Druckschrift 
Expositiones in Avicennae tractatum de urinis et Fen XXII tertii Canonis. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

uera per uiam deſcenſus materie deſuper ponit.prīo cauſas talis deſcenſus reducens eas ad tresin genere dicens qd̓ talis hernia que large appellari poteſt ruptura ut ibidem dictum eſt fit uel fieri poteſt aut ruptura paniculi aut ſecundo ab aperitione uel dilatatione didimorum aut tertio a relaſſatione amplificatione ipſiꝰ ſiphac continent̉naturaliter membra quedam ſuꝑius precipue inꝓprio ſitu. vn̄ quālibet iſtaꝝ cāꝝ fluūt deorſum ibi ī burſa eminētiā manifeſtāt. tres ergo ſūt cāeī genere deſcēſus deorſuꝫ. Et qm̄ deſcēdēdo aliqn̄deſcēdēs ꝑuenit ad ꝯtactū teſticuloꝝ aliqn̄ non hec uarietas facit uarietatē in noīe herniaꝝ ꝯtinuādo addidit q̄dā iſtaꝝ ē appellata ramex utilla ꝑuenit ad ꝯtactū teſticuloꝝ alia appellaturſolū hernia me̓ cōitat̉ ẜꝫ mōm ibi expoſitū ibi īferebātur pulchra correlaria. ꝯn̄ter declarat materiā deſcendētē deorſuꝫ aliqͣꝫ explicando aliqͣꝫſupple ītelligēdo explicādo zirbalē humoralemſupple ītelligēdo īteſtinalē dicēs talis eminētiauel durities cadit ī zirbo .i. ꝑꝑ zirbū ⁊c̄. ꝯn̄ter pōitcās deſcen̄ alicuiꝰ materie deorſum uiaꝫ dilatatiōis didimoꝝ uel rupture paniculi dicēs aliqn̄fit ex ꝑcuſſione aut caſu motu diſcurrēdo uſqꝫ adaliā ꝑticulā aut gnaͣtur quas ſi ſigillatim ponam tu tn̄ eas collige mēte. ꝯn̄ter ip̄e ponit cās apparētie ſil̓is hernie ut eminētie circa oſſeū peruiā deſcēſus materie ſꝫ uiā paulatīe ꝯgeſtionisexplicādo ſpēs taliū apparentiaꝝ ut qd̓ quedā eſtaquoſa quedā uentoſa. q̄dā apoſtemoſa ⁊c. diſcuꝫrendo uſqꝫ ad illā ꝑtem. Et qn̄qꝫ ē ſil̓is ⁊c. Inpoſtqͣꝫ in genere declarauit eminentia burſalisa duplici pendere pōt .ſ. aut uiā deſcēſus uel uiā paulatīe ꝯgeſtionis uniuerſalizat hoc apparere poſſe ī inguinalibus ſupple.. ſumē ueſus umbilicū ſil̓r. Cōſeq̄nter ponit cām hernie uaricoſe ſic ſeꝑatim qꝛ ē uelud q̄dā materie īterfit uiā defluxus fit uiā paulatīe ꝯgeſtioni.ẜm modū uobis ſupradictū. Tandē qꝛ non expleuerat niſi cās hernie uere uiā rupture uel aꝑitionis didimoꝝ explicat ꝯn̄ter cās dicte hernie peruiā relaſſationis paniculi ⁊c. ꝯn̄ter qꝛ pauloant.poſuerat qd̓ tales eminētie fieri poſſūt circa oſſeū circa inguina. ſumē ut in lr̄a ꝑua ſequētiparat has ſpēs adinuicem prīo in hoc. qd̓ magisuel minus eueniūt ꝯn̄ter in facultate difficultate curationis ꝑiculoſitate merito accidētium. dicens prīo qd̓ raro fit ruptura.. ſumē reſpectu illaruꝫ fiūt circa īguina uel oſſeum adducta ēcirca textuꝫ ꝯn̄ter dixit ruptura. ſupra ſumeꝫmaloꝝ accidentiuꝫ reſpectu eiꝰ eſt infra lꝫ fit minus dilatabilis ꝯn̄ter magis ſuſceptibil̓ cure. adducendo cās ⁊c. ꝯn̄ter ultimo ꝯparat aliqͣs ſpecieuere hernie de ꝗbus eſt principalis ſermo in hoccap. diceus qd̓ zirbalis uel inteſtinalis ſi ꝑua ſiteſt deterior uel difficilioris curationis qͣꝫ aquoſa. ſi ſit magna adduxi cās legendo. Et ſic habetin modicis uerbis ꝯtinuatio ꝑtium cap. cum intentione eaꝝ tanqͣꝫ in Epilogo. Poſſet autem in talimaͣ ordinate magis ſtrictiue ꝯcludi ut .ſ. ſic diſcurratur eminentiaruꝫ circa mirach apparentiuꝫq̄dam eſt burſalis q̄dam eſt inguinalis q̄dam umbilicalis q̄libet talis pōt eſſe duplex uel per uiaꝫpaulatine ꝯgeſtionis materie uel per uiaꝫ aliunde Sreceptionis materie quoniaꝫ pluribꝰ modis pōtrecipi materia aliunde in oſſeo qͣꝫ circa īguina ul̓umbilicuꝫ qꝛ a qͣcunqꝫ recipi poteſt circa inguina uliuel ſupra ſumeꝫ etiaꝫ ab eadem recipi poteſt inoſſeo eꝯͣ ideo ſufficiet nobiſ ponere cās tal̓ eminentie in oſſeo per uīam defluxus tal̓ igr̄ eminentia burſalis uiam defluxꝰ aut fit ꝑꝑ rupturā paniculi aut ꝑꝑ dilatationeꝫ didimorum in cauſealie non pn̄t ꝯuenire aut fit ꝑꝑ relaſſationem paniculi illa autem taliter fit ut deſcendens ueniatad ꝯtactum teſticulorum illa ſola dr̄ hernia ramex ſtricte. quoniaꝫ tantuꝫ illa fit per aperitionem didimorum ē huiuſmodi. Seꝗtur qd̓ qͦlibetalia ut fit uel ex ruptura paniculi uel relaſſatōedꝫ ſolū dici hernia hoc ē qd̓ dixit de prima parteEt quoniā deſcendēs aliquorū dcōrū modoruꝫ ē ēpōt inteſtinū maxīe monuchulū uel zirbꝰ ſiue paniculꝰ uel aquoſitas uel uētoſitas inde ē qd̓ quedādicta eſt zirbalis q̄dā inteſtinalis. q̄dā aquoſa q̄dāuentoſa reducens quālibet humoralē ad aquoſaꝫqꝛ tn̄ tal̓ humor eſſe pōt ſubtil̓ groſſuſ medie ſubſtantie pōt ēt fieri diuiſio de humorali ẜm modosdictos. Cauſe aūt dicte rupture paniculi uel dilatationis didimorū eſſe poſſunt ītrinſice uel extrinſice ut uentoſitas īpellens uel ꝯp̄ſſio ex p̄gnatione huiuſmodi ita de extrinſicis dicatur. Intrinſice autem ſunt duplices qꝛ q̄dam ſunt diſpoſitiue.q̄dam effectiue magis ꝯcurrentes diſpoſitīe auteꝫuidētur ꝯͣrie qꝛ ad dilatationē didimoꝝ potentiſſi miſnme iuuat humiditat̉ ad rupturā autem panicūli magis ſeruit ficitas. effectiue uero ꝯcurrēt̉ ſunt Meſluſil̓es ut ſaltus clamor riſus īmoderatus. plantꝰ ma irruaixime pueroꝝ caſſus percuſſio talia oīa de ꝗbus iliſupra. Et q̄libet tal̓ aut eſt de recenti facta autmulto tp̄re aut magna aut parua aut in corpore hibeſipuerili aut ſenili uel mediocri aut melanconico memnduel ſanguineo uel mediocri ẜm has uarietatesſumitur difficultas uel facilitas curationis. ut ſu mpupra uiſum eſt. Cauſa autem relaſſationis paniculi principal̓r eſt hūditas habūdās hec aut eſt intrinſica an̄cedens aut extrinſica ut balneum vhiohumectantia reliqͣ lꝫ cauſe impellētes quodāmodo neceſſario ꝯcurrāt ad diſtendendū dictū paniculū. os femoris intra ip̄m oſſeū facta āt uiampaulatine ꝯgeſtiōis. eſſe poteſt aut humoral̓. autcarnoſa aut aquoſa. aut apoſtemoſa. ſecundū in quolibet alio receptaculo quelibet talis diſpoſitio generari poteſt. harum autem cauſe poſſunteſſe intrinſice extrinfice de intrinficis quodlibꝫgenus malitie complexionis poteſt eſſe cauſa. vtnotum eſt intelligenti. ꝓpter autē has duas differentias eminentiarum in genere eſt vnā tertia dicta varicoſſa. medie cuiuſdā nature inter factasper uiam deſcenſus factas per uiam paulatineꝯgeſtionis ut ſupra declaratū ē de ꝯparatiōe eminentiarū aliaꝝ non burſaliū inter ſe ſicut ꝯparuit.d. A. neqꝫ pn̄tis eſt propoſiti cum ſub hoc nr̄oordine non ꝯueniēter cadant. cum ēt ſatis ſupra