habetur non aliqua conſtitutione factaab homine ſed ab ipſo nature conditore.vt maris et femine ꝯiūctio. liberoꝝ ſucceſſio ſcꝫ in bonis parentum vel etiam ꝑcarnis ꝓpagationem nō ꝑ hereditatem.quia illa ſucceſſio non eſt naturalis vt eſtglo. ſuꝑ. ver. ſucceſſio di. i. c. ius autē. vbiponitur hec diffinitō pueroꝝ educatō cōmunis omniū poſſeſſio quia iure naturali omnia ſunt cōmunia ideſt cōmunicādatemꝑe neceſſitatis. c. ſicut. xlvij. diſ. ⁊ omnium vna libertas acquiſitio eorum quein celo terra et mari capiunt̉ glo. dicit.Hec enim et alia que in nullius bonis ſūtcedunt occupanti. ꝯceduntur rei depoſite vel pecunie ꝯmodate reſtitutio. violētie. per vim repulſio. Nam hec et ſi quidhuic ſimile eſt nūquā iniuſtuꝫ ſed naturale equūqꝫ habetur ſcd̓m yſi. li. v. c. iiij.Et eſt tex. tocius. c. Ius aūt di. i. Et ibivide glo. huius diffinitionis. Item iusnaturale eſt quod in lege et euangelio cōtinetur quo quis iubetur alteri facere.quod ſibi vult fieri. Et ꝓhibetur alteri īferre quo ſibi nolit fieri diſ. i. in prin. et.l. diſ. ponderet. alias conſideret in prin.et in aucͣ. vt cum de app. cognoſcitur. §.ceterum. c. dilecti. de maio. ⁊ obe. vn̄ qd̓tibi vis fieri mihi fac̄. quod non tibi noliSic potes in terris viuere iure poli. Uelaliter ius naturale dicitur vno modo mōtus ex inſtinctu nature ꝓueniens quo ſingula animalia ad aliquid faciendum inducuntur. Eſt enī debitū quoddā quodnatura cuilibet rep̄ſentat. Et hōe debitūſcd̓m yſi. cōmune eſt omni nationi eo ꝙ īſtinctu vbiqꝫ nature vel naturali cōditione habetur et non ex ꝯſtitutione aliquafacta ab homine. Item ius naturale dicitur inſtinctus nature ex rōne ꝓueniensEt ſcd̓m hoc ius omnia dicuntur cōmunia .i. cōmunicando vt. s. dicitur. Itemiuſ cōmune dicit̉ induſtria hominū ſtatutum. Item ius naturale dicitur equiſſimum. Item precepta naturalia ſūt quein lege et in euangelio continentur vt nōfurtum facies non mechaberis ſed quodtibi vis ⁊cͣ. c. p̄al. Ius aūt aut naturalein glo. vbi prima deſcriptio data eſt ẜmmotum ſenſualitatis. Alie autem ſcd̓mmotum rationis. Item nota ꝙ ius natuturale ſcd̓m gl. i inſti. de iu. naturali gē.et ciui. poteſt dici quatuor modis. Unomodo ius gentiū īſti. de rerū diuiſi. §. ſinguloꝝ. Secundo ius pactoꝝ. ff. de pact. li. Tercio eſt ꝯtrarium ſcꝫ ꝙ reſcindit pacta vt reſtitutio minoris. ff. de mino. l. i.Quarto ꝓ inſtinctu nature vt quod in legemoſayca vel euangelio continetur.Iteꝫ ius naturale in quatuor differt abalijs iuribus ſcꝫ in origine in dignitate īamplitudine et ſententie rigore vt declarat glo. i. diſtin. v. Nam cepit abexordionaturalis creature et nullā patitur īmutationem et ip̄o omnia ꝯmunia ſunt neccontra ip̄m fit diſpenſatio ſed de alijs iuribus ſecus vt ibi.¶ Aus ciuile īuenitur accipi diuerſimode vt diſ. i. c. Ius naturale ciuile autemius vno modo eſt quad quiſqꝫ populꝰ vl̓queqꝫ ciuitas ſibi ꝓprium diuina hūanaqꝫ cauſa conſtituit ſcd̓m yſi. li. v. ſcd̓o dicitur ius ciuile. l. xij. tabulaꝝ. Tercio dicitur ꝙ ex legibuſ plebiſcitis ꝯſtitutionibꝰſenatuſconſultus. principuꝫ decretis vl̓auctoritate prudentiuꝫ inuenitur Quarto dicitur ius quod nō eſt p̄toriū. Quītodicitur diſputatio prudentum que fuit facta. ſub. l. xij. tabulaꝝ. Sexto quicquid.habemus ſcriptum de iure. Septimo qͥcquid iure naturali vel iure gentiuꝫ ſubtrahitur vel quod non eſt ius naturale. necgentium. Et ſic capiendo ius canonicuꝫdr̄ ius ciuile. Et ita ſumitur .i. diſt. Iusaūt aut naturale vt in glo. i. no. in fi. Etquia ita diuerſimode ius ciuile inuenituraccipi in iure de primā acceptatione habes inſti. de iurͣ. na. §. i. de ſecunda. ff. deīſti. ⁊. iu. l. ius ciuile. §. hec igitur. De tercia et quinta. ff. de origine. iur̄. lege. ij.§. diſputatō. De quarta. l. ius ciuile p̄alle. in prin. De ſexta. ff. de varijs ⁊ extraor. cogni. l. i. §. ꝓinde. De ſeptima inſti.de vſuca. in prin. vt eſt glo. iij. Sed ius qͥdem ciuile. inſti. de iur̄. na. gen. et ciui.Item ius ciuile dicitur triplex. Primoex eo quod in vnaquaqꝫ ciuitate ſeruat̉ ⁊ſic dicitur in genere. Scd̓o in ſpecie dicit̉ius ꝓprium certe ciuitatis. et ſic loqͥtur.§. alle. inſti. Tercio dr̄ ꝑ excellentiam iuris romanoꝝ qn̄ nō expͥmit̉ ꝓpriū nomenciuitatis ⁊ ſic in. ꝟ. Sed ⁊ quotiens inſt.