OctuageſimusCXCIX
CXCIX
¶ In tribulatiōe inuocaſti me ⁊ liberaui te:et exaudiui te in abſcondito tempeſtatis ꝓbaui te apud aquam contradictionis.¶ In tri.) .ſ. in p̄ſſura martyrij (inuocaſti me) nō alienumauxiliū (⁊ liberaui te) de manibꝰ tyrānoꝝ (⁊ exaudiui te⁊ p̄t videri ꝙ male ordinēt̉ iſta ꝟba eo ꝙ pͥus deberet dicere (exaudiui) ⁊ poſtea (liberauit) ſꝫ ꝑ hoc dat ītelligereꝙ martyres nō orabāt dn̄m vt liberaret eos a tormēto opotius tormentū appetebāt. ſꝫ in tormēto orabāt vt ꝑ tomentū venirēt ad eternas delicias ⁊ de hoc dicit (exaudui te) orantē (in abſcōdito tēpeſtatis) .i. in ſecreto cordistēpeſtas .n. exteriꝰ ſeuiebat in corꝑibꝰ martyrū ſꝫ erat tranquillitas ī cordibꝰ ip̄oꝝ vn̄ ī hymno cedunt̉ gladijs morbidentiū nō murmur reſonat nō querimonia ſꝫ corde tacto mens bn̄ conſcia ꝯſeruat pacientiā (ꝓbaui te) ſicut atrū in fornace (apud aquā ꝯͣdictiōis) .i. apud ppl̓m nō credentē ⁊ ꝯͣdicentē mihi. Romanoꝝ. x. in fi. talis .n. ppl̓s cūpͥncipibꝰ ſuis martyres afflixer̄t ⁊ in hoc ꝓbati inuēti ſūtqꝛ nō defecerūt in tormētis ſꝫ puriores effecti ſunt ſic̄ auin fornace vn̄ de illis cātat eccl̓ia illud Sap̄. iij. tāqͣꝫ auriin fornace ꝓbauit illos p̄t etiā alit̓ legi (exultate deo adiuto .n. iubi. deo iacob) .i. o iacobite corde ⁊ oꝑe gaudēte ddeo qꝛ adiuuat me Phil̓. iiij. Gaudete. in dn̄o ſꝑ (ſumitpſal.) .i. p̄dicatōis officiū (⁊ date tympa .i. tꝑalia mea pauperibꝰ alit̓ nō p̄t qͥs eē p̄dicator. Luc. x. Niſi qͥs renunciauerit oībꝰ q̄ poſ. nō p̄t meꝰ eē diſci. ſꝫ nō ſufficit hoc niſi etiam ſeqͣtur bona oꝑatio ⁊ cōpaſſio ⁊ cōſolatio pctōꝝ vn̄ ſequit̉ (pſal. io. cū cy. pſalteriū iocundū) ē operatio leta (cthara) cōpaſſio ⁊ ꝯſolatio. Eſa. xvj. Uēter meꝰ ad moab.qͣſi cythara ſonabit. Eccī. xl. tybia ⁊ pſalteriū ſuauē faciūmelodiā ⁊ ſupra vtraqꝫ lingua ſuauis (buccinate ī neomēnia tuba) hoc ē thema in natiuitate beate v̓ginis q̄ etiā inſeptēdri tūc eī qn̄ nata ē beata ꝟgo ꝓgreſſa eſt noua lunaCan̄. vj. q̄ ē iſta q̄ ꝓgredit̉ qͣſi aurora ꝯſurgens pulcra vluna .ſ. bicornis vt nauis ampla q̄ nos portat in celū vnꝫde ip̄a muliere forti dr̄ Prouer. in fi. facta ē quaſi nauisſtitoris delonge portās panē ſuuꝫ .i. xp̄m qͥ ē panis viuusqͥ delōge venit qͥ d̓ ce. deſ. Io. vj. Ego ſū pa. viuꝰ qͥ de celodeſcēdi in hac neomenia debemꝰ buccinare tuba vt eādēbeatiſſimā ꝟginē p̄dicemꝰ ⁊ laudemus ē em̄ om̄i laude d̓gniſſima (in inſigni die ſolēnitatis veſtre) dies illa iſgniqꝛ multis ꝓph̓aꝝ oraculis p̄ſignata vn̄ Nūe. xxiiij. Orieiſtella ex iacob ⁊ ꝯſurget ꝟga ex iſrl̓. psͣ. Uirgā ꝟtu. t. emit.dn̄s ex ſyon. Nūeri. xviij. inuenit germinaſſe ꝟga Aaron.Itē eo tꝑe ſol ē in ſigno qd̓ dr̄ ꝟgo ⁊ ſol iuſticie xp̄s deunoſter in beata ꝟgine habitauit (qꝛ p̄ceptū ī iſrl̓ ē) feſtū eibeate Uirginis celebrandū ⁊ laus ip̄ius p̄cipit iſrl̓. i. ꝯtemplatiuis .ſ. clericis ⁊ religioſis ppl̓s aūt qͥ buccinare neſciunt .i. p̄dicare. q. bone pecudes debēt eis ī laude beate virginis ꝯgaudere ⁊ aſſentire eis: vn̄ addit (⁊ iudiciū) approbatiōis (deo) .i. ad honorē dei (ē in iacob) .i. in actiuis (etī ppl̓o). q. d. ꝙ ī iſrl̓ d̓ btā ꝟgīe p̄dicat. iacob approbare dꝫhͦ vtrūqꝫ ſignificatū ē Iudith. xv. Ubi dr̄ ꝙ Ioachim ſūmus pontifex de irl̓m. venit in bethuliā cū vniuerſis preſb̓ris vt vide̓t iudith ꝑ irl̓em qd̓ interp̄tat̉ viſio pacis auttimor ꝑfectus ꝙ etiā erat locus adorādi p̄t ſignificari honor deo exhibitꝰ ẜm qd̓ quottidie fiet ī eccl̓ia ſꝫ de hoc honore debēt miniſtri eccleſie interdū venire ad honorē beate ꝟginis qͥ ꝑ betuliā ⁊ ꝑ iudith deſignat̉: betulia .n. interp̄tat̉ ꝟgo dn̄i ſiue domꝰ parturiēs dn̄m. ſiue domꝰ dolensdn̄o. beata ꝟgo fuit ꝟgo dn̄i ſꝑ. domꝰ parturiēs dn̄m ī natiuitate dn̄i domꝰ dolens dn̄o in paſſionē ẜm illud Luceij. Et tuā ip̄iꝰ aīam ꝑtrāſibit gladiꝰ Iudith. etiā beatā viginē tā facto qͣꝫ interp̄tatione deſignat interp̄tat̉ em̄ cōfitens ſiue glorificās deū debēt gͦ venire in bethuliā .i. ī adorationē ⁊ honorē beate ꝟginis vt videāt iudith .i. ip̄am beatā virginē ⁊ virtutes eius imitent̉ dicētes id qd̓ ibi ſeqͥỉtu gloria irl̓em: tu leticia iſrael tu honorificētia populi noſtri q̄ feciſti virilit̓ ⁊ dicit̉ ibi ꝙ hoc dixerūt cum exiſſet iudith ad eos dr̄ em̄ ibi ꝙ cū exiſſet ad illū benedixerunt eāoēs vna voce dicētes tu gloria irl̓em ⁊cͣ. ꝑ iſtū aūt exitum
iudith. ſignificat̉ natiuitas beate virginis ⁊ exitus eius d̓vtero matris ſue: ⁊ in hoc exitu laudāda ē ab iſrael (qꝛ p̄ceptū in iſrael ē) ⁊ ad hoc debēt ꝯcordare populi qꝛ (⁊ iudiciū deo Iacob.) vn̄ ibi ſequit̉ qd̓ cū in cōcluſione laudis eius dixiſſent ſacerdotes. benedicta eris ineternū dixit oīs ppl̓s fiat fiat omnes em̄ in laudē beate virginis cōuenire debēt qꝛ omnes eius beneficia participāt. ideo dicit beatꝰ Bern̄. Ille ſolus a laude eius taceat qͥ eā fideliter aduocatā in neceſſitatibus ſenſerit defuiſſe (teſtimonium in ioſeph po. illud) ioſeph filius accreſcens ⁊ pr̄i chariſſimus religioſus ē in quo poſuit dn̄s teſtimoniū honoris beate virginis quia per votū caſtitatis eius virginitatem honorat per votū obedientie obedientiaꝫ ancille dn̄iꝑ votū pauꝑtatis illius etiā pauꝑtatē q̄ vt dicit Hieroni.ita pauꝑ erat qͣꝫ manu ⁊ acu. acqͥrebat vn̄ ſe ⁊ ſaluatoremmūdi paſcebat poſuit etiā teſtimoniū in ioſeph qꝛ ip̄a beata virgo ē teſtis ⁊ aduocata ī cauſa eoꝝ qͥ eam honorāſicut frequēter cantamꝰ de ip̄a. eya ergo aduocata noſtra⁊cͣ. de hoc teſtimonio dicit ī psͣ. Deꝰ pr̄ ⁊ thronus eiꝰ ſicutſol ī ꝯſpectu meo .i. beata ꝟgo q̄ ē thronꝰ veri ſalomonisxp̄i ⁊ ſicut luna ꝑfecta ineternū ⁊ teſtis ī celo fidelis ibi eiteſtat̉ ⁊ allegat ꝓ nobis vn̄ quidā ſanctus hō narrauit ꝙcū quidā religioſi frequēter cantātes illā antiphonā. Salue regina dicerēt ꝟbū illud eya ergo aduo. nr̄a. ⁊cͣ. pluriesviderat in ſpū ip̄am matrē dn̄i an̄ filij ſui ꝓſterni p̄ſentiā⁊ ꝓ totiꝰ illius ordinis ꝯſeruationē p̄cari iſte ioſeph (cuꝫexiret de terra egypti) .i. de mūdo vbi lingua ē barbara etde terra muſitat eloquiū eorū (linguā quā pͥus) in mūdo(nō no. au. ) .ſ. linguā patriā līguā celi. Iſa. xxviij. ī loq̄lalabij ⁊ in linguā altera loquet̉ ad populū iſtū Mar. in fi.linguis loquent̉ nouis. Eſai. xix. erūt qͥnqꝫ ciuitates ī t̓raegypti loquētes lingua cananea .i. cōmutata (diuertit) deus vl̓ ip̄e religioſus ab oneribꝰ (dorſū eius) onus mūdi p̄bēde ſunt ⁊ diuitie ⁊ honores multi parāt dorſum ad portandū vltra vires ſicut cameli parāt. Geneſis. xlix. yſachar aſinus fortis. ⁊ Paulo poſt ſuppoſuit humeꝝ ſuuꝫ adportandū factuſqꝫ ē tributis ſeruiēs Ieremi .xvij. Noliteportare pondera ī die ſabbati nec inferatis ꝑ portas. onager aūt diuertit dorſū ab hoc onere .i. clauſtral̓ (manꝰ eicophi. ẜuierūt) monachi quondā in faciendis cōphinis eſportulis ẜuierūt victui ſuo. ſicut ⁊ Paulꝰ. Act̉. xiiij. ꝯfeſſores ꝟo mō ẜuiūt ī copbinis qꝛ ſordes ppl̓ares pctōꝝ efferūt de eccleſia (i tribulatiōe inuocaſti me ⁊cͣ.) Iſte verſus eodē mō exponit̉ Moralit̓ de viro iuſto in tribulatione poſito quo ſupra Allegorice expoſitus ē de martyribꝰin agone martyrij conſtitutis.¶ Audi populus meus: et conteſtabor te:iſrael ſi audieris me non erit in te deus recens neqꝫ adorabis deū alienum.¶ Audi ppl̓s meus) ſupra egit de bonis monēs eos vt inbono ꝓficiāt ⁊ ꝑſeuerent. In hac ſcd̓a ꝑte agit de mal̓ qͦꝑ amurcā ⁊ piſces intelligunt̉ monēs eos vt a malo reſipiſcant ⁊ in bono ꝓficiāt ⁊ qꝛ iniciū ſpūalis ꝓfectus ē exauditu verbi dei ſicut dicit apl̓s. Roma. x. fides ex audituiō incipit ex auditu ſicut dn̄s qn̄ dedit legē iudeis Exo. xijīcepit ab auditu dicēs. Audi iſrl̓ dn̄s deus tuꝰ vnus ē ⁊cͣ.Iniciū ergo xp̄iane religionis ſibi auferūt qͥ verbū dei audire ꝯtemnūt. Prouer xxviij. qͥ declinat aurē ſuā ne audiat legē or̄o eius erit execrabil̓. ij. Timo. iiij. A veritate quidē auditū auertēt ad fabulas autē ꝯuertent̉. Dicit gͦ (audi) .ſ. me mgr̄m dantē artē viuēdi Ioh̓. vj. Dn̄e ad queꝫibimꝰ ꝟba vite et̓ne hēs (ppl̓s meꝰ) qͥ lꝫ malꝰ ſis tn̄ meuses qꝛ creaui te ⁊ ꝑꝑ cōitate ſacr̄oꝝ qͥbus cōicāt tā boni qͣꝫmali (⁊ ꝯteſtabor te) .i. cū adiuratōe teſtificabor tibi. zac.iij. ꝯteſtabat̉ angelꝰ dn̄i ih̓m dicēs hc dic̄ dn̄s ſi ī vijs meis ābulauerꝭ. j. pe. ī fi. breuit̓ ſcpͥſi vob̓ obſecrās ⁊ ꝓteſtanshāc eē gratiā dei qͣ ⁊ ſtatis vl̓ ꝯteſtabor .i. teſte ꝯſcīa tua loqͣr qͥd hoc qd̓ ſequit̉ (o iſrl̓) .i. popule xp̄iane qͥ deū debesvidere per fidē (ſi me audierꝭ ⁊cͣ.) Uel ſic (audi.) (quia ſime audieris non erit in te deus recens) id eſt nullum peccatū erit in te. tot .n. deos hꝫ pctōr quot vicia: vude. dicit
De virginemaria precipue ī feſto natiuitatis.
Alia expoſitio.