Octuageſimū ſoctauusCCXV
CCXV
¶ Dn̄e deꝰ virtu.) dator (qͥs ſimilis tibi) in tanta largitatenullꝰ. Iac. j. dat omnibꝰ affluent̓ ⁊ nō improperat. Ioh̓. j.de plenitudine eius om̄s accepimꝰ. Septimo a potentia:cū dicit (p̄o. es dn̄e) Octauo ab ampla poteſtate cū addit(⁊ veri. t.) .i. fides tua vel p̄dicatō tua (in circuitu. t.) .i. inoībꝰ gentibꝰ circa exiſtentibꝰ. Et poſſet aliqͥs dicere: veremagnꝰ eſt dn̄s in terra. ſed non in̄ mari: vnde oſtendit ꝙ ⁊in mari habet poteſtatem dicens.¶ Tu dn̄aris poteſtati maris: motum autēfluctuum eius tu mitigas.¶ Tu dn̄aris po. ma.) Iob .xxvj. In fortitudine eiꝰ repente maria cōgregata ſunt nec tm̄ dn̄aris: ſꝫ etiā (motū fluctuū eiꝰ tu mitigas) Mat. viij. Qualis ē hic qꝛ venti ⁊ mare obediunt ei: ſic ad lr̄am legit̉ de mari. Uel myſtice poteteſtas maris eſt altitudo ſeculi cuiꝰ dn̄s dn̄at̉ qꝛ velint nolint principes ⁊ tyranni ſubſunt ei multis etiā dn̄atus eſtꝑ fidē qꝛ cōuerſi ſeruierūt xp̄o (motū aūt flu. eiꝰ tu miti.hoc dicit qꝛ poſſet aliqͥs dicere ſi dn̄at̉ dn̄s ptātibꝰ his qͣrſuſtinet ꝙ opprimunt pauꝑes ⁊ ſctōs: ad hoc eſt rn̄ſio:pn̄s motu fluctuū eiꝰ .i. tribulatiōes ⁊ ꝑſecutiōes qͣs ſctīsinferunt nō vult auferre penitus ſꝫ ita mitigat eas vt ſuſtneri poſſint ⁊ ī eis mereant̉ ſancti ⁊ hoc eſt (motū aūt ⁊cͣ.nec tm̄ dn̄at̉ in terra ⁊ mari: ſed etiā in inferno: vn̄ addit.¶ Tu hūiliaſti ſicut vulneratū ſuꝑbū in brachio virtutis tue diſꝑſiſti inimicos tuos¶ Tu) o xp̄e (hūiliaſti ſuꝑ.) .i. dyabolū ꝑ tuā humilitat.(ſicut vul.) vulneratꝰ amittit vires in ꝑte ⁊ nō in toto. itdyabolꝰ xp̄o vulnerato ⁊ paſſo debilitatꝰ eſt vt hoīem n̄poſſit vincere ſi ille velit reſiſtere. vn̄ Hiero. Debilis ē hoſtis qͥ nō pōt vincere niſi volentē. ſꝫ nō penitꝰ extinctꝰ eſt vteū nō poſſit tentare: qd̓ totū cedit ad vtilitatē hoīs. Iobxxvj. Prudētia eiꝰ ꝑcuſſit ſuꝑbū .i. dyabolū quē ꝑcuſſit deminꝰ nō ꝑ potentia ne ille poſſet cōqueri de violentia ſꝫprudētiā. Eccl̓s. ix. Vir ſapiens ⁊ pauꝑ liberauit vrbē ꝑpientiā ſua (in bra. vir. t.) .i. in brachio extēto in cruce (diſperſiſti) qͣſi vinctos ⁊ cōfuſos (inimi. t.) .ſ. aereas ptātesCrux aut d̓r virtus xp̄i qꝛ lꝫ occulta eēt ibi virtus eiꝰ vt dicit̉ Abac. iij. ibi abſcondita eſt fortitudo eiꝰ: tn̄ ꝑ crucē deuicit demones. vn̄ dicit btūs Bern̄. Xp̄s debellauit aereas ptātes nō manu armata ſꝫ cruci affixa nō equo reſidēsſed in cruce pendens. vel ad pr̄em loquit̉ ꝓph̓a dicens (tihūi. ſu.) ſicut expoſitū eſt: ꝑ xp̄m qͥ eſt (brachiū vir. t.) ⁊eū (diſꝑſiſti ini. t.) .i. iudeos ꝑ orbē captiuatos. vel ſic (tihumi. ſuꝑ.) .i. luciferū ſuꝑbientē in celo deieciſti (ſicut vulne.) corpꝰ nō habebat in quo vulnerari poſſet. ⁊ iō bn̄ dicit (ſicut vul.) qꝛ mens eiꝰ ſuꝑba ꝑcuſſa eſt ⁊ vulnerata gladio diuine vindicte. Eſa. xxvij. Uiſitabit dn̄s in gladio ſucduro ⁊ grandi ⁊ forti ſuꝑ Leuiathan ⁊ infra. ⁊ occidet cetū qͥ in mari eſt. hoc exponi pōt ⁊ de antixp̄o ⁊ dyabolo dquo apertiꝰ d̓r Eſa. xiiij. Quō cecidiſti de celo lucifer qumane oriebaris ⁊cͣ. ⁊ parū an̄ ⁊ tu vulneratꝰ es ſicut ⁊ nosnr̄i ſil̓is effectꝰ es. vox eſt damnatoꝝ ad dyabolū detractaeſt ad inferos ſuꝑbia tua. nec ſolꝰ lucifer cecidit ſꝫ om̄s eiꝰcōplices. vn̄ bn̄ ſequit̉ (in bra. vir. t.) .i. fortitudine xp̄i queſt brachiū tuū (diſꝑſiſti inimicit.) .ſ. alios demones qͥ eiꝰgl̓iam ⁊ altitudinē inuadere cupierūt. psͣ. Exurgat deus ⁊diſſipent̉ inimici eiꝰ ⁊cͣ. Supra oſtēdit ꝙ deꝰ potens eſt interra ⁊ in mari ⁊ etiam in inferno. ꝯn̄ter oſtendit ꝙ potēseſt ⁊ in celo. vnde addit¶ Tui ſunt celi ⁊ tua eſt terra: orbem terre ⁊plenitudinem eius tu fundaſti: aquilonem⁊ mare tu creaſti.¶ Tui ſūt celi) ad lr̄am: ⁊ hoc on̄diſti qn̄ inde expuliſti ſuperbos demones. ⁊ vt hoīes diligentiꝰ intelligant ꝙ ſui ſt̄adhuc de terra replicat dicens (⁊ tua eſt terra) qꝛ tu eamcreaſti. vn̄ ſequit̉ (orbem ter. ⁊ ple eiꝰ) .i. qͥcqͥd in eo ē (tufundaſti) .i. creando ⁊ diſponēdo ſtabilē feciſti. psͣ. Dn̄i eſtter. ⁊ ple. eiꝰ. ⁊ hoc on̄dit qn̄ inimicos ſuos iudeos ꝑ terrādiſperſit (aquilonē) ꝑ quē ⁊ alij venti intelligunt̉. vl̓ (aqͥlonē) .i. plagam aquilonarē (⁊ mare tu creaſti) vn̄ dn̄s es
ventoꝝ ⁊ mariū. ⁊ hoc on̄dit dn̄s Math̓. viij. qn̄ imperauit ventis ⁊ mari ⁊ facta eſt tranqͥllitas magnā. In hͦ aūtverſu elidunt̉ errores multoꝝ. ꝙ em̄ dicit (tui ſunt celi) qxp̄e: eſt ꝯͣ martionē (tua eſt terra) cōtra manicheū (orbeꝫterre) ꝯͣ donatiſtas (⁊ plenitudinē eiꝰ) ꝯͣ catharos (aquilonē) ꝯͣ metheoricos (⁊ mare) ꝯͣ ariſtotelicos: ſic expoſitūeſt de celo ⁊ terra ⁊ mari ad lr̄am. Myſtice ſic (tui ſunt celi) .i. apl̓i de quibꝰ ſupra. Cōfitebunt̉ celi mirabilia tua (⁊tua eſt terra) .i. eccl̓ia ꝑ quos celos cōpluta pluuia doctrine ⁊ merito tua eſt: qꝛ (orbē terre) .i. vl̓em eccl̓iam (⁊ plenitudinē eiꝰ) .i. eos qͥbus credentibꝰ cōpleta eſt (tu funda.)id eſt in fide firmaſti (aquilonē) .i. dyabolū qͥ frigidū flatū tentationū mittit ⁊ corda cōgelari facit frigore infidelitatis ⁊ peccati (⁊ mare) .i. malos ſuꝑbos ⁊ elatos (tu creaſti) nō inquantū mali ſunt ſed inquantū ſunt. Itē cōmēdat eū a cōuerſione hoīm cū dicit (thabor ⁊ hermon ⁊cͣ.)mōtes ſunt ſyrie ⁊ ꝑ eos ſignificant̉ gentes q̄ in xp̄i noīeexultauerūt: vel ẜm interp̄tatōes (thabor) īterp̄tat̉ lumēveniens ⁊ ſignificat iudeos ad quos primo venit lumē cognitiōis ꝑ legē (hermon interp̄tat̉ anathema eiꝰ ⁊ ſignificat gentes q̄ prius erant anathematizate .i. a deo ſeparate ⁊ aliene. De his ergo dicit (thabor ⁊ hermon) .i. iudei ⁊gentiles in xp̄o quaſi in angulari lapide cōiuncti (in noīetuo) o xp̄e (exultabūt) eo ꝙ a xp̄o xp̄iani vocabunt̉ ⁊ qꝛ ꝑillud nomen ſaluabunt̉. Act̉. iiij. qꝛ (tuū brachiū) quo feciſti ⁊ redemiſti xp̄ianos ⁊ diſperſiſti inimicos (eſt cū potentia) qua potes ⁊ amicos defendere ⁊ inimicos ꝑdere. ⁊ vthoc fiat (firmet̉ ma. t.) .i. oꝑatio tua ꝯͣ ſuꝑbos (⁊ exalt. dextera tua) .i. numerꝰ eoꝝ qͥ in dextera ſunt cuſtodiendi augeat̉. poſtea cōmendat eū a iuſticia: vn̄ addit (iuſticia ⁊ iudi. p̄pa. ſe. t.) .i. ſedes tua q̄ eterna eſt p̄parabit̉ .i. apparebit parata ad faciendū iuſticiā ⁊ iudiciū .i. ad iuſte iudicādū cum manifeſte ſeparabunt̉ oues ab hedis: ſꝫ ne crudelitas videat̉. poſtea cōmendat ip̄m a miſcd̓ia quā mō facit quā ſemꝑ cōmitat̉ veritas. vn̄ dicit (mīa ⁊ veritas precedent facie. t.) q. d. tūc ita exercebis iuſticiā ſꝫ interim anteqͣꝫ faciē iratam oſtēdas (miſcd̓ia) qͣ deles peccata (⁊ veritas) quā ſoluis ꝓmiſſa (p̄cedent fa. t.) quā iratā on̄desin iudicio. ⁊ qꝛ de hoc grati debent eſſe fideles ⁊ nō ingrati: addit Bern̄. (ppl̓s qͥ ſcit iubilationē) .i. qͥ ſcit deo gratias agere ꝓ impenſis beneficijs miſcd̓ie ſicut ſupra dixit.Miſcd̓ias dn̄i ineternū cantabo. qꝛ ꝟo illa bn̄ficia explicari verbo nō poſſunt. nō dixit laudationē ſed (iubilatiōeꝫ )que eſt gaudiū qd̓ ꝟbis exprimi nō poteſt. ꝓpter qͥd auteꝫdebeat ppl̓s iubilare apertius ſubiungit dicens (in lumine vul. t. i. in illuminatiōe fidei xp̄i filij tui. vel in illuſtratione ſpūſſancti (ambulabunt) .i. ꝓficient in bonis operibus (⁊ in noīe tuo exultabunt tota die) .i. cōtinuā leticiaꝫdabis eis ad gl̓iam ⁊ honorē nominis tui (⁊ in iuſticia) .i.iu iuſta vita (tua) .i. a te data nō a ſe habita (exaltabunt̉)hic ⁊ in futuro: vel ad filiū loquit̉ ꝓpheta (dn̄e) xp̄e (in lumi. vul. t. ambula.) .i. in cognitiōe tua ꝓficient (⁊ in nomine. t.) xp̄iano (exultabunt tota die) .i. ꝑſeuerant̉ ſicut martyres qͥ ꝓpter illud nomen interfecti ſunt gaudentes ⁊ ex xiitantes in nomine xp̄i ⁊ tandē (in iuſticia tua) .i. in iuſto iudicio vbi facies iudiciū ⁊ iuſticiā ſimul (exaltabunt̉) quiaqͥdam ſedebūt iudicantes alios. om̄s aūt ad regnum exaltabunt̉ dicente domino. Math̓. xxv. Venite benedicti patris mei ꝑcipite ⁊cͣ. Dico ꝙ hic perſeuerabunt ⁊ in futuroexaltabunt̉ (quoniā gloria vir. eoꝝ tu es) .i. de virtutibꝰquas habent vel quas faciunt: non querunt gl̓iam apudmundum. ſꝫ tm̄ ꝓpter hoc nō deficiunt in ꝑſecutionibusmundi. ſicut de mercennario d̓r Ioh̓. x. Mercennariꝰ fugit ⁊cͣ. ideo etiā exaltabunt̉. qꝛ hic nō ſe ſed deū ꝑ ſua opera exaltauerunt. ſed ne credat aliquis ꝙ velit dicere hͦ exſuis meritis prouenire: addit (⁊ in beneplacito tuo) .i. nōnoſtris meritis: ſed tua bona voluntate (exaltabitur) ī futuro (cornu noſtrum) .i. illa dignitas quā habebimꝰ in futuro: ⁊ de hoc habemus ſpem qꝛ iam pro nobis incarnarivoluiſti vt nos ſanctificares ⁊ regeres hoc eſt quod ſubiungit (quia domini eſt aſſumptio noſtra). id eſt qꝛ dn̄s aſſumpſit carnē noſtrā (⁊ ſancti iſrael regis nr̄i) id eſt regis
Crux qͣre d̓rvirtus xp̄i.
xpeſſice
Mſtice