Et phiſica morbi ſubſidium. vnde. Eſurit ars decreta tumēt lex lucra miniſtratPontificat moyſes thalamos medicinaſubintrat Dat galienus oꝑes et ſanctioiuſtiniana Ex alijs paleas ex iſtis colligegrana.¶ Arbiter eſt qui etiā ꝯꝓmiſſarius appellatur. Et ē ille qui ex cōpromiſſo .i. ex cōſenſu ꝑciū. et ex litigantiū electione d̓ cācognoſcit qui nullā habet iuriſdictioneꝫꝓpriā ſeu delegatam. ff. de arbi. l. i. Sedelectus eſt a ꝑtibus diſcordantibus. adearum litem ſua ſententia diximendam.Et ergo ab ip̄o nō appellatur cū ipſo iurenon teneat ſententia eius. ſed metu peneſtatur ei. Et quod non tenet reſcindi nonpoteſt. hoc veꝝ in arbitro cōpromiſſarioſecus in arbitro. iur̄. xi. q. i. ꝑuenit. C. deiudi. l. vlti. de offi. dele. Suſpitionis diapp. cum ſpēali et cle. i. e. ti. in glo. i. et. c.ab arbitro de offi. dele. li. vi. ver. glo.Item arbiter ponit̉ qn̄qꝫ ꝓ teſte vt ī gē.c. iij. Accidit vt ioſeph oꝑis quippiā abſqꝫ arbitro nō faceret. Et eſt dr̄a inter arbitrum ⁊ arbitratorē et amicabilem cōpoſitorem. Nam arbiter dr̄ iudex ꝑ ꝯſēſum litigantiū electus qui iudicis ꝑtesſuſcipit et finem controuerſijs ſua ſententia ſe pollicet̉ impoſiturū. ff. de arbi. l. ſide meis. §. recepiſſe. Et a ſententia talisnon poteſt appellari. ff. de arbi. l. diem.ꝓferri. §. ſtare ⁊. l. i. C. e. ti. Sed arbitrator ē in quē aliqui ꝯpromittūt tali formavt poſſit cognoſcere et etiam iudicare alte ⁊ baſſe et qui etiam dici poſſit amicabilis ꝯpoſitor ⁊ a ſententiā talis etiamnō appellatur. Sꝫ ſi fuerit lata cōtra iusꝯſtitutionis irrita ē ip̄o iure. C. qn̄ prouo. eſt ne. l. ij. Sed ſi lata eſt contra iuslitigatoris valet redigit̉ tn̄ ad arbitriumboni viri. l. ſi ſocietatem. l. ſi ſocietati. ffꝓ ſocio debet em̄ arbiter obſeruare iuriſordinē tanqͣꝫ iudex ordinarius et ſententia eius ſiue iuſta ſiue iniuſta ſemꝑ eſt tenenda ſi pena fuerit appoſita. ij. q. vij. aiudicibus. Sed arbitrator nō tenet̉ ẜuare iudiciarium ordinem Sed ſi ꝓfert iniuſtam ſententiam remittitur ad audientiam ſuperioris vel ad arbitrium boni viri. Et amicabilis ꝯpoſitor eſt ſine penaqui temptat ⁊ experit̉ an litigatores paciantur ꝯtrouerſiam ſuo concilio vel auctoritate diſcuti. §. quod ſi quis in p̄all̓. l.ſi de meis. Alias dr̄as multas vide perdoc. plene. in. c. quintauallis de iureiu. ⁊arbiter eſſe poteſtqui nō ꝓhibetur a iurevt liber hō pr̄familias etiā filiuſfamiliaſ⁊ libertus ſed non ſeruus. Arbitroꝝ duoſunt genera ſcꝫ ꝯpromiſſarij qui ꝓprie dicuntur arbitri qui eliguntur vt iudicesvt videlicet ꝓcedant ſeruato in ſubſtantialibus ordine iudiciario. Et dantur adcognoſcendum ⁊ diffiniendum vt ſi petiſa me domum ⁊ ego denego ⁊ fiet cōpromiſſio in aliquē ille eſt verus arbiter qꝛeligitur vt cognoſcat ⁊ diffiniat cuiꝰ ſitdomus. Secundi ſunt arbitratores qͥ nōeliguntur vt iudices a ꝑtibus vel ſuꝑ relitigioſa ſed et componendo vel diuidendo inter ꝑtes tm̄ diffiniant. vt ſi duo ſocij res ſocietatis diuidere velint ad arbitrium petri petrus erit arbitrator ar. ff.ꝓ ſocio. l. ſi ſocietatem.¶ Arbitrium ē actus certaꝝ ꝑſonaꝝ exequentium compromiſſum ſcd̓m azo. Nāarbiter exequitur veritatem inquirendovt iudex. xxx. q. v. iudicantem. Nam actor vult vt obtineat ⁊ reus vt abſoluat̉vel actor ad amplificandam cauſam read diminuendaꝫ eā Sunt ergo in actu arbitri tres ꝑſone ſcꝫ arbiter actor ⁊ reus.Ideo alij dicunt. Arbitrium eſt actꝰ trium ꝑſonaꝝ ſuꝑ ciuili queſtione in quaſiiudicio ꝯtendentium. Uel ſcd̓m hoſti.Arbitrium ē poteſtas alieno volūtatrietradita ⁊ recepta ad ꝓnunciandum in lite ꝓut arbitrio ſuo viſum fuerit aliquando certa pena vallata et certis terminislimitata. Sed compromiſſum ē ptās arbitris data quoꝝ arbitrium ē ſententiaarbitralis que etiam laudum dicitur.Et arbitrium ſeu arbitratus ſuo proprioſignificato ſignificat libertatem arbitrādi ⁊ voluntatem rōne regulatam. Et vbiactus ponitur in arbitrio ſeu arbitratuſignificat per modum ꝯditionis vt ꝙ actus valeat ſi arbitrio decernatur. Et hocdiuerſimode ſcd̓m diuerſitateꝫ materieſubiecte ꝟbigratia Promitto tibi equūarbitratu ticij. ticio non arbitrante quianon vult vel non pōt arbitrare nulla ē ꝓmiſſio nec recurritur ad arbitrium boni.