Druckschrift 
Vocabularius utriusque iuris
Einzelbild herunterladen
 

Collobium eſt toga vel veſtiſ ſine manicis. Collectiua dictio dicit̉ que ſignificatcollectiue ex ſua impoſitione. qn̄qꝫ etiaꝫex ſignificato ſumpto aliunde ex quauisalia materia ſubiecte ſignificatōe. gra.ibi omnes fuerunt lapidem vel trabe ſignificat collectiue. l. ita vulneratus. ff. adl. acqui. ſed ibi om̄es ſtudent auaricie ſiguificat diſtributiue. Ratio quia in pͥmoexemplo exvnitate lapidis ſumitur ſignificatum verbi. ſed in ſecundo exemplo ſēſus eſt quilibet homo ſtudet auaricie.Similiter hic omnes homines aut ſuntliberi aūt ſerui. inſti. de iur̄ ꝑſona. ẜm materiam ſubiectam. non patitur ſenſuꝫ collectiuū quia falſum eſt omnes homīeſſunt liberi vel ſerui. quoniā aliqui liberiſunt et aliqui ſerui. Sed in. l. ſi neceſſaria§. ſi annua. ff. de pignora ac. ſumitur dictio vnaqueqꝫ collectiue vbi ſi ſtipulatusſuꝫ. triginta mihi ſolui annua bina trinadie .i. quolibet anno in tribus annis michi ſolui decem pignus accepi. Deindepactum eſt appoſitum mihi vnaquaqͣꝫdie pecunia non ſoluta eſſet. mihi vendere pignus liceret. Dicit tex. pecuniaſoluta vno termino ſcꝫ primo vel ſecūdonon licet vendere pignus ſed omnibꝰ terminis p̨̄teritis. Et ſic illa verba vnaquaqꝫ die ſignificant collectiue ſcꝫ omniū terminorum ſimul. Dicitur ergo collectiuadictio que ſignificat collectiue modumeiuſdem corporis vt ſunt turba domusgrex peculium collegium hereditas ciuitas vniuerſitas ꝯmune ⁊cͣ. Item dictōquiſqꝫ eſt collectiua ibi. ticius et ſeyusquarta ꝑte quiſqꝫ eorum me heredem fecerit heredes mihi ſunto. l. hoc articulo.ff. de here. inſti. quia refertur ad vtrūqꝫ.Collectiue dr̄ tamē ex ſubiecta materiaſcꝫ inſtitutionis ſumitur qn̄qꝫ ſignificatum diſtributionis. De hoc in. l. fi. C. deimpub. et alias. ſubſti.. l. ſi filiabus. §.i. ff. de le. i. et. l. ſi fuerit. ff. de rebꝰ dubijshoc ponit bar. in. l. hoc articulo p̄alle. Colluctuatio fit dum aliqui ſimul luctantur pugnis vel calcibus vel veriꝰ qn̄pugnantes non ſtant certo loco. ff. ad. l.acqui. l. qua actiōe. §. ſi quiſ in colluctuatione in glo. Colluſio ſcd̓m bern. in glo. in. c. audimus de collu. detegē.. c. cum clerici decen. eſt inter actorem et reum latens etfraudulenta conuentio per quā alter ī iudicio ſe ſuperari permittit. Quā interueniente ſcd̓m hoſti. in ſum. aliquando delicta remanent impunita vel etiam committuntur. Et ẜm azo. fit ꝓcuratorē etaduocatuꝫ cauſaꝝ qui ſe in lite ſuꝑari paciuntur. et fit per principales ꝑſonas inſimilibus tam in ciuili cauſa in ſpūalivt in dicto. c. audiuimus. In ciuilibꝰ autem ſcd̓m azo. fit impune. vt qn̄ quiscolluſionem patitur ſeruūⁱ vel libertū ingenu ꝓnunciari. Et hoc ideo ne talesdegeneres inquinaretur ampliſſimus ordo ſenatorum. Commentarius eſt ille qui cauſas commentabatur vel ſcripſit Commentor. aris. Eſt cōponere vl̓ fingerere ſeu gloſare. Cōmentum ſignificat deceptionē veloccultum ſeu malicioſum tractatum dereſti. in inte. c. i. li. vi. xxxvij. di. c. ij. de teſti. cogen. c. ij. Comes orientis ẜm azo. in ſum. e. ti.forte erat ꝓcurator rerum ceſaris quashabebat in oriente. Comes palatinus dicitur qui curamgerebat p̄cipuam vt miſſoꝝ notarioꝝ etiudicum negligentiam argueret a ꝓuincialibus tributa exigeret et ꝯſueta depoſceret ita in ꝓuincialibꝰ ſꝫ p̄cipueiuſſus eſt vt iudicibus et eorum officialibus precepto immineret et ſuꝑeſſet. C.de offi. comi. ſacraꝝ largitionū. Et de offi. rectoris ꝓuincie. Comes reꝝ priuataꝝ ẜm azo. erat forte ꝓcurator ceſaris in priuatis rebus. etſcd̓m eum etiā fuit illuſtris. Ilij dicūtpͥuati ꝯmodi. et fiſcalium reꝝ habuit adminiſtrationē vt eas conſeruaret et in eisnegociaretur. Comes ſacrarum largitionū ſcd̓m azoerat ille per quē princeps ſua ſtipendialargiebatur. Et hic forte erat procuratorreipublice qui grece legiſta nuncupaturet illuſtris erat. Ilij dicunt per hūc imperator libertatem ſuam et magnificentiam exercebat et largitudinem agebat̉