Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

dere. Venient enim multi pſelido chriſti & pſeudo ꝓphetæ: & ſeducēt multos. Sed quomō demonſtrauerit indiciū ueri chriſti uideamus: Sicut fulgur inquit de oriente reſplendet uſqꝫ ī occidentē: ita erit aduētus filii hoīscum ergo aduenerit dominus leſus chriſtus ſedebit: & iudicium ſtatuet: ſicut & in euangeliis dicit: & ſegrega-bit oues ab hædis. i. iuſtos ſegregabit ab iniuſtis: ſicut & apoſtolus ſcribit: Quādo omnes nos ſtare oportet an-te tribunal chriſti: ut recipiat unuſquiſqꝫ propria corporis prout geſſit ſiue bona ſiue mala. Iudicamur autēſolū pro geſtis: ſed etiā pro cogitatis ſecundum & ipſe apoſtolus dicit: Inter ſe inuicē cogitatiōibus accuſanti-bus: aut etiā defendentibus in die quo iudicabit occulta hominū. Sed & de his iſta ſufficiant. Poſt hæc poniturin ordine fidei. Et in ſpiritu ſancto. Ea quæ in ſuperioribus paulo latius de chriſto ſunt tradita ad incarnatiōis &paſſionis eius myſteriū ꝑtinent: quæ media intercedunt perſonæ ipſius coaptata: ſacti ſpiritus cōmemora-tionem paulo longius reddiderunt. Cæteꝝ ſi ſola diuinitatis ratio habeatur: eo modo quo in principio diciturCredo in deū patrē omnipotentē: & poſt hæc In ieſum chriſtū filium eius unicū dominū noſtrū: Ita iungiturEt in ſpiritu ſancto. Illa uero omnia quæ de chriſto memorantur ad diſpenſationem carnis: ut diximus ſpectātIgitur in ſanctis ſpiritus cōmemoratiōe adimpletur myſteriū trinitatis. Sicut enim unus dicitur pater: & alius eſt pater: et unus dicitur unigenitus filius: et alius unigenitus filius non eſt: Ita et ſpiritus ſanctus unus eſt: etalius poteſt eſſe ſpiritus ſāctus. Vt ergo fiat diſtinctio perſonaꝝ affectiōis uocabula ſecernunt̉: ꝗbus ille pater intelligat̉: ex quo oīa: et quia ipſe habeat patrē. Iſte filius tanꝗͣ qui ex patre natus ſit et hic ſpūs ſāctusꝗͣ de utroqꝫ ꝓcedēs: et cūcta ſanctificās. Vt aūt ī una eadēqꝫ trinitate diuinitas doceat̉: ſicut dictū eſt ī deo pr̄ecredi adiecta prepoſitiōe ī: ita et ī chriſto filio eius: ita et in ſpiritu ſācto memorat̉. Sed ut māifeſtius fiat quoddiximus: ex cōſequentibus approbabit̉. Sequitur nāqꝫ poſt hunc ſermonē: Sanctā eccleſiā catholicā: remiſſionem peccatoꝝ: carnis reſurrectionē. Non dixit in ſācta eccleſia catholica: nec in remiſſione peccatoꝝ: nec ī carnis reſurrectione. Si enim addidiſſet in prepoſitionē una ſuperioribus eadēqꝫ ius fieret. Nūc autē in illis ꝗ-dem uocabulis ubi de diuinitate ordinatur fides: in deo patre dicitur & ī chriſto filio eius et ī ſpiritu ſācto: īteris uero ubi de diuinitate ſed de creaturis et de myſteriis ſermo ē in prepoſitio additur: ut dicatur in ſancta eccleſia: ſed ſanctā eccleſiā credendam eſſe: non ut deū ſed ut eccleſiā deo congregatā. Et remiſſionē peccatoꝝ credāt eſſe: ī remiſſionē peccatoꝝ: et reſurrectionē carnis credāt: in reſurrectionem carnis. Hac itaqꝫprepoſitiōis ſyllaba creator a creaturis ſecernitur: et diuina ſeparant̉ ab humanis. Hic igitur ſpiritus fāctus eſtqui in ueteri teſtamēto legē & prophetas: in nouo euāgelia et apoſtolos īſpirauit. Vnde & apoſtolus dicit: Oīsſcriptura diuinitus inſpirata utilis eſt ad docendū: Et tamē quæ ſūt noui ac ueteris teſtamēti uolumina: quæ ſecundū maioꝝ traditionē ipſū ſpiritū ſanctum inſpirata credunt̉: & eccleſiis chriſti tradita: cōpetens uideturhoc ī loco euidēti numero ſicut ex patꝝ monumētis accipimus deſignare: Itaqꝫ ueteris teſtamenti oīum prīeMoyſi quinqꝫ libri ſunt traditi Geneſis: Exodus: Leuiticus: Numeri: Deuteronomiū. Poſt hæc leſuſnaue Iudi ſimul Ruth. Quatuor poſt hæc regnoꝝ libri: quos hebræi duos numerāt Paralipomenō: qui dieꝝ dicitur liber: & Eſdræ duos: qui apud illos ſinguli cōputantur. & Heſter: prophetaꝝ uero Eſaias Hieremias Eze-chiel & Daniel: præterea. xii. prophetarum liber nnus. Iob quoqꝫ & pſalmi Dauid ſinguli ſunt libri. Salomōisuero tres eccleſiis traditi. prouerbia: eccleſiaſtes: cantica canticoꝝ. In his cōcluſerunt numeꝝ libroꝝ ueteris te-ſtamenti. Noui uero quatuor euangelia Matthæi Marci Lucæ & Ioannis. Actus apoſtoloꝝ quos deſcribit Lucas. Pauli apoſtoli epiſtolæ. xiiii. petri apoſtoli epiſtolæ duæ: Iacobi fratris domini & apoſtoli una. iudæ unaIoannis tres. Apocalypſis Ioannis. Hæc ſunt quæ patres intra canonem concluſerunt: ex quibus fidei noſtraaſſertiones cōſtare uoluerunt. Sciendū tamē ē & alij libri ſūt qui canonici ſed eccleſiaſtici a maioribus appellati ſūt: ideſt Sapiētia quæ dicitur Salomonis: et alia ſapiētia quæ dicitur filii Syrach: qui liber apud lati-nos hoc ipſo generali uocabulo eccleſiaſticus appellatur: quo uocabulo non auctor libelli ſed ſcripturæ qualitas cognomīata eſt: Eiuſdē ordis libellus ē Tobiæ et Iudith et Machabeoꝝ libri. In nouo uero teſtamēto libellus qui dicit̉ paſtoris ſiue hermes: qui appellat̉ duæ uiæ uel iudiciū Petri. Quæ oīa legi ꝗdē in eccleſijs uoluerūt: tamē ꝓferri ad auctoritatē ex his fidei cōfirmandā. Cæteras uero ſcripturas apocryphas nominaruntquas in eccleſiis legi noluerunt. Hæc nobis a patribus ut dixi tradita ſunt: quæ ut dixi opportunū uiſū eſt hocin loco deſignare ad inſtructionē eoꝝ qui prima ſibi eccleſiæ ac fidei elementa ſuſcipiūt: ut ſciāt ex quibus ſi-hi fōtibus uerbi dei hauriēda ſint pocula. Tenet deinde fidei ſanctā eccleſiā. Cauſā iam ſuꝑius diximus cur dixerint etiā hic in ſanctā eccleſiam. Hi igitur qui ſupra in uno deo credere edocti ſunt ſub myſterio trini-tatis: credere etiā hoc debent unam eſſe eccleſiā ſanctā: in qua eſt una fides & unū baptiſma: in qua unus deuscreditur pater: & unus dominus Ieſus chriſtus filius eius & unus ſpiritus ſanctus. Iſta eſt ergo ſācta eccleſiahabens maculā aut rugā. Multi enim & alij eccleſias cōgregarunt: ut Martiō & Valētinus & Hebion & Manichæus & cæteri oēs hæretici. Sed & illæ eccleſiæ ſunt ſine macula uel ruga ꝑfidiæ: & ideo dicebat de illispheta: Odi eccleſiam malignantiū: & impiis non ſedebo. De ac autē eccleſia quæ fidem chriſti integram ſe-uat audi quid dicat ſpiritus ſanctus in canticis canticoꝝ: Vna eſt columba mea: una eſt perfecta genitricis ſuæQui ergo hanc fidem in eccleſia ſuſcipit: non declinet in concilio uanitatis. & cum iniqua gerentibus non introeat. Cōciliū nāqꝫ uanitatis eſt quod agit Martion: qui negat patrem Chriſti deū eſſe creatorem: qui per filitſuum fecerit mundum. Concilium uanitatis eſt quod Hebion docet ita chriſto credi debere: ut circunciſio carnis & obſeruatio ſabbati & ſacrificiorum ſolennitas cæteræqꝫ omnes obſeruantiæ ſecundum legis litteram teneantur. Concilium uanitatis eſt quod docet Manichæus: primo qui ſeipſum paraclytum nomīauit: tum deinde qui mundū a malo factū dicit: deū creatorē negat: teſtamentū uetus repudiat: unā bonā aliā malā naturamſibi inuicem