QuadrageſimuſterciusCIII
CIII
¶ Nec enim in gladio ſuo poſſederunt terram ⁊ brachium eoꝝ non ſaluabit eos.¶ Nec em̄ in gladio ſuo) .i. ꝑ arma ſua (poſſederunt) .i. inpoſſeſſionē acceperūt terrā ꝓmiſſionis (⁊ brachiuꝫ eorūid eſt fortitudo ip̄oꝝ iudeoꝝ (non ſaluabit eos) ne ab inimicis ſuperarentur.¶ Sed dextera tua et brachium tuum ⁊ illuminatio vultus tui: qm̄ cōplacuiſti in eis.¶ Sꝫ dextera tua) .i. ꝓſperitas quā eis dediſti qꝛ ſuccedebat eis bn̄ (⁊ brachiū tuū) .i. potētia tua (⁊ illūiatio vultustui) .i. illuminatū ⁊ ſanū ꝯſiliū tuū de tua volūtate procedēs ⁊ hoc feciſti nō ſuis meritis: ſꝫ tua benignitate hͦ ē qd̓ſequit̉ (qm̄ cōplacuiſti ī eis) .i. placuit tibi o deꝰ vt hoc ilfaceres (cōplacuiſti) dicit vt pluralitas ꝑſonaꝝ oſtendat̉.toti em̄ trinitati placuit: vel ꝑ (cōplacuiſti) notat mutuumplacitū dei .ſ. ⁊ ip̄oꝝ: vt deꝰ eis ⁊ ip̄i deo placeāt. h̓ termīat̉pͥmū argumentū. Moralit̓ in his qͥnqꝫ verſibꝰ ꝓfectꝰ hominis docet̉ qꝛ pͦ audiendū ē a patribꝰ ſicut expoſitū ē inpͥmo verſu. Eccl̓i. vj. In multitudine p̄ſb̓yteroꝝ prudentum ſta ⁊ ſapīe eoꝝ ex corde ꝯiūgere vt oēm narrationē depoſſis audire. Scd̓o ꝯſiderāda ſunt exēpla operū bonorūqd̓ ꝑ ſcd̓m verſū .ſ. (opus qd̓ operatꝰ es ⁊cͣ.) dat̉ intell⁊ maxīe (opus) xp̄i ꝯſiderandū ē qd̓ (oꝑatus ē ī nobis (.inter nos ⁊ ꝓ nobis opus .ſ. nr̄e redēptionis qd̓ operatuē in cruce moriēdo. psͣ. Operatus eſt ſalutē in medio terreAbacuc. iij. Dn̄e audiui auditionē tuā ⁊ timui: dn̄e opꝰ tuum in medio annoꝝ viuifica illud. Tercio diſꝑdende ſūtgentes ſeptē .i. ſeptē vicia. Quarto plantande ſunt ꝟtuteQuinto affligere debemꝰ ppl̓os .i. demones p̄dicando: docendo: orādo. Sexto ab alijs vitijs pellere que qͣtuor notatur in illo tercio verſu (manus tua ⁊cͣ.) Septimo totū debemꝰ deo attribuere qd̓ notat̉ in qͣrto verſu ⁊ in ſequentcū dicit (nec eī in gladio ⁊cͣ.) ſignificant̉ ſeptē pctā crimīlia ꝑ ſeptē gētes de qͥbus Deūt. vij. Cū introduxerit te dominꝰ deꝰ tuus in terrā quā poſſeſſurꝰ ingredieris ⁊ deleuerit gentes multas corā te: etheū ⁊ gergeſcū: ⁊ amorreū chnaneū: ⁊ pherezeum: ⁊ eueū: ⁊ ihebuſcū: ꝑcuties eas vſe3º ad internitionē nō inibis cū eis fedus ⁊cͣ. ꝑ gergeſ eū quiterp̄tat̉ colonū eijciens vel aduena appropinquās: ſignificat̉ ſuꝑbia q̄ eiecit dyabolū de celo ⁊ adā de paradyſo: eita dicit colonū eijciens dr̄ etiā aduena appropinquās:quāto magis hō vult ꝑ ſuꝑbiā deo appropinqͣre .i. exaltartanto magis alienat̉ a deo: vn̄ Eſa. xiiij. Dicebas in corotuo aſcendā in celū: ſil̓is ero altiſſimo: verūtn̄ ad infernudetraheris ī ꝓfundū laci Iob. xx. Si aſcēderit vſqꝫ ī celuꝫſuꝑbia eiꝰ ⁊ caput eiꝰ nubes tetigerit. q. ſterqͥliniū in fine ꝑdet̉. ꝑ etheū qͥ interp̄tat̉ ſtupēs vel formidās ſignat̉ inuidia q̄ formidat felicitatē alienā. Iob. v. Paruulū occidituidia. Sene. Utinā inuidi vbiqꝫ oculos haberēt vt oīm filicitate torquerent̉. Iteꝫ inuidia dr̄ ſtupor: qꝛ duobus mdis accipit̉ ſtupor qui ambo inuidie competūt: dicitur em̄ſtupor idem qd̓ admiratio: qd̓ bene cōuenit inuidie dicētillud poeticū. Fertilior ſeges eſt alieno ſemꝑ in agro. Ucinū quia pecus gandius vber habet. Itē ſtupor dicit̉ eſin dentibus qn̄ nō bene comedit ⁊ inuidia facit ſibi īſipidoīa bona aliorū: qꝛ ſicut dicit Horatiꝰ. Inuidus alteriuꝫmacreſcit rebus opimis. Amos. iiij. Ego dedi vobis ſtuprē dentiū in cūctis vrbibus veſtris. Per amorreū qͥ interp̄tat̉ amaricans: ſignat̉ accidia. Heb̓. xij. Uidete ne qua radix amaritudinis ſurſum germinet. per etheū qui interpretat̉ lapides colligēs: ſignat̉ ira Eccl̓es. x. Qui tranſfert lapides affliget̉ in illis. Prouer .xxvj. Qui voluit lapidē reuertet̉ ad eū. Per chananeū qͥ īterp̄tat̉ negociator: ſignat̉auaricia. Apocal̓. xviij. Negociatores terre flebunt. Prouer. x. Cor impioꝝ ꝓ nihilo. Eccl̓i. x. Nihil iniqͥus qͣꝫ amare pecuniā. h̓ em̄ ⁊ animā ſuā venalē habet. Per iebuſeuꝫq̄ interp̄tatur p̄ſepe ſignat̉ gula: que ſemꝑ vult eē ad menſam. q. animalia bruta ad p̄ſepe. Eſai. v. Ue qͥ conſurgitismane ad ebrietatem ſectandam ⁊ potandū vſqꝫ ad veſperam. Per phereſeum qͥ interp̄tatur diſſeminans ſignaturluxuria que non curat niſi ſemen ſpargat. Ezec. xxiij. Inſa
niuit libidinem ſuꝑ concubitū eorū quoruꝫ carnes ſunt vt.carnes aſinoꝝ ⁊ ſicut fluxus eqͦrū fluxꝰ eoꝝ. Iere. v. Equamatores ī feminas ⁊ emiſſarij facti ſunt: vnuſqͥſqꝫ ad vxorem ꝓximi ſui hinniebat. iſte ergo male gentes debent diſperdi: id eſt penitus deſtrui ſicut dicit̉ hic (manus tua gētes diſperdidit) ⁊ percutit vſqꝫ ad interuitionem ſicut dicitur in Deut̓. In p̄miſſa auctoritate: cū autem dicit (necenim in gladio ſuo ⁊cͣ.) Excludit ab eis omnē potentiamquia brachium eſt de ſubſtantia rei: gladius autem extrinſecus eſt: ⁊ infra notat quod nec a nobiſipſis nec ab extrinſeca operatione adiutoriū habemus ſufficiēs ad p̄dicta facienda: ſed a deo. id ē a tota trinitate que notatur ſequenti verſu cum dicit (ſed dextera tua) hoc ad patrem refert̉(et brachium tuum) hoc ad filium (et illuminatio vultustui) hoc ad ſpiritum ſanctū: ſimile habetur ſupra: dominꝰilluminatio mea ⁊ ſalus mea quem timebo: dominus protector vite mee illuminatio: hoc refert̉ ad ſpiritumſanctūſalus ad filiū: ꝓtector ad patrem.¶ Tu es ipſe rex meus ⁊ deus meus qͥ mandas ſalutes iacob.¶ Tu es ipſe rex meus) Hic eſt ſcd̓m argumentum quodſic fit tu domine tantū dilexiſti nos ꝙ miſiſti pro nobis filium tuū in terris: ergo mirum eſt ꝙ permittis nos ita maletractat vnde conuertens ſermonem ſuum ad xp̄um dicit(tu es ip̄e rex meus ⁊ deus meus). q. d. ex quo talem regēhabeo: non ita deberem tractari: oſtendit ergo ſe habere fidem de humanitate chriſti cum dicit (rex meus) et fidemde deitate cum addit (⁊ deus meus) ⁊ fidem veteris te. cōtra manicheos cum dicit (qui mandas ſalutes iacob) ⁊ cōmendat xp̄m multipliciter. Primo ab excellentia eſſentie:ibi (tu es) Exo. iij. Ego ſum qui ſum ⁊ poſt dicit qui eſt miſit me ad vos. Secūdo cōmendat eum ab immutabilitateeſſentie: ibi (ip̄e) Tertō ab officio doctrīe ⁊ regimīs. ibi (rexmeꝰ) qꝛ regit īſtituit: ꝓuidet: ꝓtegit: paſcit punit: remunerat: ⁊ iō bn̄ dr̄ (rex) nō tyrannꝰ. Eſai. xxxiij. Dn̄s iudex nr̄dn̄s legifer nr̄: dn̄s rex noſter: ⁊ bn̄ rex: quia ſicut dicitur inApocal̓. xix. In capite eius diademata multa: ⁊ merito dicitur rex ⁊ habet dyademata quia legitime certauit. ij. Timothei. ij. Non coronabitur niſi qui legittime certauerit.Quarto commendat eum a dignitaie nature: ibi (et deusmeus) Quinto a liberalitate: ibi (qui mandas ſalutes iacob) id eſt illi populo antiquo (ſalutes) ſcilicet corporalesmādauit enim illio dominus ſalutes per alios modernosmodernos autem ſaluat per ſeipſum: quos etiā ipſe oſcuatus eſt. Canticoꝝ .j. Oſculetur me oſculo oris ſui. Heb̓.j. Multipharie multiqꝫ modis olim deus loquens patribus in ꝓphetis: nouiſſime diebus iſtis locutus eſt nobis infilio. de hoc loco vbi dicitur (mandas ſalutes) ⁊ de alio iuxta quem illic mandauit dominus benedictioneꝫ tractumeſt ꝙ dominus papa mandat ſalutē ⁊ benedictionē.Moraliter qui eſt verus miles xp̄i poteſt vere dicere (tues ip̄e rex meus) ⁊ qui es verus cultor poteſt dicere (⁊ deus meus) ſi ergo es miles pugna: ſi cultor in ſpiritu ⁊ veritate adora (qui mandas ſalutes) plures .ſ. tres interioremexteriorem ⁊ eternā ſalutē (iacob) .i. ſimilibus iacob quiatalibus dabit dominꝰ illas ſalutes qui videlicet fuerint lenes ꝑ manſuetudinem ⁊ benedictionem eternam accipiātſicut iacob qui lenis fuit et benedictionem patris accepit.Item qui ſicut iacob fugit fratrem ſuū eſau: carnem ſuaꝫque frater eſt fugerint. Item qui ſicut iacob duas vxoresfecundauit: fecundi fuerint in actiua ⁊ contemplatiua vita. Iteꝫ qui fugerint a laban .i. a mundo: quia laban interpretatur dealbatus. Item qui oues. id eſt ſubditos et ſimplices pauerint verbo exemplo ⁊ temꝑali ſubſidio: ſicut iacoboues pauit. Iteꝫ qui luctantes fuerint ⁊ preualuerintad angelum magni conſilij lachrymis ⁊ oratione deuota ſicut iacob luctatus eſt. Gen̄. xxxij. et O ſee. xij. Fleuit ⁊ rogauit eum: ecce duo brachia quibus luctari debemꝰ: ⁊ ibidicitur inualuit ad angelum ⁊ confortatus ē: ſed quia pauci modo in hmōi inueniunt̉ ſil̓es iacob ⁊ ſalutes qͣs mandat dn̄s nō acceptāt: iō p̄t dici illud Tren .j. mādauit dn̄saduerſū iacob in circuitu eiꝰ hoſtes eiꝰ qͣre ſeqͥt̉ rō: facta ē
Figura qͣlit̓ſeptē vitiā capitalia ſūt debellanda ſigͣta per ſepteꝫreges.
Moral̓r d̓homīs profectu quoad ſeptem
DOꝛ mādatdn̄s ſalutesſil̓ibꝰ iacob.
Moralit̓
Cōmēdatxp̄m ī qͥnqꝫ