putaretur onus grauiſſimū caſtitatis nolentibus īponere ſtatim iungit cauſas ſuadendi & ait. Hoc aūt ad utilitatem ueſtrā dico: non ut laqueum uo bis iniiciam: ſed ut ad id quod hōeſtū eſt: & intēte facit ſeruire deo: abſꝗulla diſtractiōe uos abhorter. Proprietatē græcā latinus ſermo non explicat: ꝗbus enī uerbis quis poſſit dicereϖροσ τουμον αύτων σύμφερονλέγο οῦχίνα βροχον ῦμινεπίβαλο ὄλλαϖρος ſο εύξ/χμονκαι ειτταρεδρουτοκιριῶ α ϖερισπασος. Vnde & ī latinis codicibus ob tranſlationis difficultatem: hic penitusnon inuenitur. Vtamur igitur eo quod uertimus. Non imponit nobis apoſtolus laqueum: nec cogit eſſe quodnolumus: ſed ſuadet quod honeſtum eſt & decoꝝ: & intente facit ſeruire domino: & ſemper eſſe ſollicitum: &expectare paratam domini uoluntatem: ut cum quid imperauerit quaſi ſtrennus & armatus miles: ſtatim im-pleat quod præceptum eſt: & hoc faciat ſine ulla diſtentatione: quæ data eſt ſecundum Eccleſiaſtē hoībus hu-ius mundi: ut diſtēdantur in ea: Siquis aūt cōſiderat uirginē ſuā ideſt carnē laſciuire & ebulire in libidinē: necrefrenare ſe pōt: duplexqꝫ ei īcumbit neceſſitas: aut accipiendę cōiugis: aut ſpernendæ: quod uult faciat: nō peccat: ſi nubat. faciat inquit quod uult: nō quod debet. Non peccat ſi ducit uxorē: nō tamen benefacit: ſi duxeritnā qui ſtatuit in corde ſuo firmus: nō habēs neceſſitatē: poteſtatē autē habens ſuæ uoluntatis: & hoc iudicat incorde ſuo ſeruare uirginitatem ſuā: benefacit. Igitur & qui matrimonio iungit uirginem ſuam: bene facit: & quinon iungit: melius facit. Signanter & proprie ſupra dixerat: qui ducit uxorem: non peccat: hic qui ſeruat uirginem ſuam bene facit: Aliud eſt aūt non peccare: aliud eſt benefacere: declina inquit a malo: & fac bonum. Illuddeclinemus: hocͣ ſequamur. In altero initium: in altero perfectio eſt. Verum ne in eo quod dixit: & qui matri-monio iungit uirginem ſuam bene facit: exiſtimet aliquis obſeruationem noſtram non ſtare protinus hoc ip-ſum bonum extenuat: & obumbrat cōparatione melioris: & dicit: & qui non iungit: melius facit: niſi illaturuseſſet: melius facit: nunꝗͣ premiſiſſet benefacit. Vbi aūt bonum & melius eſt: ibi boni & melioris non unū eſt premium. Et ubi nō unū premiū: ibi utiqꝫ dona diuerſa. Tantū eſt igit̉ inter nuptias & uirginitatē: quantum intercare & benefacere. īmo ut leuius dicam quantum inter bonum & melius.ap. VIIIInita diſputatione coniugioꝝ & uirginitatis: inter utrūqꝫ cauto moderamine præceptoꝝ ut nec ad ſini¶ ſtram nec ad dexteram diuerteret: ſed uia regia graderetur: & illud impleret: ne ſis iuſtus multū: rur-um monogamiam digamiæ comparat: & quomodo nuptias ſubdiderat uirginitati: ita digamiā nu-ptiis ſubiicit. & ait Mulier alligata eſt quanto tempore uir eius uiuit: quod ſi dormierit uir eius: libera eſt: cuuult nubat: tantum in domino. beatior autem erit: ſi ſic permanſerit: ſecundum conſilium meum: puto autemꝙ & ego ſpiritum dei habeam: concedit ſecundas nuptias: ſed uolentibus: ſed his quæ ſe continere non poſſuntne luxuriatæ in Chriſto nubere uelint: habentes dānationem ꝙ primā fidem irritam fecerint: & hoc concedir:quia multæ abierunt retro poſt ſathanam. Cæterum beatiores inquit erunt: ſi ſic permanſerint: continuoqꝫ ſubiungit apoſtolicā auctoritatē: ſecundū meū conſiliū. Porro ne auctoritas apoſtoli quaſi hoīs leuioris uideret̉.addidit: puto aūt ꝙ & ego ſpiritum dei habeā: ubi ad continentiā prouocat: ibi nō hoīs ſed ſpiritus dei conſiliūeſt: Vbi autem nubendi concedit ueniam: ſpiritum dei nō nominat: ſed prudentiæ librat cōſilium: ita ſingulisrelaxans: ut unuſquiſqꝫ ferre poteſt: iuxta hunc ſenſum oīa illa ſunt accipienda: Nam quæ ſub uiro eſt mulier-uiuente uiro alligata eſt legi: ſi aūt mortuus fuerit uir: ſoluta eſt a lege uiri. Igitur uiuente uiro uocabitur adul-tera: ſi fuerit cū altero uiro: ſi aūt mortuus fuerit uir eius: ſoluta eſt a lege: ut non ſit adultera ſi fuerit cū alio ui-ro. Et illud ad Timotheum. Volo ergo iuniores uiduas nubere: filios procreare: matreſfamilias eſſe: nullam occaſionem dare aduerſario maledicti gratia. Iam enim quædā conuerſæ ſunt retro poſt ſathanā: & reliquā his ſimilia: Quomodo enim uirginibus ob fornicationis periculū concedit nuptias & excuſabile facit: quod per ſenō appetitur: ita ob eandē fornicationē uitandam concedit uiduis ſecunda matrimonia. Melius eſt enim licetalteꝝ & tertium unū uirū noſſe: ꝗͣ plurimos. ideſt tolerabilius eſt uni hoī proſtitutā eſſe ꝗͣ multis. Siquidē & il-la in euangelio ſamaritana ſextum ſemaritū habere dicens: arguitur a domino: ꝙ nō ſit uir eius. Vbi enim nu-merus maritoꝝ eſt: ibi uir qui proprie unus eſt: eſſe deſiſtit. una coſta a principio in unam uxorem uerſa eſt: &erunt inquit duo in carne una: non tres neqꝫ quatuor: alioquin iam non duo: ſed plures. Primus Lamech ſanguinarius & homicida unam carnem in duas diuiſit uxores. fratricidium & digamiā eadem cataclyſmi dele-uit pœna: de altero ſepties: de altero ſeptuagꝭſieſſepties uindicatum eſt: Quantum diſtat in numero: tātum &in crimine: Quam ſancta ſit monogamia hinc oſtenditur: ꝙ digamus in clerum eligi non poteſt: & ideo apo-ſtolus ad Timotheum: uidua inquit eligatur non minus. xl. annoꝝ: quæ fuerit unius uiri uxor. Hoc omne præceptum de his eſt uiduis: quæ eccleſiæ paſcuntur elemoſynis. Et iccirco ætas preſcribitur: ut illæ tantum accipiant paupeꝝ cibos: quæ iam laborare non poſſunt. Simulqꝫ conſidera: ꝙ quæ duꝑs habuit uiros: etiam ſi anus& decrepita eſt: & egens: eccleſiæ ſtipes non meretur accipere. Si autem panis illi tollitur elemoſyne: quantomagis ille panis qui de cælo deſcendit? quē qui indigne comederit: reus erit inuiolati corporis & ſāguinis chri-ſti. Quanꝗͣ hæc teſtimonia quæ ſupra poſui: ī quibus uiduis concedit̉: ut ſi uelint: denuo nubāt: quidā interpretantur: ſuper his uiduis: quas amiſſis maritis ſic inuenit fides Chriſti. Nec enim conſequens eſſet: ut apoſtoſus poſt baptiſma uiro mortuo: iubeat alteri nubere: cum habentibus quoqꝫ uxores præceperit: ut ſint ſic quaſinon habentes: & ob hanc cauſam non eſſe uxorum numerum definitum: quia poſt baptiſma Chriſti: etiam ſitertia & quarta uxor fuerit: quaſi prima reputetur. Alioquin ſi poſt baptiſma primo mortuo accipitur ſecun-dus: quare non ſecundo & tertio & quarto & quinto mortuo: accipiatur ſextus: & reliqui? Poteſt enim accidere ut infœlicitate quadam uel iudicio dei ſuccidentis nuptias repetitas: adoleſcentula plures accipiat uiros: &anus primo marito in extrema ſenectute uidetur. Primus Adam monogamus: ſecundis agamus. Qui diga