Pſalmus
te ipſius ciuitatis: ibi (deus fundauit eam ineternum) Deprimo ergo dicit (magnus dn̄s) .i. dn̄s eſt magnus: qꝛ ſine termino cuius potētia termino caret Thob. xiij. Magnus es dn̄e ineteruū. Psͣ. Magnitudinis eius nō eſt finis Eccl̓i. xliij. Terribilis eſt ⁊ magnus vehemēter (⁊ laidabilis) qꝛ bonus eſt. bonū em̄ laudabile eſt. Psͣ. Laudate dn̄m qm̄ bonus dn̄s nec parū eſt laudabilis: ſꝫ (nimisEccl̓i. xliij. Glorificātes dn̄m qͣꝫtumcūqꝫ potueritis ſuꝑulebit adhuc ⁊ admirabilis magnificētia eius: ⁊ qꝛ ſunt qudam qui magni reputant̉. qꝛ inter paruos ⁊ in parua viſla habitant. de quibus parua fieret mentio in magna ciuitate: ideo ne dn̄s talis putet̉: bn̄ ſequit̉ (in ciuitate dei noſtri) in eccleſia in qua fideles quaſi ciues vniunt̉ in fidecharitate. Et poſſet aliquis dicere multe ſunt ciuitatesnō ſunt famoſe nec noīate: vn̄ adhuc ſequit̉ ꝯtra iſtam ēceptionem (in monte) in ciuitate dico ſita (in monte ſctēeius) ⁊ ideo famoſa Math̓. v. Non pōt abſcondi ciuita:ſupra montem poſita. Mons iſta in qͦ fundata eſt eccl̓ixp̄s eſt. De quo Eſaie. ij. Erit in nouiſſimis diebus p̄paratus mons domus dn̄i. in vertice montiū ⁊ eleuabit̉ ſupercolles ⁊ ſequit̉ de fundatione eccleſie ⁊ fluent ad eum onnes gentes ⁊cͣ. ⁊ in hoc vt p̄dictum eſt ꝯmendat̉ ciuitasſitu. Poſtea ꝯmēdat eam ab amplitudine. vn̄ ſequit̉.¶ Fundat̉ exultatōe vniuerſe terre: mōs ſꝫon latera aquilonis ciuitas regis magni.¶ Fundat̉) Hec ciuitas ſuꝑ fundamentū ſuum montemp̄dictum .ſ. xp̄m. de quo. j. Coꝝ. iij. Fundamentū aliud nomo pōt ponere p̄ter id qd̓ poſitum eſt qd̓ eſt xp̄s ieſus: ethoc (exultatōe) .i. in exultatōe: vel ꝑ exultationē (vniuerſe terre) qꝛ em̄ gauiſe ſunt de p̄dicatōe apl̓orum: ⁊ cum exultatōe receperūt verbum dei: ideo in xp̄o ſunt fundate ⁊radicate ꝑ fidem: ſicut dr̄ Act̉. xiij. Audiētes gentes gauiſe ſunt ⁊ glorificabāt verbum dn̄i ⁊ crediderūt quotquoerant p̄ordinati ad vitam eternā. diſſeminabat̉ aūt verbidei ꝑ vniuerſam regionem. hoc nihil aliud eſt qͣꝫ qd̓ hic de(fundat̉ exultatōe vniuerſe terre) nō tm̄ iudee in cuius ēultatōe primo fundata eſt qͣꝫtum ad eos qui crediderūt indeos: ſꝫ ⁊ (vniuerſe) cum cōuerterūt ſe apl̓i ad p̄dicanduꝫgentibus: vn̄ de iſtis .ſ. iudeis ⁊ de gentibus de quibus corſtructa eſt generalis eccleſia: ſubiungit̉ (mons ſyon) .i. populus iudeus (⁊ latera aquilonis) .i. ppl̓s gentilis hi ſuntciuitas regis magni) .i. ex his duobus ppl̓is ꝯſtituit̉ ciutas q̄ eſt eccleſia. ⁊ inter eos quaſi inter ciues eiuſdē ciuitatis facta eſt vnitas: qꝛ eoꝝ eſt vnus dn̄s: vna fides: vnibaptiſma. ꝑ aquilonem dyabolus ſignificat̉. aquilo enimuſ ventus eſt frigidus ⁊ aquas indurat in glaciem: ſic dyabolus diuites buius mundi quos ꝑflat frigidos reddit ⁊ diros .i. ſine charitate ⁊ ſine paſſione: Un̄ Eccl̓i. xliij. Frigui dus ventus aquilo flauit ⁊ congelauit criſtallus ab aqia ſuꝑ oēm ꝯgregationem aquarum requieſcit. Latera aclonis ſunt oēs qui dyabolo adherēt. vn̄ p̄cipue gentilesdemonia colebant. dicunt̉ latera aquilonis ẜm qd̓ adhucdicunt̉ aſſiſtentes alicui latera illius. Un̄ cōiter ſolet dicde aliquo bonus quidem eſt ſꝫ habet praua latera: ſic dixitbe. Bern̄. Non dico fanum dolente latera: ſic ergo (mōsſyon) .i. iudei ꝯuerſi (⁊ latera aquilonis) .i. gentes ꝯuerſſunt (ciuitas regis magni) .ſ. dei. alij em̄ reges nō ſunt nireguli. vniuerſalis ergo eccleſia eſt ciuitas: ⁊ ſicut in ciuit.te vna ſunt multe domus ſic in vniuerſali eccleſia ſūt mute particulares eccleſie in quibus a fidelibus eius cognoſcit̉ ꝑ fidem ⁊ recognoſcit̉ a fidelibus: vn̄ ſequit̉.¶ Deus in domibus eius cognoſcet̉: cumſuſcipiet eam.¶ In domibus eius) .ſ. ciuitatis .i. in particularibus eccliſijs (cognoſcet̉) cognitōe fidei: vel (cognoſcet̉) .i. ꝑcipieetiā ab illis qui ſunt de eccleſia (in domibus eius) eſſe pemiracula q̄ faciet dn̄s in eis ꝑ apl̓os ⁊ alios ſctōs (cognoſcet̉) dico (cum ſuſcipiet eam). q. d. hanc cognitionē habbit a gr̄a dei ſuſcipientis eam vt medicus in cura: vt archtectus ad edificandū eam ⁊ curandū. Et in hͦ ꝯmēdat̉ civitas a benignitate regis. Poſtea ꝓbat iſtud qd̓ ſupra di
xit ꝙ latera aquilonis cōſtituunt cīuitatem dei.¶ Quoniam ecce reges terre cōgregati ſūtconuenerunt in vnum.¶ Qm̄ ecce reges terre) ad lr̄am (ꝯgregati ſunt) cū alijs fdelibus ex iudeis vt fieret ex eis vna ciuitas dei regis vnūouile xp̄i paſtoris qui dicit Ioh̓. x. Alias oues habeo quenō ſunt ex hͦ ouili ⁊ illas oportet me adducere: ⁊ vocē meam audiēt ⁊ fiet vnū ouile ⁊ vnus paſtor: vn̄ exp̄ſſius addit (ꝯuenerūt in vnū) vel de malis regibus ⁊ tyrānis pōtlegi ſic. Uere opus eſt (vt ſuſcipiat eam: qm̄ ecce reges terre) tyrāni terrena ſapiētes (ꝯgregati ſunt ⁊ ꝯuenerunt invnū) .i. in vnā praua voluntatē vt fideles deſtruerēt ⁊ affligerent: vel (in vnum) id eſt contra vnum. ſcꝫ cōtra vnitatem fidei: ipſi em̄ nō habebāt vnitatē qm̄ quelibet ciuitas habebat deū ſuū. Sed ẜm primā expoſitionē ꝓſequamur dico ꝙ ꝯuenerūt in vnitatē fidei. quō ſic.¶ Ipſi videntes ſic admirati ſunt. cōturbati ſunt cōmoti ſunt: tremor app̄hendit eos¶ Ipſi) .ſ. reges (videntes) ꝑ fideꝫ: vel (videntes) oculiscorporeis miracula ⁊ dignitatē eccleſie (ſic) .i. ex eo qd̓ viderūt (adinirati ſunt: ⁊ obſtuperunt) alia lr̄a ẜm ꝙ dr̄. iij.Reg. x. ⁊. ij. Paral̓. ix. Ꝙ poſtqͣꝫ regina ſabba vidit ſapientiam ſalomonis ⁊ domū quā edificauerat: ⁊ cetera multanō erat p̄ ſtupore in ea ſpūs nec ſolū admirati ſꝫ (cōturbati ſunt) ꝓ pctīs ſuis (ꝯmoti ſunt) ad bn̄ agendū (tremor)futuri iudicij (app̄hendit) fortiter app̄hendere violentiaꝫnotat. Poſtea ſubiūgit deſcriptione penitētis.¶ Ibi dolores vt parturientis in ſpiritu vehementi conteres naues tharſis.¶ Ibi) .i. in tremore ⁊ cōmotione ⁊ turbatōe (tolores) fuerūt in pctīs. Nota ꝙ tremor eſt ex parte corꝑis. dolor exparte ſpūs: ⁊ illi dolores nō fuerūt mediocres: ſꝫ (vt parturientis) Hiere. xiij. Nunquid nō dolores app̄henderūt tequaſi parturiētem mulierē. Item illi dolores nō fuerūt inutiles: (ſꝫ vt parturiētis) qꝛ fructū ſalutꝭ afferūt Ioh̓. xvjMulier cum parit triſticiā habet: cū aūt peꝑit maſculumiam nō meminit p̄ſſure ꝓpter gaudiū qꝛ natꝰ eſt hō in mūdum. ⁊ dum p̄dicta fieret tu (ꝯteres naues tharſis) .i. ſuꝑbiam gentiū euertes: q̄ gentes diſcurrūt explorantes gaudia mūdi: ⁊ diuitias querētes ſicut naues tharſis que ciuitas eſt metropolis cilicie: ⁊ interp̄tat̉ exploratio gaudij: etbn̄ nauibus ꝯparant̉ qꝛ inſtabiles ſunt cuilibet vento cedentes ⁊ quo ꝯteres (in ſꝑū vehemēti) .i. ꝑ ſpm̄ſanctū velin fortitudine ⁊ timore tui iudicaturi: vel ad lr̄am exponit̉de nauibus illius loci quas herodes ꝯfregit (in ſpū vehe.menti) .i. in magna ira. qꝛ credebāt ꝙ magos tranſpoſuitſent in terram ſuam qn̄ ꝑ aliā viam reuerſi ſūt in regionēſuam: ſicut dr̄ Math̓. ij. Et licet herodes ꝯtriuit eas: tn̄ h̓dn̄o attribuit: ⁊ qꝛ dn̄s ꝑmiſit eas cōteri ⁊ qꝛ occiſione ſuenatiuitatis ꝯtrite fuerūt. Et cū hͨ p̄dicta ita ſe habeāt gͦ.¶ Sicut audiuimus ſic vidimus in ciuitatedomini virtutum: in ciuitate dei noſtri. deus fundauit eam ineternum.¶ Sicut audiuimus) ꝓmiſſiones ꝓpheticas que iſta promittebant (ſic vidimus) eſſe completum ⁊ videmus (in ciuitate dei virtutum) .i. in eccleſia militanti quam dn̄s virtutum angelicarum vel dator virtutum poſſidet ⁊ tuet̉: ⁊ne heretici hoc nomen ſibi vſurpent repetēs reſtringit (inciuitate dei noſtri) .i. in catholica eccleſia quā deus noſterid eſt xp̄s fundauit: vnde addit (deus fundauit eam) nonad tempus vt templū: ſed (ineternum) quaſi dicat eccleſia nō tranſfert̉ ſicut ſynagoga que em̄ eſt militans eccleſia eadem erit triumphans. vel anagogice poteſt eſſe voxeorum qui cum moriunt̉ tranſeunt ad celum (ſicut audiuimus) ꝑ fidem: qꝛ vt habet̉ ad Rom̄. x. Fides eſt ex auditu ꝑ remunerationē Eſa. lx. Tunc videbis ⁊ afflues etmirabit̉ ⁊ dilatabit̉ cor tuum (in ciuitate dn̄i virtutū: in ciuitate dei noſtri) .i. in eccleſia triumphāte (deus fundauiteam ineternū) Eſa. liiij. Fundabo te in ſaphiris. Et. lviij.Fundamēta generatōis ⁊ generatōis ſuſcitabis. Moraſi d̓
Diaboluſꝑ aquilonem ſignificat̉ ⁊ quiſūt lateraeius.
Moralit̓de ſtatu re-