NonageſimuſtertiusCCXXX
id ē celeſtes qͥ nō iudicabunt̉ ſꝫ iudicabūt. Sap̄. iij. Iudicabūt ſancti nationes Mat. xix. Vos qͥ reliquiſtis omni⁊ ſecuti eſtis me. ſe. ſuꝑ ſe. iudi. xij. tribꝰ iſrl̓ (redde retribitionē) tu qͥ es patiēs redditor Eccleſia. v. (ſuꝑbis) qͥ nolūt penitere. nō eis qͥ hūiliter penitēt ⁊ veniā petunt Eſai.ij. dies dn̄i ſuꝑ oēm ſuperbū ⁊ excelſum ⁊ ſuꝑ omnē arrogantē Ioel̓. iij. cito velociter reddā viciſſitudinē vobis ſuper caput veſtrū. ps. retribuet abundāter facientibꝰ ſuperbiā. Nota etiā ꝙ cū dicit (ſuꝑbis) omnē pctōrem includiqꝛ om̄e peccatū ortū hꝫ a ſuperbia. Eccl̓i. x. Initium omnis peccati ſuperbia (redde) dico velociter quia.¶ Uſqꝫ quo peccatores domine: vſqꝫ qͦ peccatores gloriabuntur.¶ Uſqꝫ qͦ pecc.) h̓ exclamat ꝓpheta. qꝛ grauis eſt bonis iactantia pctōꝝ vn̄ Malac̄. iij. Ergo nūc beatos dicimꝰ arrogātes ſiquidē edificati ſunt facientes iniquitateꝫ tentauerūt deū ⁊ ſalui facti ſunt Iob. xxj. Quare impij viuunſublimati ſunt ꝯfortatiqꝫ diuitijs. Abacuc. j. Quare reſpicis contemptores ⁊ taces ꝯculcāte impio iuſtiorē ſe. Ieremi. xij. Quare via impioꝝ ꝓſperat̉ bn̄ etiā om̄ibus qͥ preuaricant̉ ⁊ inique agunt iſti querūt quare. iſte vero queritvſqꝫ qͦ. ⁊ ad hoc ſunt due reſponſiones donec .ſ. fodiaturpeccatori fouea ⁊ complete ſunt iniquitates eorum. vndeGeneẜ. xv. Nōduꝫ cōplete ſunt iniqͥtates amorreoꝝ. Scunda reſponſio ē vſqꝫ q̄ qͣꝫdiu erunt vtiles bonis ad execitiū. Iudith. ij. Nō delebo gentes quas dimiſit ioſue vt īillis experiar iſraelem ⁊cͣ. ad exaggerationē aūt peccati illoꝝ repetit hic nomē (pctōres) ⁊ ad expͥmendū dolorē inexpectatione repetit (vſqꝫ qͦ) tangit aūt in ſumma ⁊ in generali peccata eoꝝ cū dicit peccatores aggrauat autē ilpͦ ꝑ diuturnitatē notatā in hoc qd̓ dicit (vſqꝫ qͦ) Secūdoꝑ hoc ꝙ in peccato gloriant̉ vnde dicit (gloriabunt̉) hijaūt duobus rn̄det pena quā cōminat̉ dn̄s Apocal̓. xviij.quantū glorificauit ſe ⁊ in delitijs fuit. tantum date ei tomentū ⁊ luctum. quantū ecce diuturnitas glorificauit ecce gloriatio ſꝫ diuturnitati redditur tantū tormentū gloriationi luctus. Tercio aggrauat peccata ꝑ manifeſtationēpeccati q̄ fit duobꝰ modis .ſ. verbo ⁊ oꝑe verbo. vn̄ dicit.¶ Effabuntur et loquentur iniquitatem loquentur omnes qui operantur iniuſticiam¶ Effa. ⁊ lo.) .i. efferenter ſiue elate ⁊ iactēter loquūt̉ (inquitatē) .ſ. oꝑa ſua iniqua loquūtur (omnes qͥ operaturiniuſticiā) ⁊ in hoc expͥmitur ſecunda manifeſtatio que fiꝑ opus poſtea ſpecificat q̄ ſūt illa pctā q̄ ſic faciūt ⁊ aggrauat. Primū eſt vilificatio ꝓpter deum vnde dicit.¶ Populum tuum domine humiliaueruntet hęreditatem tuam vexauerunt.¶ Po. tu.) xp̄ianum (domine) chriſte (humiliauerunt) .i.vilificauerunt. Secundū eſt ꝑſecutio iuſtoruꝫ vnde dici(⁊ hereditatem tuam vexauerūt) hoc fuit tꝑe Iuliani etꝑſecutoꝝ. Tercium eſt ſpoliatio miſerabilium ꝑſonarū ⁊interfectio earum. vnde dicit.¶ Uiduam et aduenam interfecerunt: ⁊ pupillos occiderunt.¶ Occiderūt) Ad litteram vel ſpoliando ⁊ auferendo eisſubſtantiā de qua viuere habent Eccl̓i. xxxiiij. Panis egtium vita pauperum ⁊ qui defraudat illum homo ſanginis eſt. Quartū ē blaſphemia in deū q̄ duplex ē. Prima q̄dicūt dn̄m neſcire mala que fiunt h̓. vnde dicit.¶ Et dixerunt nō videbit dominus nec intelliget deus iacob.¶ Et di.) Cū hec omnia mala facerēt (non videbit dn̄s)mala que facimus. Iob. xxij. Dicis quid nouit dominu⁊ quaſi ꝑ caliginem iudicat nubes latibulum eius nec niam conſiderat ⁊ circa cardines celi ꝑambulat. Secundē qua dicunt dn̄m nō iſta curare. vn̄ addit qd̓ dixerunt etiam h̓ (nec intelliget) imo negliget iſta etiā ſi videat (deuiiacob) .i. xp̄ianoꝝ Moraliter poteſt legi in pͥmo ſenſu Allegorice terruit peccatores. In morali autē iſto cōſolaturpenitentes (deus vltionū dn̄s) ſi aūt dn̄s eſt vltionum ex
go poteſt vltionem remittere. vnde dicitur in collecta. Deus qui omnipotentiam tuam parcendo maxime et miſerendo manifeſtas (deus vltionuꝫ) qui ſic vlciſcetur vt dictum eſt in futuro tamen in p̄ſenti (libere egit) id eſt liberaliter expectans ad penitentiā ⁊ penitentibus donandoveniam Romano. ij. Ignoras quia benignitas dei ad penitentiam te adducit ⁊ vt eis iſta liberalitas valeat. O domine (exaltare) in corde penitentis qui iaces ⁊ ꝓſtratuses in corde peccatoris. dominus eniꝫ in corde peccatorisinfimum locum tenet mūdus vero ſummuꝫ. contra illudIob. xxix. Si voluiſſem ire ad eos ſedebā primus hoc exponit beatus Gregoriꝰ. de domino dicēs dominus ⁊ cumvult venit ⁊ cum venit primus ſedet quia ⁊ aduentus eiꝰin corde noſtro gratuitus eſt ⁊ appetitus eius deſiderij incogitatione noſtra ceteris deſiderijs nō eſt equalis adhucauteꝫ vtilis eſt timor iudicij. vnde bene dicit (qui iudicasterram). q. d. ſi cogitarent homines ꝙ ita iudicabis ⁊ cōdemnabis amatores terrenorum te ſolum cōtemptis terrenis diligerent (redde retributionē ſuperbis) ſcꝫ demonibus vt ſicut in corde peccatoꝝ fuerunt ſupra ⁊ tu infraita in corde penitentum tu ſis ſupra: ⁊ ip̄i infra. psͣ. Exur.gat deus ⁊ diſſi. inimici eius ⁊cͣ. (vſqꝫ quo enim pctō. do.).i. demones qͥ anthonomatice dicunt̉ pctōres (vſqꝫ qͦ) ip̄ipctōres (gloriabunt̉) qꝛ in cordibꝰ hominū regnāt quoscreaſti de hoc enim gloriātur demones ⁊ de penitētia peccatorum confunduntur. vnde Miche. vij. Ne leteris inimica mea ſuper me quia cecidi ſurgam ſcilicet per penitetiam inimicam vocat creaturam demonū ⁊ vſqꝫ quo (effabuntur) .i. extra fabūtur per iactantiam ſi eſt aliqͥd bonum in homine ſtatim dyabolus aperire vult os eius adiactandum et cum iactat ſe homo effatur dyabolus ꝑ oseius (⁊ loquuntur) inferius ſuggerendo (iniquitatem loquūtur omnes qui operantur iniuſticiam) non dicit reminiuſtam vel opus iniuſtum quod facit homo ſed ip̄aꝫ iniuſticiam que eſt lex dyaboli. Eſaie. x. Ue qui condunt leges iniquas vl̓ de membris dyaboli poteſt legi verſus iſteEt notandum ꝙ ter dicit (loquūtur) ⁊ ſemel dicit (operati ſunt) quia potentiores ſunt mali in lingua qͣꝫ in manu.Eſaie. xvj. Indignatio eius pluſqͣꝫ fortitudo eius. Sapixv. Supra modum anime ſue ſuperbi ſunt Ieremi. xlviijEgo ſcio ait dominus iactantiam eius et arrogantiam etꝙ non ſit iuxta eam virtus eius nec iuxta qd̓ poterat conata ſit facere (populum tuum domine) id eſt bonos motus (humiliauerunt) id eſt depreſſerunt. Amos. vj. Tace⁊ ne recorderis nominis domini (⁊ hereditatem tuam vexauerunt) hereditas domini eſt contemplatio celi ſiue vri contemplatiui. Eccleſiaſtici. xxiiij. In iſrael hereditareEſaie. xix. Hereditas mea iſrael hoc indiget quiete ſed demones ⁊ mali homines vexant eam ⁊ inquietant ſꝫ vexatio eorum vtilis eſt bonis Exodi j. Quantomagis opprimebantur tantomagis multiplicabantur Eſa. xxviij. Sola vexatio dabit intellectum auditui. id eſt hijs qui audiūtur multis autem nocet vnde ſequitur (viduam ⁊ adue.interfecerunt. Uidua eſt anima penitentis que tunc interficitur cum ei ſua viduitas. id eſt caſtitas ⁊ ſobrietas aufertur. j. Timothei. v. Uidua que in delicijs viuit viuensmortua eſt aduena eſt qui non habet manentem ciuitatēſed futuram inquirit. Hebreo. vlti. hic moritur cum ciuismundi efficitur. q. in terra ſepultus ⁊ fixus (⁊ pupillos occiderunt) pupillus eſt cui mortuus eſt pater mundus. etmater concupiſcentia. de quibus Ezechie. Pater tuus amorreus et mater tua cethea .i. garrula hec occiditur cuꝫfilius dyaboli per peccatuꝫ efficitur (⁊ dixerunt) in ſuggeſtione (non videbit dominus) hoc peccatum ſi faciatis.vel ſi viderit (non intelliget) id ē non curabit vindicare.hoc eſt qd̓ ſuggeſſit dyabolus primis parentibus. Neqͣqͣꝫmoriemini ⁊cͣ. Eſaie. xxix. Ue qui profundi eſtis corde vta domino abſcondatis conſilium quoruꝫ ſunt in tenebrisopera ⁊ dicunt quis videt nos peruerſa eſt hec veſtra cogitatio quaſi lutum contra figulum cogitet ſuggerunt etiam demones ꝙ dominus iuuabit eos ad exeundū de peccato vn̄ bene dicit (deus iacob) q. d. deꝰ nō vindicabit ſed
Quare deusmalos ꝓſꝑari permittit.
Moralit̓.