Pſalmus
dei. Aliꝰ eſt cetus demonū. iſte eſt ppl̓us amalech lingensſanguinē .i. in peccato gaudōs vel peccatū ſitiens. Itē populus exterior duplex. Unus populus iudaicus psͣ. Quare fre. gen. ⁊ po. me. ſunt inania. Alius gētilis. psͣ. Populquē nō cognoui ſeruiuit mihi. Item populus interior diplex. Unus cetus virtutū: de quo ps. Populū tuū dn̄e humiliauerūt. Alius cetus vitiorū de quo psͣ. Obliuiſcere populū tuū ⁊ domū patris tui. Itē duplex populus interioreſt cetus actiuoꝝ ⁊ cetus cōtemplatiuorū. de qͥbus psͣ. Sꝫnagoga populorū circūdabit te. hij omnes ſunt ppl̓us dequē dn̄s iudicat in pn̄ti quidē iudicio diſcretionis. de quopsͣ. Iudica me deꝰ ⁊ diſcerne cau. m. Itē iudicio correctionis de quo. j. Pe. iij. Tēpus eſt vt incipiat iudiciū a domodei. In futuro aūt iudicabit triplicit̓. Primo iudicio diſceptationis de quo Ioel̓. iij. Cōſurgāt ⁊ aſcendāt gentes invalle ioſaphat qꝛ ibi ſedebo vt iudicē oēs gentes. Secudo malos iudicio cōdemnationis qn̄ dicet. Ite maledictiMath̓. xxv. de quo Io. iij. Non miſit deus filiū ſuū vt indicet mundū Tertio bonos iudicio abſolutiōis qn̄ dicetUenite benedicti Math̓. xxv. de quo Deū. xxxiij. Iudicabit dn̄s populū ſuū ⁊ in ſeruis ſuis miſerebit̉. Eſa. xlj. edicet in veritate iudicium.¶ Simulachra gentium argentum ⁊ aurū:opera manuum hominum.¶ Simulachra) vbi poſt laudes dei ydola ⁊ eoruꝫ cultores irridēdo arguit: qꝛ vt dicit Caſſio. ad ꝑfectā laudē veritatis ꝑtinet deſtructio falſitatis ⁊ licꝫ hoc eadē ſupra inalio pſal̓. dicta ſint: nūc tn̄ eadē repetit in hoc pſal. ad maiorē verecundiā eorū. dicit ergo (ſimulachra gentiū) ſun(argentū ⁊ aurū) in materia in figura ſiue in forma ſur(oꝑa ma. ho.) materia qͥdē a naͣ eſt. forma ꝟo ab hoībuq̄ magꝭ trahit hoīes ad vanitatē qͣꝫ materia p̄cioſa factadeo: vn̄ Eſa. xlvj. Qui cōfertis aurū de ſacculo ⁊ argentuſtatera ponderatis cōducētes aurificē vt faciat deū qd̓ eſcōtra preceptū dn̄i. Exo. xx. Non facies tibi ſculptile nealiquā ſil̓itudinē cū haberēt ⁊ gentiles ſimulachra ligne⁊ lapidea ⁊ erea multo plura qͣꝫ aurea: tamē hic ponit.qui in his erubeſcit facilius in alijs erubeſcat. deinde oſtēdit figurā membrorū carere officijs: vnde nec hoībus nepecoribus poſſunt cōparari: dicit ergo.¶ Os habent ⁊ non loquentur: oculos hābent ⁊ non videbunt.¶ Os habēt) .i. figurā oris (⁊ nō loquent̉) qd̓ eſt ꝓpriusactus oris humani (oculos habēt) .i. figurā oculorum (enon videbunt) qd̓ eſt ꝓprius actus oculorum.¶ Aures habent ⁊ non audient: neqꝫ enimeſt ſpiritus in ore ipſorum.¶ Aures habēt) .i. figurā auriū (⁊ nō audiēt) qd̓ eſt ꝓprius actus auriū: ⁊ cū dicit non loquent̉: nō videbūt: nō atdiēt: nō actus tm̄ ſed etiā potentiā excludit̉. deinde ponicauſam qͣre nō poſſunt iſtos actus exercere: qꝛ iſte artifeqͥ fecit figurā membrorū nō potuit dare ſpiritū qͥ per illmēbra exerceret officia eorū ⁊ hoc eſt (neqꝫ). q. d. vere nōpoſſunt loqui (neqꝫ em̄ eſt ſpūs in ore ipſorū) qui moueip̄m ad loquendū: ſil̓iter nō eſt in aure nec in oculis.¶ Similes illis fiant qui faciunt ea: ⁊ omnes qui confidunt in eis.¶ Oſtenſa inutilitate ydolorū p̄dicit cecitatē ydolatrarū⁊ lꝫ imp̄cari videat̉ tn̄ p̄dictio magis eſt: vn̄ dicit (ſil̓es illis) ſimulachris (ſiāt qͥ faciūt ea) ad colendū (⁊ oēs qͥ cōfidūt in eis) qd̓ reuera eſt qꝛ ſicut illa nec vident nec ſentunt exterius: ſic illi nec vidēt nec ſentiūt interius. Nā ſi viderēt ⁊ audirent participarēt inutilitatē eorū. Myſtice exponit̉ de cupidis ⁊ auaris q̄ aurū ⁊ argentū ciphos argēteos ⁊ cupas aureas adorat vt deos: vn̄ ⁊ auaricia ydolorū ſeruitus appellat̉. Eph̓. iiij. ⁊ Oſee. viij. argentū ſuū etaurū ſuū fecerūt ſibi ydola vt interirēt qꝛ vt dr̄ Prouer. xrQui cōfidit in diuitijs corruet. Itē Oſee. ij. Argentū mutiplicaui eis ⁊ aurū ⁊ ipſi fecerūt Baal. i. deū. Nam ſicutdicit̉ ꝙ videre deuꝫ eſt tota merces eius: ſic auarus nihil
plus habet de diuitijs ſuis niſi viſum Eccl̓es. v. vbi multeopes ⁊ multi qui comedunt eas ⁊ quid prodeſt poſſeſſoriniſi ꝙ cernit diuitias oculis ſuis .i. ydola laban .i. mundi q̄rachel .i. religio furata eſt ⁊ abſcondit ſub ſtramēto cameli Gen̄. xxxj. Hiere. xvj. Nūquid nō faciet ſibi homo deus⁊ certe ipſi non ſunt dij Eſa. xlj. Uana opera eorū ventus⁊ inane ſimulachra eorū. Competentius autē exponit̉ deprelatis noſtri tēporis qui ydolis ſiue ſimulachris cōꝑarant̉: immo ydola ſeu ſimulachra appellant̉. Primo qͥa xvidētur viuere ⁊ non viuūt: vnde Apocalyp. iij. dicit Io.cuidam epiſcopo ſcio opera tua quia nomē habes qd̓ viuas ⁊ mortuus es. Secūdo quia vident̉ eſſe homīes ⁊ nōſunt: habent em̄ ſpeciē non veritatem .j. Thim̄. iiij. Speciem pietatis habentes veritatē aūt eius abnegantes. Tertio quia ydola auro ⁊ ſerico veſtiunt̉. interiusʰ auteꝫ ſuntlutea vel lignea. Dan̄. xiiij. Ne erres rex. iſte em̄ intrinſecus luteus eſt ⁊ extrinſecus ereus ⁊ neqꝫ comedit aliquādo. Quarto quia ydola nō intendūt nec cogitant de profectu ſuorū ſic nec prelati: vnde Bar. vj. habent in manugladiū ⁊ ſecurim .i. auctoritatem ⁊ poteſtatē iudiciariā feautem a bello ⁊ a latronibus non liberant multo minusalios. Item deus ordinauit: ⁊ talis eſt ordo nature ꝙ ſuperiora intendunt ⁊ prouident inferioribus ⁊ non exōuerſo: vnde de celorum beneficio fit generatio ⁊ pulchritudo⁊ fertilitas omnis in terra in aqua in aere: ſic deberet eſſein homībus ꝙ prelati prouiderēt ⁊ intenderent ſubiectisꝓpter quod dicit̉ Iob. xxxviij. Nūquid noſti ordineꝫ celi⁊ pones rationē eius in terra: quia igitur ſuperiores cōſtituti ſunt prelati ⁊ inferioribus nec prouidēt nec intendūtmerito ydolis comparant̉: qͥbus nihil eſt ſimile in naturaj. Cor̄. viij. Scimus qꝛ nihil eſt ydolū in mūdo ⁊ ꝙ nullusdeus niſi vnus. Item ſcd̓m ordinē nature ſuperiora nihilrecipiunt ab inferibus: ſed ecōuerſo inferiora a ſuperioribus: ſic prelati qui ſunt ſuꝑiores non deberent a ſubditisaliquid recipere: ſed potius eis dare. ij. Chorin. xij. Nō q̄ro veſtra ſed vos. Non em̄ filij debent theſaurizare parētibus ſed parentes filijs. Item ydola proſtant .i. pro queſtu ſtant: ſic ⁊ huiuſmodi prelati ſed aliter: quia ydola ſeuſimulachra ſtant pro queſtū ad opus eccleſiarū vel pontium vel calciatorum. prelati ꝟo ad opus nepotulorū velconſanguineorū vel ad faciendū expenſas ſuperfluas. p̄terea ſimulachra nō extorquent: ſed qd̓ ſponte datur accipiūt. Prelati ꝟo vi extorquēt: vnde Mich̓. iij. hec dicitdn̄s ſuper prophetas qui ſeducūt populū meum qui mordent dentibus ſuis ⁊ p̄dicant pacem ⁊ ſi quis non dederitin ore eorū quippiā ſanctificat ſuꝑ eū preliū ⁊ infra audite pͥncipes domus iacob ⁊ iudices domus iſrael qui abhominamini iudicū ⁊ omīa recta ꝑuertitis qui edificatis ſyon in ſanguinibus ⁊ hierl̓m in iniquitate pͥncipes eius inmuneribꝰ iudicabant ⁊ ſacerdotes eius in mercede docebant: ⁊ prophete eius in pecunia dominabant ſupra eodēAudite principes iacob ⁊ duces domus iſrael. nunqͥd nōveſtrum eſt ſcire iudicium qui odio habetis bonū ⁊ diligitis malū qui violenter tollitis pelles eoruꝫ deſuper eos ⁊carnes eorum deſuꝑ oſſibus eorum. j. Thim̄. vj. Eſtimantes queſtū pietatē quia dicūt hoc eſſe ius eorū. Item ydola adorant̉ ⁊ tamē iuuare non poſſunt: ſic prelatis hic genua incuruant̉ ⁊ nullum iuuant. Sap̄. xiij. Nō erubeſcitloqui cū eo qui ſine anima eſt ⁊ ꝓpter ſanitatē infirmū deprecat̉: ⁊ pro vitā mortuū rogat: ⁊ in adiutoriū inutilē inuocat: ⁊ pro itinere petit ab eo qui ambulare nō poteſt: etde acqͥrendo ⁊ de operando ⁊ de omniū rerū euentu petit̉ab eo qͥ in omībus eſt inutilis. Et nota ſeriē littere ⁊ inuenies ſex rep̄henſibilia in prelatis. Primū eſt ſymonia qd̓notat̉ cū dr̄ (ſimulachra gentiū argentū ⁊ aurū) quaſi deauro ⁊ de argēto fiunt cū per ſymoniā p̄lationē acquirūt.Oſee. viij. Argentū ſuū ⁊ aurū ſuū fe. ſi. ydo. vt interirent⁊ tales nō ꝑ oſtiū intrant ſed aliūde aſcēdūt: ⁊ ideo furesſunt ⁊ latrones. Io. x. qͥ nō intrat inqͥt ꝑ oſtiū in ouile. o.ſed aſcē. aliūde iſte fur eſt ⁊ latro. Secūdū eſt fraudulētiahoīm qd̓ notat̉ cū dr̄ (oꝑa manuū hoīm). q. d. nō ſunt tales oꝑa dei ſed hoīm. Oſee. viij. Ip̄i regnauerūt ⁊ non ex
Myſtice.quō auariydolatre efficiuntur
17
15
Nōͣ ſex rep̄henſibiliain p̄latis.
5Qual̓r p̄lati nr̄i tꝑiydolatrꝭ cōparant̉ ꝓpter ml̓ta.