Pſalmus
in vnam conflatis: tunc em̄ heretica peſtis erit ⁊ tyrānistrucidans martyres ⁊ falſorum fratrū ſimulatio: ſꝫ dauioeam liberauit ꝑcuſſis amalechitis: hanc ꝑcuſſionem ⁊ liberationem p̄uidens ꝓpheta in ſpū hunc pſalmū compſuit qui fere idem eſt verbis cum quodam p̄cedente ſꝫ differt titulo ⁊ materia qꝛ ibi agit̉ de primo aduentu hic aūtde ſcd̓o: ibi de iudeis: hic aūt de antixp̄o: ⁊ eſt ſenſus titulitalis (intellectus dauid) mittēs (nos in finem) xp̄m liberatoreꝫ eccleſie exprimit̉ in hoc psͣ. (intellectus) dico quehabuit (ꝓ amalech) .i. de ꝑſecutione eccleſie quam facieantixp̄us ⁊ complices eius ſicut amalech fecit ſicelech: ⁊de liberatōe quam faciet xp̄s ſicut fecit dauid. Aug. poniꝓ amalech ceteris manentibus Amelech interp̄tat̉ parturiens: parturire aūt frequenter ſumit̉ ꝓ partu laborare⁊ nō poſſe partum emittere. A malech ergo intelligit̉ eccleſia que ſemꝑ in p̄ſenti laborat: nec partus fructum mitere poteſt. Unde apl̓s Galath̓. iiij. Filioli mei quos itparturio donec xp̄s formet̉ in vobis: ⁊ eſt ſenſus (intellectus dauid) quem habuit (ꝓ amelech) .i. de eccleſia par.turiente vel dolente mittens nos (in xp̄m finem) hic expͥmit̉ qui ergo loquit̉ dauid ē ꝓpheta. Materia de qua loquit̉ eſt de ſecūdo aduētu. Intentio eſt roborare fidelesſcꝫ eccleſiam Modus tripartitus eſt ps. In prima parteincrepat malos. In ſcd̓a comminat̉ ꝑ finem: ibi (nonneſcient) In tercia oſtendit ꝙ ſalus ſit parturienti eccleſie:ibi (que dabit) primo ergo malos increpēs dicit (dixit inſipiēs (antixp̄s vel collectiue ponit̉ ꝓ omnibus antixp̄anis (in corde ſuo) ſtudio deliberate malicie Rom̄. j. Olſcuratum eſt inſipiens cor eorum quid dixit (nō eſt deusqui ſcꝫ mala puniat: ecce magna inſipientia: qꝛ initium ſapientie timor dn̄i: qui aūt in corde ſuo dixit ip̄m non eſſenō timet eū: ⁊ ita nō habꝫ principium ſapiētie: ⁊ ideo onnino inſipiens. Item principium in fide eſt credere: quideus eſt. Iuxta illud Heb̓. xj. Credere oportet accedentad deuꝫ. qꝛ eſt inquirētibus ſe remunerator ſit: ipſi ꝟo die de cunt cōtrarium: ⁊ qui errat in principijs de neceſſitate erqͥ hͦ rabit in principiatis: ⁊ ideo vere inſipiens eſt qui dicit qedit nō eſt deus: ⁊ qꝛ antixp̄s ⁊ ſui dicunt nō eſſe deum. nec tisē. morem eius habent: ideo neceſſe eſt vt in peccatis corruant: qꝛ deficiente timore dn̄i qui expellit peccatuꝫ: ſicut diEccl̓i j. Peccatū ſe ingerit vnde addit.¶ Corrupti ſunt ⁊ abhominabiles facti ſūtin iniquitatibus: nō eſt qui faciat bonum.¶ Corrupti ſunt ⁊cͣ.) In ſecundo enim aduentu erit maxima corruptio: quia vt habet̉. xxiiij. Matth̓. Quoniamſuperabundabit iniquitas refrigeſcet charitas multorūſicut ⁊ in primo aduentu magna fuit corruptio: ẜm illucGen̄. vj. Omnis caro corruperat viam ſuam. Nota ꝙ cōmutat numerum dicendo prius (inſipiens) ⁊ poſtea (corupti ſunt) per quod notat ꝙ vnum tunc erit caput totius mali ſcilicet antichriſtus: ⁊ multa membra eius (corrupti ſunt) ergo per peccatum carnis (⁊ abhominabilesfacti ſunt) per peccatum ſpiritus maxime per ſuperbiamẜm illud Prouerbiorū. xvj. Abhominatio domini omnisarrogās (in iniquitatibus ſuis) id eſt in peccatis tam canis qͣꝫ ſpiritus: ⁊ ita intenſa ⁊ extēſa eſt corruptela (ꝙ nōeſt) id eſt nullus eſt in eis (qui faciat bonum) vel ſic (nōeſt) id eſt rarus eſt (qui faciat bonum) etiam inter om̄eshomines de mundo: quia ſicut dicit̉ Mathei. xxiiij. Tanta erit tribulatio ⁊ malorum deceptio vt in errorem indicantur ſi fieri poteſt etiam electi. ⁊ ibidem niſi breuiati fuiſſent illi nō fieret ſalua oīs caro: ſed ꝓpter electos breuiabunt̉ dies illi: hoc eſt qd̓ ſequit̉.¶ Deus de celo proſpexit ſuper filios hominum: vt videat ſi eſt intelligens aut requirens deum.¶ Deus d̓ celo proſpexit) oculo miſericordie (ſuper filio.hominum) breuiando dies illos propter ellectos Sapiēentie. iiij. Gratia dei ⁊ miſericordia eſt in ſanctos eius: etſpectus in electos illius (vt videat) id eſt vt videri faciat(ſi eſt intelligens) deum per fidem (aut requirēs deum
per operationem non dicit querens quaſi ad tempus (ẜrequirens) quaſi perſeueranter: ſunt enim multi qui modo credunt ad tp̄s: ſed tunc tempore temptationis recedent: ſicut dicitur Luce. viij. Et neceſſe erat qd̓ reſpiceretqꝛ iam.¶ Omnes declinauerunt ſimul inutiles facti ſunt: non eſt qui faciat bonum: nō eſt vſqꝫ ad vnum.¶ Omnes declinauerunt) a fide: qͣꝫtum ad deum (ſimulinutiles) id eſt nociui (facti ſūt) qͣꝫtum ad proximum (nōeſt qui faciat bonum) qͣꝫtum ad ſeipſum: non eſt dico (vſqꝫ ad vnum) id eſt non eſt etiam vnus ⁊ eſt hyperb̓ole: vl̓non eſt (vſqꝫ ad vnum) id eſt preter vnum chriſtum ſcilicet ⁊ membra eius qui ſunt vnum corpus in ipſo: vel chriſto. Uel de primo aduētu poteſt legi ẜm gloſas (dixit inſipiens) iudeus (in corde ſuo) vt ſupra (non eſt deus) hichomo fed eſt purus homo Eſaie. xxxij. Fatuus fatua loquit̉: ⁊ cor eius faciet iniquitatem Hiere. v. Negaueruntdominun et dixerunt non eſt ipſe Eſaie .j. Cognouit bospoſſeſſorem ſuum ⁊cͣ. (corrupti ſunt) eodem modo exponitur verſus iſte de iudeis: ſicut ſupra de antichriſtianis(dominus de celo) id eſt de ſecreto ſuo ante incarnationē(ſuper filios hominum) iudeos (vt videat) id eſt viderifaciat (ſi eſt intelligens aut requirens deum) vt ſupra dico ꝙ proſpexit ⁊ proſpiciens inuenit ꝙ (omnes declinauerūt) per priuationem legis: vel (omnes declinauerūtab eo maxime in paſſione: quādo nec ipſi diſcipuli remā.ſerunt cum eo (ſimul inutiles facti ſunt) id eſt nociui clamantes vna voce crucifige ⁊cͣ. Unde Mathei. xxvij. Dicit Pylatus quid faciam de hieſu qui dicitur chriſtus. dicunt ei omnes crucifigatur. Hee ſunt labruſce vinee domini Eſaie. v. c. Expectaui vt faceret vuas: ⁊ fecit labruſcas hoc eſt quod ſequitur (non eſt qui faciat bonuꝫ) ſedeſt qui faciat malum (nō eſt vſqꝫ ad vnum) hoc vt ſuprapoteſt exponi: vel poteſt exponi de beata virgine (non eſtvſqꝫ ad vnum) id eſt vſqꝫ ad vnam ſolam beatam virginem: quia excepta ea omnes receſſerunt a fide. dicitur autem in maſculino genere (vnum) in quo notatur virginisfortitudo ⁊ virilitas. Moraliter (dixit inſipiens) inſipiēsproprie dicitur dyabolus. De quo Hieremie. xvij. In nouiſſimo ſuo inuenietur inſipiens hic dixit. (in corde ſuoid eſt in corde hominis ſibi ſubiecto per peccatum (noneſt deus) hoc enim facit homines opinari ꝙ articuli fideinon ſunt ſicut de euchariſtia ⁊ de iudicio ⁊ de alijs: vel facit dicere (non eſt deus) id eſt videns Eccl̓i. xxiij. c. Omnis homo qui tranſgredit̉ lectum ſuum contemnens inanimam ſuam ⁊ dicēs quis me videt Iob. xxiiij. Oculusadulteri obſeruat caliginem dicens non me videbit oculus: vel (non eſt deus) id eſt currens id eſt feſtinans ad iudicium Hieremie. iiij. Audiam vocem buccine quia ſtultus populus non cognouit filij inſipientes ſunt ⁊ vecordes (ſuo) dicit quia prius aufert mores qͣꝫ fidē extinguatHiere. ij. Filij mempheos ⁊ taphneos conſtupraueruntte vſqꝫ ad verticem quaſi dicat. ⁊ ſi corrupta ſis ꝑ peccatum tamen adhuc viget fides informis in ratione: ⁊ quiaita ſuggerit dyabolus ꝙ deus non eſt qui iudicet ⁊ puniat ⁊ bonos remuneret: ideo iacent homines diu in peccatis. vnde ſequitur (corrupti ſunt) quaſi dicat illud Ioel̓.j. Computruerunt iumenta in ſtercore ſuo Michee. ij. c.Propter immundiciam eius corrumpetur putredine peſſima: ⁊ per hoc (abhominabiles facti ſunt in iniquitatibꝰſuis) vt deus eos euomat: nec vltra retineat eos in ventre32ſuo quod em̄ abhominabile eſt nauſeā ꝓuocat ⁊ de ventre eijcit̉: patiētia aūt dr̄ venter dei in quo diu gerit peccaVeA ſtores. Un̄ Eſa. xlvj. Audite me domus iacob: ⁊ omne reſia q̄duum domus iſrael qui portamini a meo vtero qui geſtaoce¶ Et nota ꝙ q̄ corporaliter ꝓuocant nauſeā hoī ꝓuocāt ſeaᵐmini a mea vulua vſqꝫ ad canos ego portabo.⁊ ſpūaliter deo: vn̄ verſus.ī¶ Ebrietas vertigo mare corruptio ventus.¶ Nauſeat ⁊ quinqꝫ ſenſibus id qd̓ obeſt.
Principiūin fide eſtcredere deum: ⁊ qͥ h̓non creditinſipiēs e̓.
Patienti.dr vēter dei⁊ q̄ ſunt illa q̄ ſibi ꝓuocāt nausſeam.Uerſ
Moraliter