Druckschrift 
1 (1490)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt alius uenturus ē niſi ieſus chriſtus filius dei? His addit̉ īuiſibilē īpaſſibilē. Sciēdū duo iſti ſermōes ī eccleſiæ romanæ ſymbolo non habentur. Conſtat aūt apud nos additos hæreſeos cauſa Sabelli illius profecto quæa noſtris patripaſſia appellat̉ .i. quæ patrē ipſum uel ex uirgine natū dicit: & uiſibilem factum eſſe uel paſſū affirmat in carne Vt ergo excluderet̉ talis impietas de patre uidient̉ hæc addidiſſe maiores: & inuiſibilē patrē a-qꝫ impaſſibilē dixiſſe. Conſtat enī filiū patrē incarnatū: & ex carne natū: & ex natiuitate carnis filiū uiſibilē& paſſibilē factum. Quātum aūt expectat ad illā deitatis īmortalē ſubſtantiā quæ una ei eadēqꝫ cum patre ēibi neqꝫ pater neqꝫ filius neqꝫ ſiritus ſanctus uiſibilis aut paſſibilis credit̉. Secundū dignationem uero carnis aſ-ſumptæ filius & paſſus in carne eſt. Quod & propheta prædixerat ubi ait: Hic deus noſter reputabitur al-ter ad: qui inuenit omnem uiā diſciplinæ: & dedit eamIacob puero ſuo: & iſrael dilecto ſuo: poſt hæc ī terrisuiſus eſt & inter homines conuerſatus eſt. Sequitur poſt hoc: Et in leſum chriſtū unicū filium eius dominū no-ſtrum: leſus hæbrei uocabuli nomen quod apud nos ſaluator dicitur. Chriſtus chriſmate .i. ab unctione appe-latur. Legimus enim in libris Moyſi Auſes Nauæ filius cum electus eſſet dux populi cōmutato nomine deAuſe leſus cognominatus ſit: quo .ſ. oſtenderetur hoc eſſe nomen: quod principibus & ducibus conueniret: hisdumtaxat qui ſalutem ſequentibus ſe populis darēt. Itaqꝫ & ille leſus appellatus eſt qui eductum de terra eg-pti populū & de erroribus heremi liberatū in terrā repromiſſionis induxit. Et hic leſus qui populū de ignorantiæ tenebris eductū: & de mundi erroribus euocatū introduxit ad regna cælorū. Chriſtus quoqꝫ uel pontificale uel regiū nomen eſt. Nam prius & pontifices unguento chri ſmatis conſecrabantur & reges: Sed illi uelutiueluti mortales & corruptibies. ungebantur. hīc ue̓ro ſancto ſpiritu perunctus chriſtus efficitur: ſicut ſcriptura de eo dicit: quem unxit pater ſpiritu ſancto miſſo de cælis. Et Eſaias præſignauerat dicens ex perſona filiiSpiritus domini ſuper me: propter quod unxit me: euangelizare me miſit pauperibus: Quia ergo oſtendimusquid ſit ieſus qui populum ſaluet: & quid ſit chriſtus ꝗni pontifex factus ſit in eternum: nunc ex conſequentibus de quo dicantur iſta uideamus: Vnicum filium inquit eius dominum noſtrum. Poſt hoc docet nos quia leſus iſte de quo diximus: & Chriſtus de quo expoſuimus unicus filius dei & noſter dominus eſt. ne forte humanputes iſta uocabula terrenum te aliquid doceāt: ideo ſubiungit Vnicum hunc eſſe filium dei dominū noſtrūVnus enim de uno naſcitur: quia & ſplendor unius eſt lucis: & unū eſt uerbum cordis. nec in numerū pluralēdefluit incorporea generatio: nec in diniſionē cadit: ubi naſcit̉ nequaꝗͣ a generante ſepararitur. Vnicus eſt utmenti ſenſus: ut cordi uerbum: ut forti uirtus: ut ſapientia ſapienti. Nam ſicut ſolus ſapiens pater apoſtolo dicitur: ita & ſolus filius ſapientia nominatur. Vnicus ergo filius eſt. & cum ſit gloria: ſempiternitate: uirtute: regnopoteſtate: hoc quod pater eſt: omnia tamen hæc non ſine auctore ſicut pater ſed ex patre tanꝗͣ filius habet. cūqꝫſit ipſe omnium caput: ipſius tamen caput pater eſt. Sic enim ſcriptum eſt: Quia caput chriſti deus eſt. Filiumſane cum audis: nolo generationem carnalis natiuitatis aſſumas: ſed memento hoc de incorporea dici ſubſtan-tia & naturæ ſimplicis. Si enim ut ſupra iam diximus uel in eo quod cor generat uerbum: uel mens ſenſum: uelux ex ſe parit ſplendorem: nihil horū requiritur: nec ulla in tali generatione fragilitas cogitatur: quanto prius& ſacratius de ore oīum creatore cenſendum eſt? Sed fortaſſe dicas: iſta quam memoras in ſubſtantiua eſt generatio: neqꝫ enim lux ſubſtantiuum facit ſplendorem: aut cor ſubſtantiuum generat uerbum. Filius autem deiſubſtantialifer aſſeritur generatus. Ad hoc primo omnium illud dicimus cum etiam in cæteris proferūtur exēpla: non per omnia tamen ſimilitudinem ſeruare poſſunt rei illius: cui præbere putantur exemplum: ſed uniusalicuius partis: pro qua uidentur aſſumpta: ſimilitudinem tenent/ Verbi gratia: Vt cum in euangelio dicit̉. Si.mile eſt regnū cæloꝝ fermento quod abſcondit mulier in farinæ mēſuris tribus: Nunquidnam putabimus regnū cælorum per oīa ſimile eſſe fermento: ut ſubſtarnia illa ita palpabilis ſit ac fragilis: ut & acida fieri poſſit &corrupta? Sed ad hoc ſolum exemplum iſtud uidetur aſſumi: ut oſtenderetur ex parua prædicatione uerbi dehumanas mentes fidei fermento poſſe coaleſcere. Similiter & cum dicitur. Simile eſt regnū cælorū reti miſſo īmare: quod ex omni genere piſciū abſtrahit. Et in hoc nūquid putandū eſt: naturæ lini: quo rete operamur:ac nodis: quibus maculæ nectuntur: regni cælorum ſubſtantia per oīa cōferat̉? Sed ad hoc ſolum uidetur aſſūpta cōparatio: ut oſtenderetur quia ſicut rete de profundo maris piſces aducit ad littus: ita de profundo ſæculihuius errore humanæ animæ regni celorum prædicatione liberantur. Ex quibus conſtat exempla in omnibushis quorū exempla ſunt eſſe ſimilia. Alioꝗn ſi eadē eēt oīa: iam non exēpla dicerentur: ſed ipſe potius res de-bus agitur uiderentur. Deinde etiam illud dicendum eſt: nulla creatura talis poteſt qualis creator eius: &ideo ſicut ſine exemplo eſt diuina ſubſtantia: ita & ſine exemplo Et diuinitas: Tum etiam illud addimus. Quiaomnis creatura ex nihilo eſt: Si ergo in ſubſtantiua ſcintilla quæ ignis eſt: ex ſe creaturā quæ nihilo facta eſt ggnit & conditionem in hoc ſeruat originis ſue: illius æternæ lucis ſubſtantia: quæ ſemper fuit: quia in ſubſtantiuum in ſe nihil habuit in ſubſtantiuum ex ſe ſplendorem proferre non potuit. Et ideo recte unicus dicitur fi-ſius: Vnicus enim ei ſolus eſt quin ita natus eſt: nec comparationem aliquam poteſt habere quod unicum eſt:nec ſimilitudinē in ſubſtantia cum facturis ſuis habere poteſt ille qui factor eſt omnium. Hic eſt ergo Chri-ſtus leſus unicus filius dei eſt dominus noſter. Vnicus & ad filium referri & ad dominū pōt. unicus eſt .n. ue-re filius: & unus dominus leſus Chriſtus. Cæteri quippe filii licet filii dicantur: adoptionis tamē gratia dicunt̉ ueritate naturæ. & ſi dicuntur alij domini: conceſſa tamē non ingenita poteſtate dicuntur. Hic uero ſolus eſtunicus filius: & ſolus unicus dominus. ſicut & apoſtolus ait. Et unus dominus leſus Chriſtus: per quem omniaIdeo poſtea ꝗͣ præpoſitus ordo fidei: ineffabile ſacramentum filii de natiuitate patris expoſuit: nunc ad huma ſalutis dignationem diſputationēqꝫ deſcendit. & hunc quem ſupra dixit unicum filium dei: & dominū no-