Druckschrift 
Expositiones in Avicennae tractatum de urinis et Fen XXII tertii Canonis. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

de eis dictum ſit.De Signis. c.piij.IſtudIgnum autem Ic eſt caitulum de ſignis rupturarū in quo. d.Auic. ſic procedit. quoniā primo ipſe ponit ſigna quedā cōia ip̄is rupturis. ſcd̓o ip̄e ponit ſigna ſpecialia ꝯueniētia ſpālibus ruptur is taꝫ exparte ſpālium ſatis tn̄ cōium cāꝝ deſcenſus qͣꝫ exparte materie ip̄aꝝ rupturaꝝ. ſcd̓a pars incipit ibiEt eius que eſt ꝑꝑ dillatationē ⁊c. In prima igit̉parte ip̄e ponit quedā ſigna cōia ſignificātia rupturam abſolute. Et dicit. d. Aui. ſignuꝫ cōe rupturis eſt additio apparēs ſenſitur inter ſiphac intrinſecū inter mirach creditur eius apparitioapud motū ꝯpreſſionē anhelitus. Pro ītellectu partis notandū licet. d. Auic. hic promitat ſenobis daturū ſigna cōia in rupturis .i. que in oībuſſpeciebus herniarū apparent non tn̄ fuit mēs ſua oīa hic ſigna poſita ꝯuenire poſſint oībus ſpēbꝰhernie qꝛ in hernia apoſtemoſa burſali in ſiphacinteriore per uiam paulatine ꝯgeſtionis non pōtꝯuenire illa particula additur eius apparitio.apud motum uel nociferatōe ex quo ſupponoeſſe factam rupturā paniculi uel relaſſationeꝫ ul̓foraminis ita de multis alijs dici pōt ut patet poſuit tamen vnum in omnibus cōe ſignum eſt prinum .ſ. additio apparēs .i. aliquo modo ut aliquotp̄re fenſibiles qꝛ ſi non ſit in qualibet hernia tumefactio uiſu ꝯprehenſionis uel ſaltem non omnitp̄re qꝛ in oſſea defluſa aliqua parte zirbi uel ingroſſat̉ aliqualiter uenis uel artariis ut in uncali ſemper ad uiſū manifeſtatur tumefactio oſſeitn̄ a medico bene exercitato tactu erit ꝯprehenſibilis in iſto modo eſt apparens qꝛ aliquo modoſenſibilis ita dicerem de hernia inguinali uel vmblicali ex ruptura paniculi qꝛ homine iacente reino eminentia que uiſu ꝯprehendebatur dumerat ſtans iam uiſu occultatur ideo ſi pro eopore non ſit apparens ſaltim ī aliquo tp̄re fit ꝯp̄hēſibilis ut homine facto recto. Secundo notanduꝫ. d. Auic. in hac parte capituli principaliter intēdit ponere ſigna cōia herniis per uiam defluxam.ut puta cōia herniis ex rupture paniculi uel relaſſationi uel ēt aꝑit̉ meatus hoc ideo prīcipaliterintendit qꝛ talium rupturarū ſigna aliqn̄ uiſui occultantur ut ſupra uiſum eſt. pręcipue de inguinalibus umbilicalibus non ſic aut occultanturſigna herniarū paulatīe ꝯgeſtaꝝ ut patet. Primūgitur ſignum clarum eſt intelligendo ſcd̓m modūſupra poſitum qꝛ apparens additio .i. aliquo modo uel aliquo tp̄re ſenſibilis. Et quoniā non ſemꝑuiſu ꝯprehēditur ut ſupra dictuꝫ eſt ideo addidit ſentitur inter ſiphac intrinſicuꝫ mirach. i. a medico exꝑto ſentitur aliqualis eminentia per tactūinter ſiphac intrinſicum mirach ſupple ſi mirachuideatur equaliter ſe habens in omnes ſuaspartes iſtud manifeſtatur tuſiendo hoc potiſſimum dixit de ruptura inguinali uel umbilicaliquibus aliquotiens ē magis dubium. tertio principaliter ꝯſiderandum licet illa ultima particula additur eiꝰ apparitio apud motū ꝯphēſſionēanhelitꝰ potiſſimū uerificetur de uera ruptura facta ſolutōm paniculi .ſ. zirbali uel īteſtinali uelalia huiuſmoi. Et hoc ſiue ſit burſalis ſiue īguīal̓tn̄ ēt hoc cōe ē ut ī hernia relaſſatōm aꝑitōmmeatꝰ qꝛ motū mouētur materie deorſum grauitāt magis īteſtina zirbꝰ. ſiphac. vn̄ facta ruptura deſcēdūt rupturā aliqn̄ magnificat̉ ruptura idē dilatatio meatu didimi grauitateꝫmēbroꝝ ſuꝑioꝝ motū deſcēdūt meatū aliqn̄ulteriꝰ dilatātur ſil̓r molificato paniculo motuꝫēt hīlitat̉ deſcēſus paniculi grauitātibꝰ magisbris ſuꝑioribꝰ.. paniculū. Sil̓r ꝑꝑ eādē cāꝫ additur eiꝰ aparitio apud ꝯp̄ſſionē anhelitꝰ qꝛ ꝯp̄ſſodiafragmate .. ſtomacū naturalia ꝯprimūturip̄a deorſum ſic manifeſtatur ip̄a eminētia ſcd̓ꝫaliquē modorū dcōrū ſuꝑius. Et ex hoc pꝫ. errorquorūdā ad diſtīguen̄ herniā ex ſolutōe paniculi ab ea ex relaſſatōe dicūt ſꝫ ponatur patiēs reſupinꝰ manu ītromittatur tumor ꝯprimaturdein̄ Eger errigatur p̄cipiatur ut tuſiat aut alit̓deorſuꝫ anhelitū īpellat ſi cadāt īteſtina rupturaē paniculꝰ ut dicūt ſic ē relaſſatꝰ pꝫ .n. ī pura relaſſatōe ēt ī dilatatōe meatꝰ cadere poſſūtut dictū ē. Sꝫ qūo ꝓprie diſtinguātur uidebitur īꝑticula ſeq̄nti an̄qͣꝫ tn̄ ip̄am exponamꝰ. Ponā vnūſignū cōe his oībꝰ hernijs poſitū a quodā illuſtridoc. Anglico qd̓ tn̄ mihi emꝑicū vr̄. neqꝫ ī manifeſtā ſcio reducere cām dicit ſic. Si ex lignis ſambuci fiat ignis ille ē hernioſus ſenſerit fumūillius ignis uel lignorū ſtatī deſcēdūt inteſtinahabebit patiēs tortiōes ītollerabiles rugitū ītre et īteſtinis ſono audietur ab oībꝰ ī domocircūſtātibꝰ ꝗd ſit de hoc nos ip̄e exꝑiamur. Sequar ego ī ꝑte diui .i. ſctī Tome iudiciū lego lr̄amSignū aūt cōe rupturis p̄cipue .ſ. uiā deſcēſus ēadditio apparēs .i. aliquo uel aliquo tp̄re ſenſu ꝯp̄hēſibilis et ſentitur ſiphac ītrinſecū et intermirach .i. a medico ēt exercitato occultaturuiſu maxime inguinalis ⁊c. ſentitur etc. Et additur eius apparitio apud motū et ꝯp̄hēſſionē anhelitꝰ .i. addit̉ ul̓ manifeſtatur ſcd̓ꝫ expoſitiōeꝫ ut.Et eius que eſt ⁊cͣIn hac ſcd̓aꝑte prīcipali. d.Auic. ponit q̄dā ſigna minꝰ cōia ſignificātia ſpālesrupturas ſumpta et ex ꝑte cāe deſcēſus et ex ꝑtematerie et prīo ponit ſigna diuerſarū ex ꝑte cāe deſcenſus ſcd̓a ex ꝑte materie ſcd̓a ibi. Et ſignū eius ē ex īteſtinis. Et ponedo ſigna ex ꝑte cāe deſcenſus et prīo ponit ſigna ex ꝑte dilatationis meatusſcd̓o ex ꝑte rupture paniculi ſcd̓a ibi. Que autemē ꝑꝑ illud ⁊c. legēdo lr̄am ꝯtinuā de ambabꝰ primis partibꝰ dicit prīo eiꝰ ē ꝓpter dilatationemmeatꝰ ſignū ē apparet paulatī ī oſſeo abſqꝫ motu laborioſo etuociferatōe et alijs et ē ramex teſticuli dicit ꝯn̄t̉. Que aūt ē ꝓpter id qd̓ ē.. ē ꝑꝑ diſruptionem ꝓculdubio et non confert ei exicatio.