cōmouetur quare deſponſata & potius ſine ſponſo ſiue ut ſcriptura appellatmarito uirgo cōceperit: ſciat triplicē fuiſſe rationē. Primo ut genealogiā loſeph cuius Maria cognata erat: origo quoqꝫ Mariæ monſtraretur. Secundo ne iuxta legem Moyſi ut adultera lapidaretur a populo. Tertio ut adægiptū fugiens haberet ſolatiū cuſtodis potius ꝗͣ mariti. Q uis enī ī tēpore illo credidiſſet uirgini de ſanctoſpiritu concepiſſe: ueniſſe ad eam angelum Gabrielem: dei detuliſſe mandatū: ac non magis quaſi adulterā iuꝫta exemplū Suſānæ ſententiæ omniū condēnaſſent? hodie toto credente mundo argumentent̉ iudæi. Eſaia docente de Maria & uirginitate eius: Ecce uirgo in utero concipiet & pariet filiū: in hæbreo iuuenculam ſcriptū eſſe non uirginē .i. ahalma non bethula: aduerſus quos in alio loco competentius diſſeremus. Deniqꝫ excepto loſeph & Heliſabeth & ipſa Maria & paucis admodū ſi quos ab his audiſſe poſſumus exiſtimare omnes Ieſum filiū exiſtimabant Ioſeph: in tantū ut etiā euangeliſtæ opinionē uulgi exprimentes quæ uera hiſtoriæ le-eſt patrem dixerint Saluatoris: ut ibi: Et uenit in ſpiritu in tēplū haud dubiū q Symeon. Et īducerēt pue leſū parētes eius: ut facerēt de illo ſecūdū conſuetudinē legis. Et alibi: Et erant pater illius & mater admirantes ſuꝑ his quæ dicebant̉ de eo. & rurſum: Et ibāt parentes eius ānum in hieruſalem in ſolēni die paſchæ. Acdeinde: Et cōpletis diebus reuerterentur remanſit puer leſus in hieruſalē: & non cognouerunt parentes eiusIpſa quoqꝫ Maria ad Gabrielē reſponderat dicens: quomodo fiet hoc: quia uirū cognoui? Quid de loſephloquitur auſculta? Fili quid feciſti nobis ſic? ecce pater tuus & ego dolentes querebamus te. Nonne hic plæriqꝫiudæoꝝ argumentantur? non enī ludentiū uox eſt: euangeliſtæ patrē dicunt: patrē Maria confitetur. quout ſuperius indicaui uere pater loſeph fuerit Saluatoris: ſed quo ad famā Mariæ conſeruandā pater ſit ab omnibus exiſtimatus: ante ꝗͣ moneret̉ ab angelo loſeph fili Dauid ne timueris accipere Mariā eoniugē tuā: ꝗdenī in ea natū eſt de ſpiritu ſancto eſt: cogitabat occulte dimittere eam: in tantū ſuū non eſſe qui conceptus fue-rat confidebat. Sed iam ſatis docendi magis ꝗͣ reſpondendi ſtudio diſputatū eſt: cur Ioſeph pater domini: curMaria appellata ſit coniunx: in quo & hoc breuiter continetur cur fratres eius quidā eſſe dicantur. Veꝝ quiaſuū locū huic quæſtiunculæ reſeruamus: & ad reliqͣ feſtinat oratio: nunc illud eſt diſſerendū quomodo Scriptura dicat: Exurgens autē loſeph a ſōno fecit ſicut precepit ei angelus domini: & accepit uxorē ſuā & cognoeſudat.uit donec peperit filiū & uocauit nomē eius leſū in quo primū aduerſarius ſuperfluo laboreſcendi uerbū ad coitū magis ꝗͣ ad ſcientiā eſſe referendū: quaſi hoc quiſꝗͣ negauerit: & eaguit aliꝗͣdo prudēs quiſpiā poterit ſuſpicari. Deinde uult docere: donec ſiue uſqꝫ adueficāt: quo cōpleto fiat id qd̓ uſqꝫ ad illud tēporis qd̓ preſcriptū eſt fiebat uelut ī preſe donec peperit filiū. Apparet inquit cognitā eſſe poſt partū: cuius cognitionē filii tantūIgiaedIfEt ad hoc approbādū cōgerit de ſcripturis exēpla ꝗͣ plurima more andabitaꝝ gladiū in tenelguæ ſonū ad cōfodiēda ſui tātū corporis mēbra cōcutiēs. Ad qd̓ nos breuiter rn̄demus: & cognoſcebat & uſqꝫſermonē ī ſcripturis ſāctis dupliciter ītelligi: & de eo ꝗdē qd̓ ſcriptū eſt cognoſcebat quoqꝫ ad coitū eſſe referendū: ipſe diſſeruit nullo dubitāte quin ad ſciētiā ſæpe referat̉. Vt ibi: Remāſit puer leſus in hieruſalē: & noncognouerūt parētes eius. Nūc illud eſt oſtēdendū: ut quomodo ibi conſuetudinē ſcripturæ ſecutus eſt: ſic etiāhic donet