Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

nibus delectantur. Q uid loquar de cæteris nationibus: ipſe adoleſcētulus in Gallia uiderim Scotos gen britannicā humanis ueſci carnibus: & per ſiluas porcoꝝ greges & armentoꝝ pecudūqꝫ reperiant: paſtonnates & feminaꝝ papillas ſolere abſcīdere: & has ſolas ciboꝝ delitias arbitrari? Scotoꝝ natio uxores propria:non habet: Et quaſi Platonis politiam legerit: & Catonis ſectetur exemplū nulla apud eos coniunx propria ēſed ut cuiqꝫ libitū fuerit: pecudū more laſciuiūt. Perſæ: Medi: Indi: & Ethiopes: regna non modica: & Romanoregno paria: matribus & auiis: filiabus & neptibus copulantur. Maſſagetæ & Derbices miſerrimos putāqui egrotatione moriantur & parentes. cognatos: propinquos: ad ſenectam uenerint: iugulatos deuorant: rectius eſſe dicentes: ut a ſe potius ꝗͣ a uermibus comedantur. Tibareni: quos dilexerint ſenes ſuſpendūt in pati-bulis. Hircani uolucribus & canibus ſemiuiuos proiiciūt. Capſii beſtiis mortuos proiiciūt. Schytæ eos qui a defunctis amati ſunt: uiuos infodiunt oſſibus mortuoꝝ. Bactri canibus ad hoc ipſum nutritis obiiciunt ſenes.Quod Alexandri prefectus Nicanor emendare uoluiſſet: pene amiſit prouinciā. Coge ægyptiū: ut ouiumlacte ueſcatur. Impelle ſi uales Peluſioten ut manducet cepe. Singulæ pene ī ægypto ciuitates ſingulas beſtias& monſtra uenerantur. Et quodcunqꝫ uoluerint: hoc inuiolabile & ſacrum putant. Vnde & urbes quoqꝫ apudeos ex animalium uocabulis nuncupantur. Leonto: Cyno: Lyco: Buſyris: Thymius quod interpretatur hircusEt ut ſciremus: quales deos ſemper ægyptus recepiſſet: nuper ab Hadriani amaſio urbs eoꝝ Antinous appellata eſt. Peruides igitur non ſolum in eſu: ſed & in ſepulturis & in connubiis: & in omni conuerſatione unaquaqꝫ gens ſuo ritu & proprietatibus uictitet: & hoc eam naturæ legem putare quod didicit. Veꝝ fac eſum carniūcunctis nationibus eſſe cōem: & paſſim licere quod paſſim gignitur. Quid ad nos: quoꝝ conuerſatio in cæli-eſt? Qui ſuper Pythagoram & Empedoclē: & omnes ſapientiæ ſectatores: non ei debemus cui naſcimur: ſeccui renaſcimur: qui repugnantem carnem: & ad libidinum incentiua rapientem media ſubiugamus. Eſus car-nium: & potus uini: carniſqꝫ ſaturitas ſeminarium libidinis eſt. Vnde & comicus: Sine cerere īquit & libero friCap. XXXVII.Er quinqꝫ ſenſus: quaſi per quaſdam feneſtras: uitiorū ad aīam introitus eſt. Non poteſt ante metro-polis & arx mentis capi: niſi per portas eius irruerit hoſtilis exercitus. Hoꝝ perturbationibus aīa pregrauatur: & capitur aſpectu: auditu: odoratu: ſapore: tactu. Si Cyrcenſibus quiſpiā delectetur: ſi AtlIetaꝝ certamine: ſi mobilitate hiſtrionum: ſi formis mulieꝝ: ſplendore gēmaꝝ: ueſtiū: metalloꝝ: & cæteris hu-iuſcemodi per oculoꝝ feneſtras aīæ capta libertas eſt: & impletur illud propheticū: mors intrauit per feneſtrasur̄as. Rurſum auditus uario organoꝝ cantu: & uocum flexionibus delinitur: & carmine poetarum: & Comœ-doꝝ minorūqꝫ urbanitatibus & ſtrophis & quicquid per aures introiens uirilitatem mentis effœminat. Odo-ris aūt ſuauitas & diuerſa Thymiamata & amomū: cyphi: oenāthe: muſcus: & peregrini muris pellicula: diſ-ſolutis & amatoribus cōueniat: nemo niſi diſſolutus negat. Porro ciborū auiditas auaritiæ mater ſit: & aīumquaſi quibuſdam compedibus degrauatū in terra teneat: quis ignorat? Propter breuem gulæ uoluptatem: ter luſtrantur et maria: et ut mulſum uinū precioſuſqꝫ cibus fauces nr̄as trāſeat: totius uitæ opera deſudamus.Tactus aūt alienoꝝ corpoꝝ et fœminarū ardentior appetitus: uicinus inſaniæ eſt. Ob hunc ſenſū cupimus: iraſcimur: geſtimus: inuidemur: æmulamur: ſolliciti ſumus: et expleta uoluptate: per quandā plenitudinē rurſusaccendimur: quærimuſqꝫ facere: quod faceribus: iferū pœniteamus: Igitur per has portas quaſi quidamꝑturbationū cunei ad arcē nr̄æ mentis intrauerint: ubi erit libertas? ubi fortitudo eius? ubi de deo cogitatio maxime tactus depingat ſibi etiam preteritas uoluptates? Et recordatione uitioꝝ cogat aīam cōpati: et quodā.modo exercere quod non agit: His igitur rationibus inuitati multi philoſophoꝝ reliquerunt frequentias urbium: et hortulos ſuburbanos: ubi ager irriguus: et arboꝝ comæ: et ſufurrus auiū fontis ſpeculū: riuus immurmūrans: et multæ oculorū auriūqꝫ illecebræ ſūt: ne per luxum & abundantiam copiarū animæ fortitudo molleſceret: & eius pudicitia conſtupraretur. Inutile quippe eſt crebro uidere: per quæ aliquādo captus ſis: & eorū te experimento cōmittere: quibus difficulter careas. Nam & Pythagoræi huiuſcemodi frequentiam declinantes īſolitudine & deſertis locis habitare conſueuerunt. Platonici quoqꝫ & Stoici in templorum locis & porticibusuerſabantur: ut admoniti anguſtioris habitaculi ſanctitate: nihil aliud ꝗͣ de uirtutibus cogitarent. Sed & ipſPlato eſſet diues: & toros eius Diogenes luteis pedibus conculcaret: ut poſſet uacare philoſophiæ elegit Academiam uillam ab urbe procul non ſolū deſertam: ſed et peſtilentem: ut cura et aſſiduitate morborum libidinis impetus frangeretur: diſcipuliqꝫ ſui nullam aliam ſentirent uoluptatem: niſi earum rerum quas diſcerentQuoſdam legimus effodiſſe ſibi oculos: ne per eorū uiſum a contemplatione philoſophiæ auocarentur. Vn-de & Crates ille Thebanus proiecto in mari non paruo auri pondere: abite inquit peſſum male cupiditates:ego uos mergam: ne ipſe mergar a uobis. Quod ſiquis exiſtimat: & abundantia ciborū potionūqꝫ ſemper fru-& uacare poſſe ſapiētiæ: hoc eſt et uerſari in delitiis: et delitiarū uitiis non teneri ſeipſum decipit. enim procul ab his remoti ſæpe capiamur naturæ illecebris: & cogamur ea cupere quorū copiam habemus: qͣto magis ſi circundati retibus uoluptatum eſſe nos liberos arbitremur? Sēſus noſter illud cogitat: quod uidet: auditodoratur: guſtat: attrectat: & ad eius rei trahitur appetitum: cuius capitur uoluptate. Quod mens uideat: etmens audiat: et nec audire quippiam: nec uidere poſſumus: niſi ſenſus in ea quæ cernimus et audimus fueritintentus. Vetus quoqꝫ ſnīa eſt: difficile eſt immo impoſſibile: delitiis et uoluptatibus affluentes non ea cogita-re quæ gerimus: fruſtraqꝫ quidam ſimulant ſalua fide et pudicitia et integritate mentis: ſe abuti uoluptatibuscum contra naturam ſit: copiis uoluptatum ſine uoluptate perfrui. Et apoſtolus hoc ipſū cauēs dixerit: Qautem in delitiis uiuens eſt uidua: mortua eſt..XXXVIII.