nianum. Sed aliter dr̄ inſtrumentū apparatus fundi quo exercet̉ poſſeſſio ⁊ ita capitur in. l. quantū. ff. de fide inſtru. Und̓inſtrumentoꝝ q̄dam ſūt agroꝝ colendoꝝvt ararrū. raſtrū traha. q̄ equādis ceſpitibꝰ trahunt̉ Alia colligēdoꝝ fructuū vtſarculus. quo cardones ⁊ herbe inutilesexciduntur et ſimilia vt falces fenarie. falces meſſorie. ⁊ falces putatorie. ligonestorcular. corbes. Ilia vindemiatoꝝ quibus vindemiā portat̉ cauſa ẜuandi frucitus vt dolia. granaria. caſelle. in quibusfructus reponūtur ſcꝫ cellule granariorūUnde inſtrumētū capit̉ tripliciter. Unomō latiſſime ⁊ ſic omnē vas vel ſuſceptibile in conſtructione domus vel fundi vſitatum dicitur inſtrumentū. Scd̓o late ꝓomni eo qd̓ cauſam inferuit vt ſcripture.teſtes. fa. c. ꝑuenit .i. d̓ teſti. cogē. fa. l. nōtioneꝫ. §. inſtrumentoꝝ. ff. de. ꝟ. ſig. Tercio ſtricte ſolū ꝓſcripturis vt in ti. de fi. īſtru. Et ſic differunt teſtes ab inſtrumētiſquia ꝓbatio teſtium fit viua voce. ſed inſtrumentoꝝ voce mortuaⁱ exquo ſequiturquod ſtatutū diſponens ꝙ ꝓducens falſum inſtrumentuꝫ puniatur in decem nōhabet locū in ꝓducente falſum teſtem qꝛſtatuta ſunt ſtricte intelligenda fa. c. Exlr̄is de ſpon. Sunc aūt inſtrumētoꝝ dueſpeciēs. Nam aliud publicum aliud pͥuatum. A nſtrumentū publicū eſt ſolemnis⁊ rite ordinata ſcriptura ꝑ autentice ꝑſone manū publice facta cauſa memorie. cſcriptura de fi. inſtru. Et ſunt iſta de ſolemnitate que faciunt inſtrumentū publicum et autenticum regulariter vt ſcꝫ preponatur nomen imꝑatoris. et annus imperij. nomen conſulis. et annus conſolatus. Nodie vero ponitur nomen ſummipontificis cū alijs ſeptem vt ſunt annusdn̄i. inditio. menẜ. dies. locus teſtes cumnomine notarij ⁊cͣ. de quibus no. glo. in. lgenerali. C. de tabula. li. x. Et drpublicum inſtrumentum quia iudicis auctoritate eſt exemplificatum et autenticatumvt in. c. cum dijecta de ꝯfir. vti. vel inutiItem publicum inſtrumentum quia autentico ſigillo eſt ſigillatū vt. c. i. de fi. inſtru. Item dicitur publicum inſtrumentum quod in iudicio dicitur ſeu ſcribiturapud acta publica. Et valet etiam ꝑ quēcunꝙͣ ſcriptum ſit vt de ꝓba. Quonia mAtem dicitur publicum inſtrumentum:quod habet ſubſcriptionem trium teſtiuꝫviuentium vt. c. ſcripta p̄alle. Item dicitur publicum quod de archino publicovel de armario ꝓducitur vel liber cenſualis in quo ſcribuntur cenſus vel liber annotationum ⁊ ei creditur ſi habet publicum teſtimoniū ſcꝫ ꝙ iudex ꝯfiteatur illud de archino publico eſſe productum. cad audientiaꝫ de preſcrip. vbi dicitur ꝙpapa credidit euidaꝫ libro cenſuali ⁊ cuilibet alij inſtrumento fides adhibetur vtpatet per iam dicta et permulta alia iuraInſtrumentum pͥuatum eſt quod ꝑ manum priuatum confectum eſt. vel a tabellione non tamen in forma publica ſcriptūvt quia nec nomen imꝑatoris nec ꝯfulisnec pape de quibus ſupra ꝓxime dictuꝫē appoſuit. vt. C. qui po. in. pig. ha. l. ſcriptas vt ibi nō. Et tala inſtrumentum debet habere trium teſtium ſubſcriptōem.vt. dicta. l. ri. Et priuatum inſtrumentūaquocumqꝫ ſit ſcriptum niſi aliquo dictorum modoꝝ ſit roboratum non valet.Anſtrumentorū priuatoꝝ tres ſunt ſpecies. Nam aliquando facit ſcripturam.tibi tantum. aliquando tibi ⁊ alij. aliquādo alij tantuꝫ. Illi ſcripture quā quis facit ſibi vel ꝑ ꝓ ſe nulla fides adhibetur vtC. de ꝓba. l. i. Si aūt facit ſcripturā contra te puna creditori tuo de eo qd̓ accepiſti ab ipſo creditur ei contra te. vt. i. q. vl̓ti. ſaluberrimū. Si aūt tibi ⁊ alij fac̄ ſcripturam ſicut eſt codex rōnum tuaꝝ ei interdum creditur vt. x. q. ij. Eſt autem aliquod inſtrumeetum gnarandiſie vel gnarandiſiatum videlicet quod habet executionem paratam. vt ſi cantat aliquē eſſedebitorem alterius ſtatim eo exhibito iniuditio iudex executionem facit vt ſuntꝯmuniter papie. De hijs no. in. l. adyuopio. ff. de re. iudi. De inſtrumentoꝝ raſura vide in. c. Ex lr̄is in. glo. ij. de fi. inſiru.et in. c. cum venerabilis in glo. fi. de reli.domi. Et. c. licet in glo. iij. de crimine fal.Nam inſtrumentum raſum de falſitateſuſpectum habetur. et ergo dicitur ab inſtruo quia eo mediāte cauſe inſtruuntur¶ Anſula dicitur quaſi in ſalo .i. in mari poſita. Etiam inſula domus dicta ē vi