Druckschrift 
Expositiones in Avicennae tractatum de urinis et Fen XXII tertii Canonis. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Pro intelligentia partis pro communi ītroductorio. primo notandum ſicut ſigna poſita ī precedenti particula principaliter conueniunt hernijs īguinalibus vel vmblicalibus vt ſupra declarabatur. ita ex oppoſito ſigna hic poſita principaliter debētur hernijs burſalibus quia hernia burſalis per viam dillatatiōis .i. meatus poteſt ī iguinali. ſed ſolum burſali conuenit vt patet. hoc artificioſe fecit. quia ſuperius erant inueſtiganda.Signa communia rupturis abſolute quoniamburſales fere ſemper ſunt manifeſte. ſiue homoiaceat ſiue ſtet ſiue anhelitum comprimat ſiuehernie aut īguīales plerūqꝫ occultātur. ideo fuitconueniēs. ponere ſigna precipue declarantia inguīales. ponendo ſigna communia abſolute indiſtiguendo autē ſpeciales hernias ex parte cauſe deſcenſus non erat neceſſarium ponere ſignacōuenientia rupturis īguīalibus quia tales vtplurimum fiunt ex ruptura paniculi nunqͣꝫ ex apertione meatus. rariſſime ex rellaſſatione paniculiburſales vero equaliter ex omnibus his cauſis fieri poſſunt vt patet. ideo conueniēs fuit ⁊c. ſecūdopro ſpeciali ītellectu partis noͣn̄. hernia propterdillatatiōꝫ meatus fit paulatim apparens ī oſſeoetiaꝫ concurente motu ſupple laborioſo. neqꝫvociferatione vel ſupple ītelligatur. ſaltu. cantu.percuſſione vel alia cauſa ſimili de quibus ſuperius illa autem que ſubito apparet precipue concurrente aliqua de dictis cauſis. proculdubio fita ruptura paniculi cauſa prima ſummitur ex hocquia facta ex apertione didimorum potiſſimuꝫ. fitab humiditate molificante vnde ſupra grauitantibus membris paulatine dillatatur meatus. ſicpaulatine deſcendunt zirbus vel inteſtina ī oſſeomaxime cum ad talem deſcenſum non iuuent aliqua de dictis cauſis. tunc ſatis euidenter cōcludere poſſumus. talis deſcenſus non fit ex aperitione. ſicut ex oppoſito. vt eſt ratio ſecundi dicti concurrente aliqua de dictis cauſis. ſubito facto deſcenſu dictorū membroruꝫ concludere poſſumūde ruptura. quoniam ipſa apta eſt. vt multum induci ab aliqua talis cauſa. maxime ſi. cuꝫ hoc ſequatur dolor. non eſſet tamen inconueniēs. quoniam concinente aliqua tali cauſa. vt forti motuvel ſaltu humectatis didimis notabiliter ſubitodillatarentur ſic ſubito fieret caſus illoruꝫ. forte propter hoc remouetur ad diſtinguendum illāque fit ex ruptura ab illa que fit ex apertione. quoniam vtrobiqꝫ concurrere poteſt cauſa primitiuade dictis ſupra ſubito apparebit. dixit non confert ei exicatio .i. ī illa que fit ex ruptura. ad curationem non ſufficit exicatio .i. vtplurimum. ymopropter exicationem vt infra videbitur. requiruntur etiā medicine glutīatiōe. vbi in alijs vtplurimuꝫ conferet .i. ſufficit .ſ. in facta ex apertione vtvidebit ſic diſtinguetur. Sed dubitabis quoniādominus Aui. non ponit ſigna illius que fit ex relaſſatione paniculi. que alia eſt. ab ea que fit exruptura. ab ea que fit. ex operatiōe meatus ⁊c̄.Ad hoc breuiter dicatur quia ab eiſdeꝫ cauſisfiunt relaſſatio paniculi deſcenſus a relaſſatione. dillatatio meatus. deſcenſus a dillatat̉ igitur illa que diſtīguūt herniā factā ex ruptura abilla fit ex aperitiōe didimoꝝ ēt diſtinguūt ab illa que fit ex relaſſatōe. quoniā talis fit paulatimēt non ꝯcurrente motu laborioſo uel uociferat̉ ul̓alia ⁊c. ſine dolore ſed qūo ille inter ſe diſtinguantur apparet manifeſte ex ſenſu quoniā in illaque fit ex relaſſatione paniculi apparet quedamdillatatio mirach ab oſſe femoris. Et ibi incipittumor aliquādo notabili tp̄re ſic durat anteqͣꝫ deſcendat in oſſeum cum deſcendit recipitur materia deſcenſus inter ſiphac mirach in oſſeo ſimulcum paniculo ideo ingroſſatur burſa in illa aūtque fit ex apertione didimi non apparet illa dillatatio uel eminentia ſupra os femoris. quoniā illadeſcendit per intra os femoris recipitur ī ſiphacinterior peruenit ad ꝯtactum teſticuloꝝ. ideomaior erit tumefactio ī burſa facta ex relaſſatiōeqꝛ ſimilis cum zirbo uel inteſtinis deſcendit paniculus non ita ad profunduꝫ deſcendit ſic nonmultum burſa elongatur hoc ſciet diſtingueremedicus expertus forte ꝓpter hanc cām ad declarandū dixit in textu in illa que ē propter dillatationē eſt ramex teſticuli ſic diſtinguitur ab eaque ē a rellaſſatōe. Et ex his oībus apparet. clarificatio textus lego lr̄am. Et eiꝰ que ē propter dillatationē meatus .i. didimi ſignū ē apparet paulatim in oſſeo .i. utplurimū abſqꝫ motu laborioſo uociferatione alijs in alia multuꝫ elongatur parum tumeſcit. i fit ſepe non ꝯcurrente aliquatali ita dicatur de illa que fit ex relaſſatione eſt ramex teſticuli per hoc diſtīguitur ab aliaque fit ex relaſſatione qꝛ que fit ex relaſſationeperuenit ad ꝯtactum teſticuloꝝ ideo non ē ueraramex. Que aūt eſt ꝑꝑ idem qd̓ eſt ſupra .i. que ſubito apparet eſt ꝑꝑ difruptionē proculdubio .i. fracturam paniculi intelligatur hoc ut in pluribus qꝛut dictum eſt non incōuenit qd̓ ēt fiat hernia exaperitione meatus uel relaſſationis ſubito ab aliqͣde dictis cauſis addidit ad diſtinguendūꝯfert ei exicatio .i. in iſta que fit ex ruptura ad curationem non ſufficit applicatio medicinaruꝫ exicantiū. que plerunqꝫ ſufficit in alijs.Et ſignum eius que fit ⁊cͣIn iſta parte. d. A. ponit ſigna ſpālia per quedeclarantur ſpāles hernie ex parte materie ipſarūſiue ſit per uiam deſcenſus ſiue per uiam paulatīeꝯgeſtionis. prius tamen de his que per uiaꝫ deſcēſus ꝯuenit de his que ēt fiunt per uiam paulatineꝯgeſtionis in illa parte ramex quidem aque. poteſt tamen diuidi pn̄s pars in partes ſeptem ſꝫ ſeptem ſpeciales hernias in textu memoratas ponendo ſigna appropriata cuiuſlibet earum. ſcd̓a parsincipit ibi. Illam uero que fit ex zirbo. tertia ibi.Et ramex quidem aque. quarta ibi. Et hernietoſe. quinta ibi. Et carnoſe ſignum. ſexta ibi. Etqn̄qꝫ eſt ex lapideitate. ſeptima ultima ibi. Hernia uero uaricoſſa. De prīa parte dicit. Et ſignū