CCLIIICenteſimuſquartus
¶ Qūod diſpoſuit ad abraam: et iuramenti ſui ad yſaac.¶ Quod) .ſ. teſtamentū (diſpoſuit ad abraaꝫ. ⁊ iura. ſuirepete: memor fuit .i. ferme promiſſionis facte (ad yſaac⁊ non tm̄ ad yſaac: ſed.¶ Et ſtatuit illud iacob in preceptum ⁊ iſrael in teſtamentum eternum.¶ Dicens tibi dabo terram chanaan funiculum hęreditatis veſtre.¶ Dicēs tibi dabo ter. cha. ⁊cͣ.) ẜm ꝙ diximꝰ legimꝰ hͦ denouo teſtō ⁊ nō de veteri: qꝛ ſi de veteri acciperet̉ etiā propter hͦ qd̓ ſequit̉ (de terra chanaan) nō video quō poſſedici eternū cū terrena illa hereditas eterna eē nō poſſit: ſnec in mille gn̓ationes durare. Quidā em̄ minimā gnͣatinē terminauerūt annis. xv. vn̄ (mille generatiōes) nō minus qͣꝫ qͥndecim milibꝰ annoꝝ ꝑfici p̄n̄t qͦ ſiue quāto ſpacio nullus auderet dicere ſeculū extēdi etiā ab adā. Nodico ab abraā vſqꝫ ad finē ſeculi. Itē ꝙ ait (tibi dabo terrā chanaan) nō mādatū eſt ſꝫ ꝓmiſſum: mādatū em̄ ē qd̓facere debemꝰ: ꝓmiſſum qd̓ acciꝑe. ꝓph̓a ꝟo cū p̄miſiſſe(memor fuit teſtam̄ti ſui) .i. iuſticie ⁊ hereditatꝭ quā inteligere debemꝰ eterne nō dixit verbi qd̓ ꝓmiſit (ſꝫ verbi qd̓mādauit in mil. ge.) igit̉ mandatū hͦ fides eſt vt iuſtꝰ ex fide viuat Abacͣ. ij. et huic fidei hereditas eterna ꝓmittit̉: ⁊ſic in mille gn̓ationes ꝓpter nūeri ꝑfectionē qͥ eſt qͣdratusſolidus deciēs decē decīēs vniuerſi intelligunt̉ qͥbus ex fide tādiu viuere mādatū eſt. qͣꝫdiu gn̓atio generatiōi ſuccedit. Itē hͦ fidei mandatū ſic intellexiſſe demōſtrat: cū dicit(⁊ ſtatuit illud iacob ī p̄ceptū) nec dicit ī ꝓmiſſuꝫ opꝰ em̄eſt in p̄cepto: merces aūt in ꝓmiſſo: ⁊ qd̓ impleto p̄ceptodaturus eēt aliqd̓ eternū ſignificauit dicēs (tibi dabo tercha.) terra qͥdē chanaā nō ē eterna ſꝫ eternū ſignat: dr̄ em̄terra illa fluēs lac ⁊ mel. qd̓ ſignificat gratiā q̄ de terra viuentiū .ſ. a deo fluit: ⁊ in illo melle guſtat̉ qͣꝫ ſuauis eſt dn̄schanaā etiā hūilis interp̄tat̉ vn̄ bn̄ ſignificat hereditateꝫceleſtē in qͣ nemo intrat niſi hūilis. Itē de ipſa repellūtuſerui .i. illi qͥ ſeruilit̓ timēt ⁊ admittunt̉ filij qͥ in ea manētineternū ſicut de terra chanaan: expulſus eſt chanaā dedixit noe Gen̄. ix. Maledictꝰ chanaā puer ſeruus ſeruoꝝerit fratribꝰ ſuis: ⁊ qꝛ oēs hoīes ꝑtinēt ad illā hereditateꝫbn̄ addit (funiculū hereditatꝭ vr̄e). q. d. vob̓ ſolū qͥ eſtis ſignati funiculo p̄deſtinatiōis dabo iſtā he̓ditateꝫ. ¶ Mon ralit̓ (memēto mirabiliū) hͦ dr̄ penitētibus de qͥbus ſupradicta expoſita ſunt qͥ ſꝑ debēt hr̄e in mēoria mirabilia q̄ fencit deꝰ in iuſtificatōne ipſoꝝ qꝛ ex hͦ dat̉ eis maior gr̄a qn̄grati inueniunt̉ de iā data. Io. j. de plenitudine eiꝰ oēs acepimꝰ ⁊ gr̄am ꝓ gr̄a qd̓ ſignat̉ Lu. j. qꝛ Zacha. qͥ interixi tat̉ memorās dn̄m datꝰ eſt iohānes qͥ interp̄tat̉ gr̄a: ecōuerſo aūt aufert̉ gr̄a ab illis qͥ obliuiſcunt̉ ⁊ ingrati ſuntbn̄ficijs eiꝰ qd̓ etiā figurātū eſt Ben̄. xlix. vbi dr̄ ꝙ manaſſe qͦ interp̄tat̉ obliuio ablata eſt dignitas pͥmogeniture: ⁊iō hͦ pctm̄ nūerat̉ inter magna vicia Sap̄. xiiij. Homicidum furtū. fictio corruptio infidelitas: turbatio ꝑiuriū: tumultꝰ bonoꝝ dn̄i immēoratio (mementote) gͦ (mirabiliūeiꝰ q̄ fecit) vos pctōres recipiēdo: in hͦ em̄ mirabilis ē eidignatio (ꝓdigia eius) q̄ fecit ſuſcipiēdo ad vitā gr̄e vosmortuos in pctō ⁊ hͦ eſt magnū ꝓdigiū qꝛ ſicut dicit Gre.Maiꝰ miraculū ē aīam ſuſcitare in ꝑpetuū victurā qͣꝫ corpus iterū morituꝝ. ⁊ Aug. dicit. ꝙ maiꝰ ē pctōrē iuſtificare qͣꝫ celū ⁊ terrā creare: huiꝰ ꝓdigij mēor erat dauid qͥ d̓cit infra: ineternū nō obliuiſcar iuſtificatiōes. .t. qꝛ in ipſi.viuificaſti me (⁊ iudicia eiꝰ) .i. quō indicandos dixit pentētes .ſ. in oī mīa Mat. iiij. Agite pnīam appropin. em̄ redei. ⁊ Io. viij. qͥ ſine pctō eſt vr̄m pͥmꝰ in illā lapidē mittat⁊ poſt pauca. Nemo te cōdēnauit nec ego te condēnabo.vade ⁊ iā ampliꝰ noli peccare ⁊ qͥ ſunt qͥ debēt ita eſſe memores veri penitētes: de qͥbus dicit (ſemen abrae ſerui eifilij iacob electi eiꝰ) ꝑ ſemē iſtorū pr̄iarcharū intelligūturoēs qͦ ad deū ſunt cōuerſi ⁊ p̄cipue religioſi qͥ oīno mūdūreliq̄runt: abrae em̄ dixit dn̄s Gen̄. xij. egredere de terra. t.
⁊ de cognatiōe. t. ⁊ de domo pr̄is. t. ⁊ veni in terrā quā mōſtrauero tibi in qͦ aꝑte intelligit̉ egreſſio de mūdo ⁊ de carne ⁊ de parētela ſua. Itē p̄ceptū ē ei a dn̄o Gen̄. xxij. ꝙ immolaret filiū ſuū quē diligebat in qͦ intelligit̉ ꝓprie volūtatis abdicatio Iacob aūt fugit a labā Gen̄. xxxj. ne auferretei duas vxores ſuas rachel ⁊ lyam: vn̄ ſil̓iter ꝑ ip̄m intelligit̉ religioſus qͥ ſupplātat dyabolū ⁊ mūdū ⁊ fugit a labāqͥ interptat̉ cādidatio .i. a mūdo qͥ eſt dealbatꝰ gl̓ia mūdana: ⁊ hͦ facit ne mūdus ei auferat duas vxores .ſ. vitā actiuā q̄ ꝑ lyam fecūdā: ſꝫ tn̄ lyppā intelligit̉ ⁊ cōtēplatiuaꝫ q̄rachel decorā ſignat̉. Igit̉ ꝑ abraā ⁊ iacob pn̄t intelligi ipſi inſtitutores religionū: ꝑ ſemen eoꝝ religioſi qͥ poſt eosmultiplicati ſunt. ⁊ poſſent appropriari btō Benedicto ⁊btō Aug. vel btō Franciſco ⁊ btō Dn̄ico. qͥ oēs ꝑ dei gratiā multū ſemē habēt: ꝑ abraā em̄ qͦ interp̄tat̉ pater multarū .ſ. gentiū: pōt ſpāliter intelligi btūs Aug. ⁊ btūs Dn̄icus q̄ fuerūt p̄dicatores fecūdi ⁊ multos genuerūt xp̄o ꝑeuāgeliū: vn̄ ⁊ dr̄ (ſemen abrae ſerui eius) .ſ. in officio p̄dicatiōis Eſa. xlix. Parū eſt vt ſis mihi ſeruꝰ ad ſuſcitādastribus iacob ⁊ feces iſrl̓ cōuertēdas ⁊cͣ. ⁊ parū an̄ formāsme ex vtero ſeruū ſibi. hͦ cōpetit ei ꝙ de bto Dn̄ico legiturꝙ cū eēt in vtero matris ſue viſuꝫ eſt mr̄i ꝙ hēbat catulūin vtero: per iacob aūt de qͦ dr̄ Gen̄. xxv. ꝙ fuit vir ſimplexhabitās in tab̓naculis intelligit̉ btūs Bn̄dictꝰ vel beatusFrāciſcus qͥ ambo fuerūt homīes ſimplices ⁊ pauꝑes etmultū etiā ſemen reliq̄runt: de qͦ dicit̉ (filij ia. electi eius)Eſa .xlviij. Elegi te in camino pauꝑtatis: hoc gͦ ſemē ⁊ iſtifilij debēt imitari pr̄es iſtos: ẜm ꝙ dr̄ Io. viij. ſi filij abraeeſtis oꝑa abra. fa. ⁊ Eſa. lj. Attēdite ad abraā pr̄em veſtrū⁊ ad ſarā .i. ad religionē veſtrā q̄ peperit vos qꝛ vnū vocaui eū ⁊ benedixi ei ⁊ multiplicaui eū ⁊ qͣſi in ꝑſona filiorūrn̄dentiū ſequit̉ (ipſe dn̄s deus nr̄) ac ſi dicant ita imitamur pr̄es nr̄os ꝙ nihil in terra poſſidere volumꝰ ſꝫ ip̄e dominꝰ eſt poſſeſſio nr̄a Tren̄. iij. Pars mea dn̄s dixit anīamea. Nue. xviij. In terra eoꝝ nihil poſſidebitis nec habebitis ꝑtem inter eos ego ꝑs ⁊ hereditas. t. nec tantū pauꝑtatē ſꝫ ⁊ multas tribulatiōes ſuſtinemꝰ: qꝛ (in vniuerſa terra iudicia eius) .i. in vniuerſa terra affligimur ⁊ tribulationē patimur: ſic em̄ dei iudiciū ſumit̉ .j. Pe. iiij. Tp̄s eſt vtincipiat iudiciū a domo dei: ſi aūt pͥmū a nob̓ qͥs finis eoꝝqͥ nō credūt euāgelio exultauerūt filie iude ꝓpter iu. t. do.De his aūt duobꝰ .ſ. de pauꝑtate ⁊ tribulatione ſequunỉduo alia bona qꝛ in pauꝑtate nutrit̉ pax: ⁊ cōcordia in tribulatiōe augmentat̉ charitas: vn̄ dicit (mēor fuit in ſe. teſta. ſui). q. d. nō eſt nr̄i oblitꝰ dn̄s: lꝫ ſimus pauꝑes ⁊ afflicti ſꝫ in pauꝑtate recordat̉ dare nobis illud qd̓ in teſtō dedit .ſ. pacē. Io. xiiij. Pacē relīquo vob̓ pa. m. do. vo. Eccl̓i.xlv. Statuit illi teſtamētū pacis: ⁊ hoc (teſtamētū) durat(in ſeculū) .i. ineternum. vbi eſt pauꝑtas ibi pax: ſꝫ diuitiediſſoluūt illā: vn̄ de abraā ⁊ loth dicit̉ Gen̄. xiij. Erat ſub̓aeoꝝ multa ⁊ nō qͥbant habitare cōiter. vn̄ ⁊ facta eſt rixainter paſtores gregū abraā ⁊ loth. ⁊ etiā in tribulatione recordat̉ augmentare charitatē nr̄am. ẜm ꝙ dicit̉ in psͣ. Intribulatiōe dilataſti mihi: hoc eſt (v̓bū) qd̓ mādauit. Io.xiij. Mandatū no. do vobis. vt dili. inuicē (mandauit) dico. nō tm̄ in amicos: ſꝫ etiā in inimicos hͦ ē qd̓ dicit (in milxle gene.) .i. oēs generatiōes vt oēs hoīes diligatis vel omnes diligantur Math̓. v. Dilligite inimicos vr̄os: vel (inmil. gene.) .i. ad ſꝑ qꝛ charitas nunqͣꝫ excidit. j. Choꝝ. xiij.qꝛ in futuro erit charitas ad deū ⁊ ꝓximū. Charitas autēſe oſtēdit ꝑ ſigna. ẜm ꝙ dicit Greg. Probatio dilectionis ſigrexhibitio eſt operis: verū aūt ſignū dilectionis dei eſt om ject.nia relinq̄re ꝓpter deū carnē ſuam affligere ꝓpriā gloriam 113 qnō querere ꝓprie voluntati abrenūciare. hec quattuor nō qn̄dberetari poſſunt in hoc qd̓ dicit (diſpoſuit ad abraam) quaterem̄ diſpoſuit dn̄s pactū cum abraā ⁊ qualibet vice oſten xexdit ei abraam ſignū ꝙ diligebat ipſum. Primo cum dixitctūei Gen̄. xij. Egredere de terra ⁊cͣ. et ip̄e egreſſus eſt in quodiſpcum dictū eſt intelligitur egreſſio a mundo. Secūdo cumdixit ei Geneẜ. xv. Sume tibi vaccam triennem ⁊ ibi fecitp̄ceptum de ſacrificio qꝛ ipſe fecit ſacriciū domino. in quoſignatur carnis mortificatio. Tertio precepit ei de ci
I 5
Moralit̉ad penitentes vt reminiſcant̉ mirabiliurfecit deꝰ ineorū iuſtifitione
Alegorice
Nō qͣtuorſigna ꝟe dilectōis ī deuꝫ q̄ abraāon̄dit ſe habere dū qͣter deo pactū cuꝫ eodiſpoſuit.