fuerit cognitionis egreſſus. Chriſtū igitur accipimus dei filium ab initio ſapientiā ueram: ſermonē ideſt rationem ſpiritū: lucem: uiā: brachiū: uirtutē: fortitudinē: ueritatē: panē: uinū: uitā: oͥſtiū: paſtorē: & alia plurima quapropter homines ſunt ut omnes in illo uiuant: quæ unuſquiſqꝫ proceſſu tēporis ſcriptura edocente perdiſcet.Si igitur dei filium cognitū confitemur: per ipſum deū patrē ſcimus & ſæcula & uiſibilia & inuiſibilia condidiſſe. Non enim fas eſt ex eo deū operatū credere: ex quo mundus genituræ ſuæ ideſt natiuitatis initiū ſūpſit. autceſſaſſe & deſiſſe credendū eſt poſt mundi fabricā: cum deus loquatur & dicat. Pater meus uſqꝫ nunc operaturocium illi uel antea uel poſtmodū filius amouet: requiem ille aſſignet quiſquis illū īfatigabilem neſcit. & igno-rat ꝙ illi nihil acciderit: ſed ſemper ſit quod græca lingua αλέομενον ideſt non indigentē uocant: ſit ſemꝑ ſpi-ritus & in omni perfectus. Eſt igitur plurima quæ per filium fecerit: quoꝝ aut ſola nobis ſunt nomina: aut necipſa ſunt cognita. Quanti enim ſunt throni? quante poteſtates? quante dominationes? quanti principatus? q̄ti ſpiritus? quanti angeli? Quot ſunt illa quæ nec oculus uidit: nec auris audiuit: nec in cor hominis aſcenderūtQuantā etiā claritatē putamus eſſe in inuiſibilibus? Nec æſtimare poſſumus: cum in his quæ nobiſcū ſunt admiranda ſint omnia. Inter omnia enim etiā mundus quē conſpicimus per filiū fabricatus eſt: & quidē lucē quacætera fierent perſpicuā eſſe iuſſit: & fecit cui diei nomen īpoſuit: tenebris noctis addidit nomen. Deinde firmamentū quod inter aquas depauſaret oſtendit quod cælum uoluit nūcupari: ne ue terrena uiſu cæleſtibus miſcerentur: ſed eſſet quod inter humana & diuina diſcerneret. Iā enim ex nihilo materias ipſas ex quibus omnia fierent elementa condiderat: poſt hoc aquas in unū congregari & conuenire precepit: ut arida mōſtraretur. Hæcquoqꝫ non ſunt priuata noībus. Nā cōgregatas aquas uocauit mare: ſeparatā aridā terræ uocabulū uoluit poſ-ſidere. Sed hæc minus inſtructa uidebantur. Benignā itaqꝫ fœcunditatē his addidit & decorē: & miro modo illam primo generare ꝑcipiens: quæ nouiſſime fuerat fabricata: non ordinē turbans: ut ignarus facturæ ſuæ: ſeduoluit poſtremū primū habere aliquid: ne in oībus iaceret extrema & primis ſecunda coniunxit: ne prima īferiora contennerent. Sic dei filius deus artifex patre iubente moderatus eſt: ut ordinē imitando diſpoſitionē melius ordinaret. Nā terrā omnia pabula ligna quoqꝫ cū ſuis rædiuiuis ſeminibus īperauit educere. Cælum quo-qꝫ luminaribus: ideſt ſole & luna & ſtellis ornauit: quibus aut diei aut noctis fines oſtēderet: aut ſignis ruſticos& nauticos erudiret. Maria quoqꝫ incluſa in terræ limitibus ſua aīalia procreare mandauit. Antea uidelicet ip-ſas materias animauerat: ut naſcentibus poſtmodū aīantibus: animas cōmodarent. Sed quo fœcundiorē face-rent terram poſt pabula: poſt ligna fructifera: poſt uniuerſa ſemina quadrupedū genus feraꝝ & ſerpentiū ui-ua omnia & animata iuſſit eiicere. Nec mora in his omnibus. Quippe quæ deus pater iuſſerat: filius uirtus ipſa ſine recraſtinatione īperiū capeſſebat: nā cū iuſſione & opus aſtabat. Sed quoniā multū intererat: cæleſtibusſub ſæculari terrena & poſt diuina longe humana deerant: hoīem fecit: qui non totus eſſet de cælo: nec tamē deterra totus iteꝝ naſceretur. Q uippe corpus hoīs ex limo terræ formauit: ſpiritū conceſſurus de cælo. Et cū oīaiuſſione patris ſermone obſequente perfecta ſint in hoīs functione: & ipſe pater fabricator acceſſit. ut ad īmor-talitatē non præſcriberet terrā: ſi mortales manus conſtituerent hīum mr̄es. Conceſſit etiā ut homo dei imaginē portaret in terris: daturus poſtmodū ſimilitudinē: ſi imago ſeruaretur illeſa. Ad imaginē uero dei nō puteseſſe formā hanc hoīs exteriorē factā? Abſit. Quis enim credat deū ad cuius imaginē factus eſt homo: haberealiquā partē quæ non audiat? Quæ non quæ ſunt undiqꝫ uideat? Quæ nō omnia operetur? Hoīs enim exterior forma: non undiqꝫ uidet: non undiqꝫ audit: nō undiqꝫ potens eſt? Deus autem totus potens: totus lux: totusoculus: totus auris: totus manus eſt potentiſſima: ergo mentiuntur ſcripturæ. Abſit: ſed eſt in hoīe quiddā inte-rius: ꝙ homo quidē & ipſū uocetur: apoſtolus Paulus nos inſtruit dicens: Et ſi exterior noſter homo corrūpit̉.ſed interior quotidie renouatur. Hic eſt ad imaginē dei factus. quē vοῦν ideſt mentē uocamus: qui deo poſſitſimilis eſſe tunc quidē dū īpaſſibilis dum inconcuſſus: dū beatus & ſanctus: & ſine fine fuerit cōprobatus. libeꝫquoqꝫ arbitriū & capacē aīum dedit: non ſine lege uiuendi. ne uagus & ſolutus a lege aīantibus oībus æquaret̉addita cōminatione poſt legē: ut ſi ſeruaret legē: in æternitatem uiueret. ſi nō ſeruaret: mortē ſibi pararet: amitteret & ſalutē. Eſt autē hominis facti nomen Adā. Sed quia in omnibus animalibus ad procreationē ſexus uterqꝫ proceſſerat: homni quoqꝫ prouiſū eſt: ut et ipſi propter generationē mulier pararetur. et facta eſt ſicuti ſcri-ptura teſtatur. eaqꝫ Eua nomen accepit. quā æquæ legis preſcriptio nec a mercede nec a ſupplicio ſeparabat.Sed poſtꝗͣ uniuerſa deus per ſermonem ſuū ideſt filiū: ꝑfecta ac exornata uidiſſet: oīa quæ cū hoīe erāt: ipſiustradidit poteſtati. Cui cū oīa mundi cōſpiceret mancipata: unus eſt angelis in perniciē magis ſuā: hoī miſeran-dus īuidit. Nā cū eſſet ipſis nō peccare libeꝝ & licitū: ſi iuſſa dei ſeruarent: ī beatitudīe ꝑmanere: dei legē & iuſſaper mulierē tranſgredi perſuaſit. ut homo reus fieret mandatoꝝ dei: & in ſētentiā caderet. Eiectus eſt igitur inhunc mūdū. Nā in paradiſo dū ſine peccato fuiſſet: habitat: ſed quia poſt trāſgreſſionē hoīes generauerit: uni/uerſū hoīum gēus ſecū ad mortē uſqꝫ ꝑduxit. nō de futuris tamē bonis uel iuſtis: quādoquidē libeꝝ erat & poſtmodū nō delinquere: & deus nō ceſſabat quotidie cōmonere. Tūc diuīa bonitas & paterna pietas larga: multipliciter hoī ꝓuidebat. Et primo quidē ꝑ iuſtos patriarchas. deinde ꝑ Moyſē & ꝓphetas: ſed oēs hi in Adā mo-riebantur. In nouiſſimis uero tꝑibus: ne in totū diabolus triūpharet (nā hoc illi nomē eſt poſtꝗͣ hoī inuidit) &ne homo poſt tēpora dānatiōis īpleta cōtra miſericordiā dei diu teneretur in pœna: ſalutē quā ſola miſeratiōemerebatur: accepit. deus nāqꝫ pater oīpotens: filiū ſuum leſum chriſtū deū ac dominū noſtrū miſit: per quemcuncta condiderat. nec hoc quidem ſine illo fieri poſſet. Nec tamē quiſꝗͣ idoneus erat qui hoīem patienter tol-lerare poſſet aut noſſet. Aut poteſtates huius mūdi & haꝝ tenebraꝝ: quiſꝗ poterat fuꝑare: aut mortē uincere:inferna reſerare: uirtute poteſtatē peccati eradicare penitus & delere: niſi filius dei ꝗ in factura hoīs particeps