QuadrageſimuſſeptimusCXIII
ter (magnus dn̄s. ⁊ laudabilis nimis in ciuitatē d̓i noſtri)ciuitas dei ē religio in qua ē ciuiū vnitas corpoꝝ ⁊ mentiū⁊ victus ⁊ veſtitus. ē etiā mons ſanctus ꝑ eminentiā ſancte vite (in ciuitate) ergo (dei noſtri) et (i mōte ſancto eiꝰid ē in tali religione ē .i. habet̉ (on̄s magnus) qꝛ om̄ia queſunt in mūdo ꝓ nihilo reputāt vt deū poſſint hr̄e: vn̄ Philyp. iij. Om̄ia detrimentū feci ⁊ arbitror vt ſtercora vt xp̄mlucrifaciā (⁊ laudabilis nimis) habet̉ ab ip̄is qͥ vt cū libere poſſint laudare corde: ore ⁊ oꝑe ab oī cura ſeculi ſe exuunt. vt dicere poſſint. Benedicā dn̄m in omni tꝑe. ſempelaus eius in ore meo .ſ. vel in p̄dicatione vel in oroe: vl̓ ī lectione. illi qͥ ita temꝑalia amplectunt̉. ⁊ deſiderāt quod d̓dn̄o parū vel nihil curant. ⁊ qͥ ita curis ſeculi ſe implicanꝙ laudi diuine nō poſſunt vacare dn̄m nec magnū nec laidabilē ſe reputare oſtendūt. Poſſet aūt aliqͥs dicere nec inciuitate religionis laudabilis eſt dn̄s. qꝛ de rapinis et ſanguine paupeꝝ fundata eſt hec ciuitas ⁊ edificata ⁊ ita potius pōt eis dn̄s dicere nomē meū ꝑ vos blaſphemat̉ ingentes: ſicut dicit̉ ad Roma. ij. et Eſaie. lij. hoc aūt remouet cū ſubiūgit (fundat̉) ciuitas religionis (in exultationevniuerſe terre) qꝛ in pauꝑtate fundata fuit. ita ꝙ nulli calumnia aut iniuria fiebat: ⁊ ita nullus ꝯquerebat̉ nullꝰ triſtabat̉: ſꝫ oēs exultabāt de fundatiōe religionis ⁊ dn̄m huius ciuitatis deū videlicet glorificabāt: ꝓpt̓ hoc etiā habeiin regula beati Bn̄dicti qd̓ ſi forte res aliqͣ monaſterij ſuvendenda ꝓ minori p̄cio det̉ vt in om̄ibus glorificet̉ deẜm etiā opinionē ⁊ ſententiā ſeculariū ⁊ multorū etiā religioſoꝝ qͥ apl̓m dicentē. fundamentū aliud nemo p̄t ponere p̄ter id qd̓ poſitū ē qd̓ ē xp̄s ieſus. j. Coꝝ. iij. Dementites aſſerūt religionē tūc fundatā qꝛ diuitijs ē dotata p̄t dici (fundat̉ exul. vniuer. ter.) qꝛ pauꝑes terre qͥ ſb̓ principibus a bedellis excoriabant̉ gaudebāt ⁊ exultabāt qn̄ ſubdn̄io religionis trāſferebāt̉ ſperātes ſe ab eis in pace viuere: ⁊ alij etiā pauꝑes qͥ nihil penitus habebāt gaudebāt oreligioſi ditarent̉ a qͥbus ſperabāt ſe magnū ſubſidiū recepturos: ⁊ ita fuit ī principio ⁊ mō in multis locꝭ vtriqꝫ ſꝑſua fraudant̉: qꝛ a pleriſqꝫ religioſis populus qͥ ſub eis ēꝯcutit̉ ⁊ ꝯculcat̉ ⁊ ſua ſubſtātia expoliat̉ tanꝙͣ ſi eſſent ſeculares bedeili: ⁊ bona q̄ pauꝑes deberēt comede̓: ip̄i monachi in tyrānis ⁊ bedellis ⁊ ſuꝑfluitatibꝰ expendūt. vnc̓Eſai. v. Paſcent̉ agni iuxta ordinē ſuū ⁊ deſerta in vbertatē verſa aduene comedēt agni iuxta ordinē ſuū paſcunturqn̄ ſimplices ⁊ boni clauſtrales ordinē tenēt in clauſtro etad lr̄am comedūt in refectorio ſicut regula docet deẜta invbertatē verſa ſunt religiones q̄ prius pauꝑes: ⁊ poſtmodū ditate fuerūt qͣs ⁊ bona earū aduene comedūt qn̄ in cameris ⁊ aulis milites ⁊ diuites mūdi cū abbate et balliuisdomus ſplendide epulant̉: ⁊ ita licet fuerit talis religio fūdata in exultatione paupeꝝ. nō tamē ē cōſūmata: vn̄ poſſunt dicere dn̄o iſtud Eſa. ix. Multiplicaſti gentē .i. auxiſt.⁊ augmentaſti religionē nō magnificaſti leticiam. Poſteon̄dit in qͥbus cōſiſtit religio quoniā habet duas ꝑtes ſiueduo officia .ſ. actionē ⁊ ꝯtemplationē: vnde ſequit̉ (monsſyon latera aqͥlonis ciuitas regis magni) ꝑ montē ſyon ſignificant̉ ꝯtemplatiui (ꝑ laterā aqͥlonis) actiui qui magꝭſunt expoſiti frigido vento temptationū: vnde dixit dyabolus Eſai. iiij. Sedebo in lateribꝰ aquilonis. Hec ergo dugenera q̄ ſunt in religione ſunt (ciuitas regis magni) id ēconſtituūt religionē (deus in domibꝰ eius cognoſceturad litterā: qꝛ domus religioſoꝝ pauꝑes debēt eſſe ⁊ humiles ſicut xp̄s nō habuit vbi caput reclinaret Mathei. viijvt facto dicāt nō habemꝰ hic ciuitatē manentē: ſꝫ futurā inquiramus. Hebre. vl. Et de eis dicāt qͥ viderit domos eoillud Gen̄. xxxviij. Uere dn̄s ē ī loco iſto nō ē hic aliud niſdomus dei ⁊ porta celi ⁊cͣ. ⁊ hoc erit (cū ſuſceperit eaꝫ) 31cū accepta ⁊ grata erit: vn̄ ſignū ē ꝙ dn̄s non acceptat religionē q̄ caſtra ⁊ turres ⁊ aulas ⁊ palatia regia edificat debonis que pauꝑibus erogare deberet vel ꝙ peius ē de eiq̄ pauꝑibus auferūt ꝑ exactiones ⁊ calūnias: vn̄ Abacuc.ij. Ue ei qͥ congregat auariciā malā domui ſue vt ſit in excelſo nidus eius ⁊ liberari ſe putat d̓ manu mali. cogitaſticonfuſionē domui tue concidiſti populos multos ⁊ pecca
uit anima tua qꝛ lapis de pariete clamabit ⁊ lignū qd̓ int̓iuncturas edificioꝝ ē reſpondebit. poſtea dicit quō fit iſtaciuitas (qm̄ ecce) vt oībus exemplū pateat (reges terre)qͥ terram corꝑis ſui regūt ⁊ colunt ꝑ diſciplinā regularem(cōgregati ſunt) ꝑ cōuentus (conuenerūt in vnū) ꝑ (congregati ſunt) notat̉ vnitas corpoꝝ: vnde petit psͣ. Saluosfac nos dn̄e deus noſter quō ⁊ ꝯgrega nos de nationibusvt cōfiteamur nomini ſancto tuo ⁊ gloriemur in laude tuaꝑ (conuenerūt) notat̉ vnitas mentiū. De qua Augꝰ. Hecſunt q̄ vt obſeruetis p̄cipimus in monaſterio cōſtituti primo ꝓpter qd̓ in vnū eſtis cōgregati vt vnanimes habitētꝭdomo ⁊ ſit vobis cor vnū ⁊ anima vna in dn̄o. hoc ſumit̉de Act̉. iiij. Multitudinis credentiū erat cor vnū ⁊ animavna (in vnū) .ſ. in deū. psͣ. Unā petij a dn̄o. Luce. x. Unū ēneceſſariuꝫ psͣ. Ecce qͣꝫbonū ⁊ qͣꝫiocundū habitare fratresin vnū: ⁊ quō accidit ꝙ ita ꝯuenerūt qꝛ deus ꝑ gratiā ſuāilluminauit corda eoꝝ ad cognoſcendā veritate: vn̄ ſequitur (ip̄i) reges (videntes) qͥ prius fuerunt ceci (videntes)dei bonitate ⁊ ſeueritatē Roma. xj. videlꝫ bonitatē ⁊ ſeueritatē dei in eos quidē qͥ ceciderūt ſeueritatē in te autē bonitatē ſi ꝑmanſeris in bonitate. Itē (videntes) mūdi vanitatē. Naum. iij. Om̄is qͥ viderit ſe reſiliet a te. Item vidētes ſua peccata. Iere. v. Leua oculos tuos in directū ⁊ vide vbi nūc ꝓſtrata ſis: ſic (admirati ſunt ꝯturbati ſūt ⁊cͣ.)ſicut ſupra expoſitū ē vſqꝫ ibi. (ſicut audiuimꝰ) ab eis quinos hortabant̉ ad ingreſſum religionis ſic: (vidimꝰ in ciuitate dei noſtri) .i. in religione. poſtqͣꝫ ingreſſi ſumus. Ioh̓.j. dixit ieſus duobus diſcipulis querētibus Rabbi vbi habitas venite inquit ⁊ videte: vnde. iij. Reg. x. dixit ReginaSabba. Nō credebā narrantibꝰ mihi donec ip̄a veni ⁊ vidi oculis meis ⁊ ꝓbaui ꝙ media ꝑs mihi nūciata nō fuit.ita ē in veritate ⁊ multi hoc experiunt̉ ⁊ dicūt in bona religione que fundamentū ſuū nō reliqͥt: ſcꝫ pauꝑtatē ⁊ hūilitateꝫ: vnde ſequit̉ (oeus fundauit eam ineternū) qꝛ ſemꝑinueniet̉ pauꝑtas in religione q̄ fundamentū ſuū nō reiinquit .ſ. pauꝑtateꝫ ⁊ humilitatē. Iere. xxxv. Nō deficiet virde ſtirpe Ionadab filij yecab ſtans in cōſpectu meo cunctis diebus. ibi aūt in eodē capitulo dicunt filij recab. nonbibemus vinū: qꝛ ionadab filius yecab. Pater noſter p̄cepit nobis dicens. Nō bibetis vinū vos ⁊ filij veſtri vſqꝫ inſempiternū ⁊ domū nō edificabitis ⁊ ſementem nō ſeretis⁊ vineas nō plantabitis nec habebitis ſed in tabernaculishabitabitis cunctis diebus veſtris. nō em̄ bibunt vinū deliciarum: nec domos ſuperfluas edificant. Eſt enim aliqua religio vbi habent de ordine ſuo abſtinere a vino tribꝰdiebus in ebdomāda. Eſt etiam alia in qua non poſſuntędificare domos ſibi ꝓprias quin teneantur exire ad preceptum eorum ad quos pertinet dominiū loci. Sunt autē ⁊alie in quibus nec agros nec vineas nec redditus nec poſſeſſiones habent nec habebūt vnqͣꝫ: vnde verum ē ꝙ (fundauit eam deus ineternum.¶ Suſcepimus deus miſericordiam tuamin medio templi tui.¶ Secūda pars vbi agens de aduentu xp̄i monet de gradibus eccleſie diſtribuēdis ꝑ quos ſaluator poſſit agnoſci induobꝰ primis verſibꝰ agit ⁊ reddit gratias de aduētu xp̄ipoſtea de gradibus agit ibi (diſtribuite domos eius) dicitergo o (deus ſuſcepimus miſericordiam tuaꝫ) dupliciterſcꝫ miſericordie effectum ⁊ miſericordie cauſam. effectumid eſt rem ſacramentoꝝ. canſam .i. ſacramēta ⁊ hoc (in medio templi tui) .i. inter paleas que templū dei dicunt̉ ꝓpt̓ſacramenta que participant ſed rem ſacramentoꝝ nō participant: vel (miſericordiā) .i. miſericordie canſam .ſ. xp̄mque ſuſcepit corꝑaliter. Symeon in templo. Luc. ij. vel ſic(ſuſcepimus deus miſericordiā tuā) .i. xp̄m ꝑ fidē (in medio templi tui) id ē in cōmuni populi tui. Eſt em̄ templumdn̄i multiplex .ſ. templū materiale: templū ſpirituale: templū ſacramentale: templū celeſte. De templo materiali dicitur Iere. vij. Nolite confidere in verbis mendacij dicētes. Templū domini templū dn̄i. Templū ſpirituale ē cōgregatio iuſtoꝝ de quo. j. Coꝝ. iij. Templū domini ſanctū
ligionis ⁊religioſoꝝ
Eſt multiplex templum dn̄i.