Pſalmus
Nūeri. xxxij. Iratus dn̄s aduerſus iſrael: circūduxit euꝑ deſertū. xl. annis donec cōſūmaret̉ vniuerſa generatiofecerat malū in cōſpectu dn̄i. Sexto aggrauat peccatūnō ex fragilitate ſed ex certa malicia peccabāt: vnde addit(dixi ſemꝑ hi errant corde) .i. ex certa malicia ⁊ voluntate cordis hoc eſt errare corde. Septimo aggrauat peccatum a ſtulticia eorū cum ſubiungit.¶ Et iſti non cognouerūt vias meas: vt iuraui in ira mea ſi introibunt in requiē meā.¶ Nō cog. vias. m.) Hiere. v. Stultus ppl̓us meꝰ me nōcognouit. vel ita cōiunge litterā (⁊ iſti nō cognoue.) .i. c.gnoſcere noluerūt (vias meas) .i. p̄cepta mea (vel opermea) ideo ſi (introibūt) .i. nō intrabūt (in requiē meameternā (vt) .i. ſicut iuraui) .i. ſtatim (in ira mea) in volūtate vindicādi ⁊ puniendi rebelles ⁊ incredulos. reuocatiillis me ſint ſil̓es patribus ſuis in culpa: ſb̓iungit etiam depena vt magis timeant ⁊ libentius reſipiſcant. vn̄ dicit. i.ꝓpter qͥd (iuraui) .i. firmiter cōminatus ſuꝫ (in ira mea ſintroibūt in requiē meā) .i. in terrā promiſſiōis. ⁊ eſt apoſiopeſis. q. d. ſi hoc ꝯtinget ſupple quodlibet aliud impoſſibile accidet vel nō credatis mihi: de hoc iuramēto habetur Nūeri. xxxij. qui iratus iurauit dicēs. Si videbunt homines iſti qͥ aſcendūt ex egypto a. xx. annis ⁊ ſupra terraꝫquā ſub iuramēto pollicitus ſuꝫ Abraā Iſaac ⁊ Iacob. ⁊Nūeri. xiiij. Dimiſi eis iuxta verbū tuū: viuo ego ⁊ implebit̉ gloria dn̄i in vniuerſa terra: attamē hoīes q̄ viderunmaieſtatē meam ⁊ ſigna mea q̄ feci in egypto ⁊ in ſolitudne ⁊ tēptauerunt me iā ꝑ. x. vices nec obedierūt voci menec videbūt terrā pro qua iuraui patribus eorū. Moraliter (nolite obdurare corda vr̄a) multi indurāt corda ſua.intantū ꝙ nec igne liquefieri nec malleo poſſunt frāgi neaquā emolliri .i. verbo dn̄i qd̓ eſt ignis ⁊ malleus ⁊ aquaignis ad liquefaciendū: malleus ad conterendū: aqua acmollificandū: de duobus pͥmis Hiere. xxiij. Nūquid nonverba mea ſunt qͣſi ignis ⁊ ſicut malleus cōterent petrasDe tertio hr̄ Hebr̄. vj. Terra ſepe venientē ſuꝑ ſe bibensymbrē ⁊cͣ .i. verbū dei. de taliū duricia conquerit̉ dn̄s Hire. v. Indurauerūt facies ſuas ſupra petrā ⁊ noluerūt reuerti ⁊ quibuſdā ꝓmittit Ezech̓. xj. Auferam a vobis clapideū ⁊ dabo vobis cor carneū qd̓ etiā plus eſt: nō poſunt quidē emolliri vnguētis diuerſis beneficiorū dei: ſedquāto dn̄s plura eis beneficia largit̉. tanto magis dura funt ⁊ rebelles. Eſa. xlviij. Scio qꝛ durus es tu ⁊ neruusferreus ceruix tua. ⁊ frons tua erea. Neruus inqͣꝫtuꝫ neruus flecti pōt ⁊ foueri ⁊ molliri vnguēto. ſed neruus ferreus nō. Item frons erubeſcit. ſed frons erea nō erubeſcit.ſed ſi feriat̉ reſonat. Ita tales ſi corrigunt̉ murmurant ⁊erubeſcere neſciūt nec flecti ad emendationē poſſunt: ⁊ ꝓpter hoc bene cōparant̉ iudeis rebellibus qͥ tot aʳ dn̄o beneficia recipiētes ⁊ tot mirabilia vidētes ſemꝑ cōtra dn̄mmurmurabāt. ideo dixit (nolite obdurare corda vr̄a ſicutin irritatiōe ſcd̓m diē tēpta. in de. vbi temp. me pa. vr̄i. proba. ⁊ vide. oꝑa mea.) ⁊ eſt ſenſus ſatis moralis: vt nō ſinmodo ita duri: ⁊ rebelles ſicut fuerūt filij iſrael in deſerto⁊ ẜm hoc totū qd̓ ſequit̉ vſqꝫ in finē pſalmi nō mutat̉ acedenti expoſitiōe litterali. Poſſumꝰ etiā magꝭ moralitedicere vt hec oīa ſpūaliter intelligamus (ſicut in irritatione ⁊cͣ.) ꝑ deſertū em̄ intelligit̉ pnīa vl̓ religio in qua nō eſtdelicioſorū ciboꝝ abūdantia. ⁊ cū hō de peccato exit ⁊ trāfert ſe ad ſtatū pnīe vel de ſeculi vita ad religionē: de egyto exit ⁊ deſertū intrat ꝑ qd̓ tandē trāſire valeat ad terrāmiſſiōis .ſ. ad terrā viuentiū: ſꝫ in hͦ exitu pharao ꝯtēptusſurgit in ſcādala: qꝛ dyabolus cōtra tales inſurgit. ⁊ tēptatiōes cōmouet: vn̄ dicit̉ Eccl̓i. ij. Fili accedēs ad ẜuituteꝫdei ſta in iuſticia ⁊ p̄para aīam. t. ad tēptationē: qͥ gͦ in hoctēptationū cōflictū bn̄ pugnāt deū placāt. Qui aūt ſtatimſe vinci ꝑmittūt deū irritāt. ſicut dicit Iob. xxvj. Simulatores ⁊ callidi ꝓuocāt irā dei. quis em̄ eſt ſimulator. niſian̄ bellū ſe dei militē oſtētant ⁊ in bello cōtra hoſtē pugnare recuſat. bn̄ ergo cōpetit huic expoſitōni lr̄a Hiero. qͥ ſichꝫ (volite obdurare cor. vr̄a ſicut ⁊cͣ.) cū em̄ hō in tali con
flictu eſt: ſemꝑ dicit ei conſcīa ⁊ ſuggerit ſpūſſanctꝰ ꝙ reſſtere dꝫ. ſed qdā obdurāt corda ſua diſſimulantes dei admonitiōi ⁊ nolētes audire. nō ſicut ꝓpheta qͥ dicit. audiaꝫqͥd loquat̉ in me dn̄s deus (nolite) ergo inqͥt (obdurarecor. vr̄a ſicut in irri. ſcd̓m die tēp.) .i. vt deū irritetis ⁊ prouocetis in die vel in hora tēptatiōis nō reſiſtendo (tēptationis) dico q̄ homini infert̉ (in deſerto) .i. in initio cōuerſionis ſue ſiue ad penitentiā ſiue ad religionē (vbi tēpta.me pr̄es vr̄i) .i. illi qͥ vos ſuo exēplo peccato ⁊ pigricie genuerūt Nūeri. xxxij. Ecce inqͥt vos ſurrexiſtis pro pr̄ibusveſtris incremeta ⁊ alūni hominū peccatorū. quō aūt tēꝑtent deū dicit̉ in pſalmis ⁊ tēptauerūt deū in cordibus ſuis: vt peterent eſcas aīabus ſuis ⁊ male locuti ſunt de deodixerūt. Nūquid poterit deus parare mēſaꝫ in deſerto ſicfaciūt multi qui cū penitentiā aſſumpſerint vel religioneꝫintrauerint. ſtatim timēt mori fame. ⁊ dicūt ꝙ hoc qd̓ inceperūt ſine corꝑis periculo cōſummare nō poſſent. vn̄ accidit ꝙ bonū pͥncipiū non ſequit̉ bonus finis: ſed cū ſpiritu ceperint: carne ꝯſummant̉ ſicut dicit apl̓s Gal̓. iij. Sicſtulti eſtis vt cū ſpū ceperitis nunc carne cōſummemini.Oſtēdit autē ꝙ cōſummare poſſent ſi vellent cū dicit (ꝓbauerūt ⁊ viderūt oꝑa mea). q. d. ꝑ hoc qd̓ viderūt ꝙ eosextraxi de peccato vel de ſeculo. ꝙ vtiqꝫ apud homīes eſtimpoſſibile ſcire poſſunt ꝙ auxilio meo perſeuerare poterūt in bono qd̓ iā inceperūt: ẜm ꝙ dicit Oratius. Dimidium facti qͥ bene cepit hꝫ. ſapere. aude. incipe ꝓpter hoc netēptatione victus hō a bono incepto deſiſtat. monet apoſtolus. j. Coꝝ. x. Temptatio vos nō app̄hendat niſi hūana. fidelis aūt deus qͥ nō patietur vos tēptari ſupra id qd̓poteſtis. ſed fa. cū temp. etiā prouen. vt poſ. ſuſtinere. ⁊ qꝛtales patres tales filios generāt in peccato. bn̄ de vtriſqꝫſubiūgit (quadraginta annis offenſus fui generatiōi illi)ſcꝫ patribus ⁊ filijs .i. imitatoribus peccantiū qͥ ſi ad horācredant ⁊ penitentiā vel clauſtralē vitā incipiant. tn̄ tempore tēptationis recedūt Lu. viij. talibus offendit̉ dn̄s ſicut dicit̉ Hiere. xiiij. Populo qui dilexit mouere pedē ſuum ⁊ dn̄o non placuit. ⁊ dicit (. xl. annis) ꝑ quos vt in gloſa dicit̉ omīa ſecula deſignant̉ quia quadragenarius conſtat ex denario qui eſt primus limes numerorū ⁊ plenitudinē ſignificat: ⁊ ex quaternario qui ad quattuor tempora referunt̉. cū ergo dicit dominꝰ ſe talibus offenſum ſemper. eis aūt offenſus ſemꝑ eſſe dicit̉ quibus offendit̉. ſicutecōtrario de illis qui finaliter induigentiā petunt: dicit̉ incollecta. vt indulgentiā quam ſemꝑ optauerunt pijs ſupplicationibus cōſequant̉. Illis autē finaliter offendit̉ dominus: qui licet incipiant boni eſſe tn̄ finaliter mali ſunt:ſcd̓m ꝙ dicit̉ Lu. ix. in fine. Nemo mittēs manū ad aratrū ⁊ reſpiciēs retro aptus eſt reg. dei. ⁊ qui nō tantū inceperit ſed qͥ ꝑſeuerauerit vſqꝫ in finē hic ſaluꝰ erit Math̓.x. ij. Thim̄. ij. Qui certat in agone non coronabit̉ niſi quilegitime certauerit. ꝙ autem ita debeat exponi quod dicit(quadraginta annis) oſtēdit cū ſubiungit (⁊ dixi ſemꝑ hierrant corde) ecce ꝙ dicit ſemper ⁊ erraſſe ſemꝑ iudicabitur qui in fine errans inuenietur. Dicit autem ſignanter.(errant corde) non dicit opere: quia error operis finē habuit: ſed error volūtatis finē non habuit. peccare em̄ opere deſinunt in morte non: quia peccare ampliꝰ non velintſed quia peccare amplius nō valent (⁊ iſti nō cogno.) ideſt ſcire noluerunt (vias meas) quibus ad celeſtē patriaꝫitur. Iob. xxj. Qui dixerūt deo recedere a nobis ſcientiaꝫviarū tuarum nolumus: vel (non cogno.) approbatione⁊ experimento. Thy. j. Confitentur ſe noſſe deum. factisautem negant (quibus) id eſt quia talibus (iuraui) id eſtminatus ſuꝫ ⁊ immobiliter ſtatui (in ira mea ſi intrabūt)id eſt nō intrabunt (in requiē meam) eternā: vnde litteraHierony. habet (⁊ iuraui in furore meo vt nō introirēt inrequiē meā) de qua requie Heb̓. iiij. Si ieſus requiē p̄ſtitiſſet nunqͣꝫ de alia loqueret̉ .ſ. dauid. poſt hanc dieꝫ itaqꝫrelinquit̉ ſabbatiſmꝰ populo dei. qͥ em̄ ingreſſus eſt in requiē dei ⁊ ipſe requieuit ab oꝑibus ſuis ſicut ⁊ deus a ſuis: feſtinemus ergo ingredi in illam requiē: ad quam nosperducat ieſus chriſtus Amen.
Moralit̓.de duriciacordis ml̓-torum.
Moralit̓ſcd̓m aliūſenſum
Per quadragenarium oīa ſecula deſignantur.