LXVIIITrigeſimus
tra ſeip̄os ⁊ interſerit h̓ quintuplex meritū maloꝝ: quaremeruerūt hic mala habere: primū eſt meritū impietatis:vn̄ dicit (erubeſcant impij) Scd̓m eſt meritū doloſitatis.vn̄ dicit (muta fiant labia doloſa) Terciū eſt meritū detractiōis de quo dicit (q̄ loquunt̉ aduerſus iuſtū iniquitatē) Quartū eſt ſuꝑbie. Quintū abuſiōis: vn̄ dicit (in ſuperbia ⁊ in abuſione) bn̄ ergo dicit (muta fiant labia doloſa) de qͥbus Hiere. ix. Sagitta vulnerans lingua eorumdolum locuta eſt.¶ Quę loquunt̉ aduerſus iuſtum iniquitatem in ſuꝑbia ⁊ in abuſione.¶ Que loquunt̉ aduerſus iuſtū iniquitatē) que lo. aduer.iuſtū .i. aduerſus xp̄m ⁊ ſanctos viros: ⁊ dicit̉ xp̄s ſingulariter iuſtꝰ. vn̄ Eſa. liij. Iuſtus perit ⁊ nō eſt qͥ recogitet⁊ bn̄ dicit (iniquitatē) qꝛ iniquū ē detrahere ſanctis. equiem̄ eſt vt cōmendent̉ ad gl̓iam dei. Eccl̓i. xliiij. Laudemviros glorioſos: hoc aūt (it in ſuꝑbia) cordis (⁊ abuſiōeoris: vt em̄ ſe p̄ferant alijs detrahunt eis: detrahendo aīabutunt̉ ore: qd̓ dedit eis dn̄s ad hunc vſum vt bonū laudet̉ ⁊ p̄cipue deꝰ. Eccl̓i. vlt̓. Dn̄s dedit mihi linguā merodem meā .i. vt ꝑ eam mererer ⁊ in ipſa laudabo dn̄m. quergo detrahendo demeret̉ abutit̉ ea. hec aūt ꝓprie dicunt̉contra eos qͥ de miſcd̓ia dei nimis p̄ſumunt ⁊ nolunt dimittere peccata ⁊ p̄ cōfuſione dimittunt confiteri (erubeſcant impij) ipſi em̄ ſunt impij qꝛ ſibijpſis nō miſerentur.Eccl̓i. xiiij. Qui ſibi neqͣꝫ eſt cui alij bonus erit. Eccl̓i. xxxMiſerere anime tue placens deo. Prouer. xj. Bene facianime ſue vir miſericors: iſti ergo qͥ erubeſcunt cōfiteri etſuſtinere modicam cōfuſionē coram ſacerdote q̄ adducigl̓iam. Eccl̓i. iiij. Erubeſcant ineternū: vt dictū eſt cōfuſine adducente ignominiam. psͣ. Erubeſcant ⁊ cōturbent̉ inſeculū ſeculi: ⁊ confundant̉ vt pereant: ⁊ bn̄ notat̉ hic ordo damnatiōis cōtra ordinē ſaluatiōis q̄ eſt ꝑ pnīam: vbihomo cōſiderās peccatū ſuū in ſemetipſo erubeſcit: ⁊ poſtea cōturbat̉ in contritiōe: deinde confundit̉ in cōfeſſiōepoſtmodū ſanat̉ ⁊ roborat̉ in ſatiſfactiōe: ⁊ hec om̄ia quaſi momentanea ſunt: vn̄ qͥ volunt hoc facere (erubeſcātconturdent̉ in ſeculū ſeculi) .i. ineternū cōſcientia accuſate pariter: ⁊ remordente ⁊ cōfundant̉ in aſpectu omniuiqͥ tunc videbunt nuditatē eoꝝ ⁊ pereant in pena eterna hͦeſt (deducant̉ in infernū muta fiant labia doloſa) q̄ h̓ mita ſunt a cōfeſſione peccatoꝝ (q̄ loquunt̉ aduerſus iuſtiiniquitatē) .i. dicunt deū qͥ iuſtus eſt ⁊ iniquū ⁊ iniuſtū eēdicentes eum ita eſſe miſericordē ꝙ nō damnabit peccatores: vn̄ dicit dn̄s in pſal. Exiſtimaſti inique: qd̓ ero tui ſimilis: arguam te ⁊ ſtatuā. contra faciem tuā. hoc aūt faciunt (in ſuꝑbia ⁊ in abuſione) magna eſt em̄ ſuꝑbia ꝙ cratura q̄ creatorē offendit veniam poſtulare ⁊ ei ſatiſfacerecōtemnit. ⁊ abutit̉ etiam tempore qd̓ ei cōcedit̉ ad penitedū ⁊ dei miſcd̓ia q̄ ip̄m expectat ad pnīam. vn̄ Iob. xxiiiDedit ei deꝰ locū pnīe ⁊ ip̄e abutit̉ eo in ſuꝑbiā .ſ. qꝛ nō penitet ſed multiplicat peccata peccatis.Eſt aūt abuſio multiplex.¶ Sodomia. Treno vlti. Adoleſcentibus impudice abuſi ſunt.¶ Preuaricatio coniugij. Gen̄. xix. Adducam eos ad vos⁊ abutimini eis.¶ Inordinatio menſe ſicut eſt appoſitio carniū crudaruꝫMarci. vj. Caput iohannis in diſco.¶ Legis dei cum preponit̉ auctoritas ph̓i auctoritati pauli. ij. Mach. honoris nihil.¶ Temporis. Iob. xxiiij. Dedit ei locum penitentie ⁊ ipſeabutetur eo in ſuperbia.¶ Dignitatis. Baruc. v. Hoſtias vendunt ſacerdotes: etabutuntur.¶ Poteſtatis .j. Corin. ix. Vt nō abutatur poteſtate verain euangelio.¶ Beneficij ſeu priuilegij. Heſter. vj. Multi bonitate pͥn.cipum ⁊ honore abuſi ſunt.¶ Ultōis. Iere. xviij. In tꝑe vīdicte ⁊ furorꝭ tui abutē eis.¶ Subtractionis officij. iiij. Reg. j. Preuaricatꝰ eſt moab.
¶ Clauſtri que ſunt. xij. Beatꝰ bern̄. prelatꝰ negligens: diſcipulꝰ inobediens: ſenex obſtinatꝰ: iuuenis ocioſus: monachꝰ cauſidicus: monachus curialis: habitus precioſuscibus exqͥſitus: rumor in clauſtro: lis in capitulo diſſolutio in choro: irreuerentia circa altare.¶ Quā magna ml̓titudo dulcedinis tue domine quam abſcondiſti timentibus te.¶ Ꝙ magna multitudo) Tercia ꝑs vbi dicit q̄ bona dei ſt̄contra p̄dicta mala que alleuiant illa mala iuxta illud inpſal. ẜm multitudinē dolorū meoꝝ in corde meo conſolationes tue letificauerūt animā meā. vn̄ ſupra enumeratamultitudine dolorū ſuoꝝ. Hic agit de multitudine dulce-dinis dei que dolores dulcorat: admirans ergo de eiꝰ ma ci ēgnitudine dicit vir iuſtus (Ꝙ magna multi. dul. tue dn̄e) uinqͣſi innumerabilis eſt ⁊ immenſa: magna em̄ dicit qͣꝫtitatē corcōtinuam: multitudo diſcretam. multitudo aūt attendit̉ qꝫ dẜm effectus: vnde dicit Caſſiod̓. multitudo dulcedinis deieſt: qꝛ multis premijs dn̄i ſuauitas indicat̉ dulcis eſt cuꝫcorrigit: dulcis cū parcit dulcis cum credentibꝰ eterna p̄mia cōpromittit: ita dicit Caſſio. Nos aūt poſſumꝰ oſtendere adhuc multos alios effectus dulcedinis dei. vnꝰ eſt:qꝛ omnes generaliter recipit. vn̄ Math̓. xj. Uenite ad meom̄s qͥ laboratis ⁊ onerati eſtis ⁊ ego reficiam vos: hic eſtem̄ verus dauid ad quē cōuenerunt omnes qͥ erant in anguſtia conſtituti ⁊ oppreſſi ere alieno .i. peccatis obligati: ſꝫtamen ſi ſint amaro animo vt ibi d̓r. j. Reg. xxij. Si conterant̉ de peccatis ⁊ ſit eorum pͥnceps. Scd̓s eſt qꝛ etiā inimicos ſuos cuſtodit. vn̄ in ꝑſona ⁊ typo penitētiū dixerūtfilij iſrl̓ ad dauid ꝑ quē xp̄s ſignat̉ vt premiſſum eſt heri ⁊nudiuſterciꝰ dum eſſet ſaul .i. dyabolꝰ rex ſuꝑ nos: tu eraseducens ⁊ reducens iſrael. ij. Reg. v. Quaſi dicat cū eſſemus in peccatis etiā ꝓtegebas nos deus. Ergo multo fortius cum penitentes volumus tibi ſeruire. vn̄ dicit apl̓usad Ro. v. Si cū inimici eſſemus recōciliati ſumꝰ deo permortē filij eiꝰ: multomagis recōciliati ſalui erimus in vitaipſius. Terciꝰ eſt qꝛ dat de dulcedine ſua ad p̄guſtanduꝫvn̄ in psͣ. Guſtate ⁊ videte qm̄ ſuauis eſt dn̄s. Prouer. xxxjGuſtauit ⁊ vidit qm̄ bona eſt negociatio eius. Item qꝛ cito dimittit pctā. vn̄ Eze. xviij. In quacunqꝫ hora ingemuerit peccator oīm iniquitatū eius nō recordabor. ⁊ in pſal.Dixi cōfitebor aduerſum me iniuſti. m. dn̄o ⁊ tu remi. impie. pec. mei. Itē qꝛ nō ſemel aut bis dimittit peccata: ſedquotienſcunqꝫ peccauerit hō ⁊ penituerit: vn̄ dixit Petroquerenti ſi dimitteret vſqꝫ ſeptiēs fratri peccanti. Math̓.xviij. Rn̄dit nō dico tibi vſqꝫ ſepties ſed vſqꝫ ſeptuageſieſſeptiēs. Itē qꝛ ꝑfecte dimittit: vn̄ Eze. xviij. Omniū iniquitatum eiꝰ nō recordabor ampliuſ. In his ergo multiseffectibus vſqꝫquaqꝫ innuit̉ multitudo dulcedinis ſꝫ magnitudo q̄ ex ſeipſa eſt exprimi non poteſt. vn̄ nō dicit ſimpliciter magna ſed (qͣꝫmagna) q. d. ineſtimabilis eſt ⁊ vere. qꝛ vt dicit apl̓us. j. Coꝝ. ij. ⁊ Eſa. lxiiij. Oculus nō viditnec auris audiuit nec in cor hoīs aſcendit q̄ p̄ꝑarauit deꝰhis qͥ diligunt euꝫ: ⁊ vbi ⁊ cui parauit dicit. psͣ. Paraſti indulcedine tua pauperi deꝰ. de hac dulcedine qͣꝫtuꝫ poteſtexprimit beatꝰ Bern̄. dicens ꝙ deꝰ eſt mel in ore melos inaure iubilꝰ in corde (quā abſcondiſti timentibꝰ te) hoc p̄tmultis modis legi. primo ſic quā abſcondiſti timentibꝰ tetimore ſeruili vt eā nō videant nec ſentiant (ꝑfeciſti ꝟo) .i.ꝑfectā lꝫ nō ꝑfecte on̄diſti eis qͥ ſperant in te. illis em̄ dadn̄s ad p̄guſtandū qͥ ex amore ſeruiūt ei: ⁊ ſpe premij: nōtimore ſupplicij. ⁊ iō bn̄ dicit apl̓us in p̄miſſa auctoritate:quā p̄parauit deus his qͥ diligunt illū. ⁊ Eſa. lxiiij. Que p̄paraſti expectantibꝰ te .ſ. ꝑ ſpem. non timentibꝰ ſeruiliter.vel ſic (quā abſcondiſti timentibꝰ te) .i. quā reſeruas timētibꝰ te timore initiali ⁊ filiali. tales em̄ eam habebunt. vnde Mala. vlti. Oriet̉ vobis timentibꝰ nomen meū ſol iuſticie qd̓ erit cū in illā gl̓iam introducent̉ xp̄i claritate ineternū aſpecturi: ⁊ ſic in iſto ſenſu (timentibꝰ ⁊ qͥ ſperant)ꝓ eiſdem ſumunt̉. qͥ em̄ timet timore initiali ⁊ filiali ſpemhabet in deum quē timet ⁊ molitur inter has duas molasinferiorem .ſ. timorem que deprimit ⁊ ſuperiorem .ſ. ſpem
i 4
Abuſio mitiplex.
22
Abuſiōesxij. clauſtri
De ml̓uiplici effectu diuīne miſericordie eiuſqꝫ dulcedīs
23