Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Enſus corpoꝝ quaſi equi ſunt: ſine rōne currentes: aīa uero in aurigæ modū retinet frena currentium.Et quō equi abſqꝫ rectore precipites ruunt: ita corpus ſine rōne & īperio aīæ ſuū fertur interitū. Aliaquoqꝫ cōparatio aīæ & corꝑſis a philoſophis ponitur: corpus pueꝝ: aīam pedagogum eſſe dicētibusVnde & hiſtoricus: aīæ īperio: corporis ſeruitio magis utimur. alterū nobis diis: alterum cum bæluis cōe eſt.Igitur niſi uitia adoleſcentis & pueri prudentia pædagogi rexerit: oīs conatus eius & īpetus ad laſciuiā properant: ſine quatuor ſenſibus uiuere poſſumus. ideſt ſine aſpectu: auditu: odoratu: atqꝫ cōplexu. Abſqꝫ guſtū aut& cibis īpoſſibile eſt humanū corpus ſubſiſtere. Adeſſe ergo debet: ut tales ac tantas ſumamus eſcas: quibusnon oneretur corpus: nec libertas aīæ pregrauetur: quia & comedendū eſt: & deambulandū: & dormiendū: edigerendū: et poſtea inflatis uenis incentiua libidinis ſuſtinēda. luxurioſa res uinū: et tumultuoſa ebrietas. Oī-aūt qui his miſcetur erit ſapiens. Nec tales accipiamus cibos: quos aut difficulter digerere: aut comeſto-magno partos: et perditos labore doleamus. Oleꝝ et pomoꝝ ac leguminū: et facilior apparatus eſt: et arte īpē-diiſqꝫ cocoꝝ indiget: et ſine cura ſuſtentat humanū corpus: moderateqꝫ ſūptus. quia nec auide deuoratur etquod irritamenta gulæ habet: leniori digeſtione cōcoquitur. Nemo enim uno et duobus cibis iiſqꝫ uilibusuſqꝫ ad inflationē uentris oneratur: quæ diuerſitate carniū et ſaporis delectatione concipitur: uariis nidoribus fumant patinæ: et ad eſū ſui expleta eſurie: quaſi captiuos trahunt. Vnde et morbi ex ſaturitate nimia concitantur: multiqꝫ īpatientiā gulæ uomitu remediantur: et quod turpiter ingeſſerunt: turpius egerūt: Hippocrates in amphoriſmis docet craſſa et obeſa corpora quæ creſcendi menſurā īpleuerint: niſi cito ablatione ſanguūminuantur: in paralyſin & peſſima morboꝝ genera erūpere: & iccirco eſſe neceſſariā dēptionē: ut rurſum habeant in quæ poſſint creſcere. Non. n. manere ī uno ſtatu natura corpoꝝ pōt: ſed aut creſcere ſemꝑ: aut decreſcerehabet nec poſſe uiuere aīal: niſi creſcendi capax ſit. Vnde & Gallienus etiā doctiſſimus Hippocratis interpresathletas quoꝝ uita & ars ſagina eſt: dicit in exhortatione medicinæ nec uiuere poſſe diu: nec ſanos eſſe: anīaſqꝫeoꝝ ita nimio ſanguine & adipibus quaſi luto inuolutas nihil tenue: nihil cæleſte: ſed ſemꝑ de carnibus: & ui-ctu: & uētris īgluuie cogitare. Diogenes tyrānos & ſubuerſiōes urbiū: bellaqꝫ uel hoſtilia uel ciuilia: ſimplici uictu oleꝝ pomorūqꝫ ſed carnibus & epularū delitiis aſſerit excitari. Quodqꝫ mirādū ſit: Epicurus uoIuptatis aſſertor: oēs libros ſuos repleuit oleribus & pomis & uilibus cibis dicit eſſe uiuēdū: quia carnes & exoſitæ epulæ ingenti cura ac miſeria preparentur: maiorēqꝫ pœnā habeant inhuerendo: ꝗͣ uoluptatē in abutēdo.Corpora aūt noſtra cibo tantum & potu indigere. ubi aqua & panis ſit: & cætera his ſimilia: ibi naturæ ſatiſfactum quicquid ſuprafuerit: non ad uitæ neceſſitatē ſpectare: ſed ad uitium uoluptatis: Bibere & comederedelitiaꝝ ardorē: ſed ſitim famēqꝫ reſtringere. Qui carnibus ueſcuntur: indigere etiā iis quæ non ſuūt carniū:Qui aūt ſimplici uictu abutantur eos carnes non requirere: Sapiētiæ quoqꝫ operā dare non poſſumus: ſiſæ abundantiam cogitemus: quæ labore nimio. & cura diligenti atqꝫ indigenti indiget. Cito expletur naturæneceſſitas: frigus & fames ſimplici ueſtitu et cibo expelli poteſt. unde et apoſtolus habentes inquit uictū et ue-ſtitum his contenti ſumus. Delitiæ et epulaꝝ uarietates: fomenta auaritiæ ſunt: Grādis exultatio aīe eſt: paruo contentus fueris cibo: mundū habere ſub pedibus: et oēm eius potentiam: epulas: libidines: propter quæ diuitiæ cōparentur: uilibus mutare cibis: et craſſiore tunica cōpenſare. Tolle epulaꝝ et libidinis luxuriam: nemoquæret diuitias: quarū uſus aut in uentre aut ſub uentre eſt. Qui egrotat: non aliter recipit ſanitatē: niſi tenu-cibo et caſtigato uictu: quæ λεπηδίαιτα ideſt tenuis dieta dicitur. Q uibus ergo cibis recipitur ſanitas: hiset ſeruari poteſt: ne quis putet morbos oleribus concitari. Si aūt Milonis illius Crotoniatæ uires olera non miniſtrant: quæ haſcuntur et aluntur ex carnibus: quid neceſſe eſt uiro ſapienti et philoſophō Chriſti tantā habere fortitudinē: quæ athletis et militibus neceſſaria eſt? Quā habuerit ad uitia prouocetur. Illi arbitranturcarnes ſanitati congruas: qui uolunt abuti libidine: et in cœnū demergi uoluptatum ad coitū ſemper exæſtuātChriſtiano ſanitas abſqꝫ uiribus nimiis neceſſaria eſt. Nec turbare nos debet: ſi rari ſint huius propoſiti ſectatores: quia rari ſunt et amici boni et fideles et pudici et continentes. ſemperqꝫ uirtus rara eſt. Lege Fabritii cōti-nentiam: Curii paupertatē: et in tanta urbe uix paucos inuenies: quos ſequaris. Noli timere ne ſi carnes non comederis: aucupes et uenatores fruſtra artificia didicerint. Legimus quoſdam morbo articulari et pōdagræ hu-moribus laborantes ꝓſcriptione bonoꝝ: ad ſimplicē menſā et pauperes cibos redactos conualuiſſe. Caruerātenim ſollicitudine diſpenſandæ domus: et epularum largitate: quæ et corpus frangunt et animam. IrridetOratius appetitum ciborum: qui conſumpti reliquunt pœnitentiam.Sperne: uoluptates: nocet empta dolore uoluptasEt in amœniſſimo agro in morſū uoluptuoſorum hoīum ſe craſſū pinguēqꝫ deſcriberet: Iuſit his uerſibus.Me pinguem et nitidum bene curata cute uiſes:Cum rigere uoles Epicuri de grege porcum.Ap LI.Ed et ex uiliſſimis cibis uitanda ſatietas eſt. Nihil enim ita obruit aīum: ut plenus uenter: et exæſtuās& hūc illucqꝫ ſe uertens: & in ructus uel in crepitus uentoꝝ efflatione reſpirans. Quale illud ieiuniūXeſt: aut qualis illa refectio poſt ieiunium cum pridianis epulis diſtendimur: & guttur noſtrum medi-tatorium efficitur latrinarū? Dūqꝫ uolumus prolixioris inediæ fame carere: tantum uoramus: quantum uixalterius diei nox digerat. Itaqꝫ non tam ieiunium appellandum eſt: ꝗͣ crapula ac fetens & moleſta digeſtio. Dicearchus in libris antiquitatum & deſcriptione Græciæ: refert ſub Saturno ideſt in aureo ſæculo: cum omniahumus funderet: nullum cōmediſſe carnes: ſed uniuerſos uixiſſe frugibus & pomis: quæ ſponte terra gignebatPerſarum regis Cyri uitam Xenophon octo uoluminibus explicat: polenta & cardamo & ſale ac pane cibario