Undecimus
L
quia vt dicit Augꝰ. Suꝑbia bonis oꝑbus inſidiat̉ vt pereant: ſed qͥ his tribus laqueis ſe capi ꝑmittent ecōtrariotripliciter punient̉: vn̄ addit. (ignis) .ſ. gehēne ad domandā duritiā auaritie. (ſulphur) pro fetore luxurie. (ſpūs ꝓcellarū) ad exufflandū puluere glorie mundane: (ꝑs calicis eorū). Eſa. xxiiij. c. Amara erit portio bibētibus eam.Uel ꝑ hoc qͣttuor poſſunt notari qͣttuor incōmoda que ſequūtur ex pctō. Primū eſt ꝙ hō in peccato nō pōt facerepus meritoriū vite eterne: Un̄ dicit: (pluet ſuꝑ peccato.) vt illaqueent̉ ita ꝙ poſſint mereri. Prouer. v. Iniquitates ſue capiūt impiū: ⁊ funibus peccatoꝝ ſuoꝝ cōſtrin-get̉. Secundū eſt ꝙ bona q̄ ante fecerat mortificant̉. Un̄dicit. (ignis). Ioel̓. j. Ad te dn̄e clamabo: qm̄ ignis comdit ſpecioſa deſerti. ⁊ flāmā ſue. o. lig. re. Itē. ij. Ioel̓. quaſi ortus voluptatꝭ terra coraꝫ eo. i. anteqͣꝫ intraret pctm̄: etpoſt eū .i. poſtqͣꝫ intrauit ſolitudo deſerti. Iob. xxj. Igniseſt vſqꝫ ad cōſūmationē deuorans ⁊ oīa era. geni. Terciūeſt infamia. Un̄ addit: (ſulphur). Prouer. x. Memoriaiuſti. cū laudibus: nomen aūt .i. fama impioꝝ putreſcet .i.putredo: ⁊ ſic fetida erit. Quartū eſt remorſio cōſcientieUn̄ dicit: (ſpūs ꝓcellarū). qꝛ in cōſcientia q̄ ſibi contraria eſt quaſi tēpeſtas. Eſa. lvij. Impij quaſi mare feruēsꝙ quieſcere nō poteſt. vel (laqueos). dicit qͣꝫtum ad conſenſum peccati. (ignis) qͣꝫtum ad ardorē ⁊ appetitum implendi. (ſulphur) qͣꝫtum ad manifeſtum actū. (ſpūs procellarū) qͣꝫtum ad ipſius defenſionem.¶ Quoniam iuſtus dn̄s ⁊ iuſticias dilexitequitatem vidit vultus eius.¶ Qm̄ iuſtus dn̄s ⁊ iuſticias dilexit). Cōtinuo: ſupra poſuit q̄ bona dabit dn̄s bonis q̄ mala habebūt mali: et hecoīa faciet dn̄s iuſte: Un̄ dicit: (quoniā iuſtus dn̄s eſt) ſolus ꝑ naturā (⁊ iuſticias) qͣs ip̄e in bonis creauit .i. ipſosiuſtos. (dilexit). Hiere. ix. Ego dn̄s qui facio iudiciū et iuſticiā in terra: hec em̄ placēt. m. ⁊ ex hoc: ꝙ diligit iuſtos iluminat eos. Un̄ ſequit̉. (ęquitatem vidit vultus eiusvel (facies) .i. equitas viſa eſt in noticia eius. q. d. illis quibus innoteſcit ⁊ qͦs diligit equitatē on̄dit: ⁊ qꝛ vnctio docet eos de oībus. jͣ. Iob. ij. Uel ſic: (ęquitatē vidit vultuseius) qͣꝫtum ad duo p̄miſſa .ſ. ꝙ innoteſcit bonis ⁊ non innoteſcit malis: qꝛ hͦ equitas eſt: poteſt autē totus iſte. pslegi in ꝑſona xp̄i in paſſiōe poſiti: vt dicat xp̄us. In dn̄oconfido). ergo vos iudei. (qūo dicitis aīe. m. tranſmi. ijmon.) .i. ad cerimonias leg. qd̓ ſi facerem eſſem (ſicut paſer) .i. inſtabilis cōfido inqͣꝫ in dn̄o (qm̄ ecce pctōres) .i. iidei. (intenderūt arcū) .i. ſcripturā ad litteraꝫ que occiditexpoſuerūt. (parauerūt ſagit. ſua. in pha.) .i. traditōes ſuas: ⁊ hoc (vt ſagittēt in obſcura luna) .i. in ſynagoga pecatoribꝰ plena .ſ. agitent dico. (rectos corde) faciēdo eo:proſelitos. (qm̄ quē ꝑfeciſti) .i. xp̄m ẜm ꝙ homo. (deſtrixerūt) crucifigēdo dicendo eſt eſſe leg. deſtructorē. vel (ꝑfeciſti) .i. mandata tua (deſtruxerūt) ꝓpter traditiōes ſias. (iuſtus aūt) .i. xp̄s (quid fecit). ecce. (dn̄s in temploſancto ſuo: dn̄s in celo ſedes eius) .i. verbuꝫ in homīe vefilius homīs in celo. (oculi eius) .i. patris. (in pauperē reſpi.) .i. in xp̄m reſuſcitando. vel (in paupereꝫ) .i. in genushumanū: ꝓpter qd̓ paſſus eſt. (⁊ palpebre eius) .i. aꝑtioopertio celorū .i. mors xp̄i ⁊ reſurrectio q̄ fidelibus celunaperiūt: infidelibus ꝟo claudūt hͦ inqͣꝫ. (palpebre interregant fi. ho.) .i. probant vt apl̓os cetera nō mutantur.¶ Hſalmus XIAluū me fac). Titulus. In finē pſal. dauid ꝓloctaua. In p̄cedentibus pſalmis agebat̉ de ꝑſecutionibꝰ dyaboli ⁊ antixp̄i ⁊ hereticoꝝ ⁊ depenis eorū: Vnde ꝓpheta vel fidelis anima vdens in ſpiritu oēs iſtos hoſtes ⁊ cōſiderans penas eorūiā dictas petit vt ſaluet̉ ab his in die iudicij vt pereat mīdi vanitas ⁊ veniat promiſſa veritas. Eſt ergo ſenſus tituli. ps i. tractatus iſte qͥ dicitur psͣ. qꝛ monet nos ad beneoperandū dirigens nos in finē eſt dauid ꝓphete loquētishic in ꝑſona viri iuſti factus vel habitus ꝓ octaua .i. prodie iudicij qd̓ fit octaua ⁊ quare plene determinatū eſt ſupra. in. vj. pſal. Hāc deſiderāt vt ab his malis liberemur⁊
vt gloriā habeamus: (ſaluum me fac ⁊cͣ.). Modus duoſunt partitiōes. Primo petit ab his liberari. Scd̓o oſtendit̉ xp̄s a patre miſſus cōtra mala ſeculi ibi: (ꝓpter miſeriam). Timens ergo ꝓpheta vel vir iuſtus ꝓpter magnitudinē periculi exclamat o domine.¶ Saluum me fac dn̄e qm̄ defecit ſanctus:qm̄ diminute ſunt veritates a filijs hoīm.¶ Saluū me fac). ideo timentē ⁊ clamanteꝫ. (qm̄ defecitſanctus). qͣꝫtum ad paucitatem qꝛ pauci ſunt ſancti intertot malos. (ſanctus) .i. ſanguine tinctus .i. fractiles ſumꝰab hereticis martyres a tyrannis: odioſi a falſis xp̄ianis:mūdus ab antixp̄o. vel (defecit ſanctus). qͣꝫtum ad opinionē quorundā qͥ dicebāt nullos eſſe ſanctos. Vnde Hely. iij. Reg. xix. Dn̄e altaria tua ſuffoderūt ⁊ ꝓphetas. t. occi. ⁊ ego relictus ſum ſolus ⁊ dn̄s dixit nō: quia ego reſeruaui mihi. vij. milia virorū qͥ non curuauerunt genuā ſuaante baal vel ſanctus .i. xp̄s qui eſt ſanctus .i. ſanctificans⁊ ſanctificatus: ſanctificans ẜm ꝙ deus quia alios ſanctificat: ſanctificatus ẜm ꝙ homo a patre. vel (ſanctus) ſpiritus qͥ vbiqꝫ eſt ꝑ eſſentiā. (deficit). quo ad eſſe ꝑ gratiā:quia in paucis eſt hoc modo. Vnde addit. (qm̄ diminuteſunt veritates a fi. ho.) qꝛ creuit eorū falſitas vna ſola eſtveritas .i. deus cuius ꝑticipatiōe multe ſunt veritates inhoībus ẜm hoc in verſu iſto notamꝰ tria humilitatē petētis ⁊ duas cauſas petitiōis hūilitatē petētis cū dicit: (ſaluū me fac). q. d. non poſſum ego ſaluū me facere. psͣ. ſpūsvadēs ⁊ nō rediēs. Oſee. xiij. Perditio tua iſrael. eſt ex teſupple tm̄ mō ex me auxiliū. t. dn̄e qꝛ deus es: hō em̄ nonpōt me ſaluū facere. Un̄ in pſal. frater nō redimet homofrater xp̄s nō redimet inqͣꝫtum hō: quia inqͣꝫtuꝫ hō fratereſt ⁊ purꝰ hō redimet. q. d. nō. ⁊ ideo dr̄ Hiere. xvij. Maledictus qͥ confidit in hoīe. Itē mūdus nō pōt pſal. fallaxequus ad ſalutē .i. mundus qui dicit̉ fallax qꝛ deficit in neceſſitate: hic eſt em̄ baculus arūdineus cōfractus egyptꝰcui ſi innixus fuerit hō intrabit in manū eius ⁊ perforabiteā. Eſa. xxvij. Tu ergo dn̄e qui ſolus potes. (ſaluum mefac) ſalute exteriori corꝑis ⁊ interiori anime .ſ. gratia ⁊ ſuꝑiori .ſ. gloria. ⁊ hoc peto. (qm̄ defecit). Sanctus Mich.vij. Perijt ſanctus de terra: ⁊ hec eſt pͥma cauſa petitiōisſcꝫ defectus ſanctitatis in affectu cū effectu. Psͣ. corruptiſunt ⁊ abhominabiles facti ſunt in iniqui .ſ. nō eſt qui fabo. nō eſt vſqꝫ ad. v. bene aūt dicit. (defecit ſanctus). qͥ .ſ.increpet aſperis deterreat minis cōſulat blādis inuitet ꝓmiſſis informet exemplis inſtruat doctrinis defendat factis adiuuet moribus. Scd̓a cā eſt defectus veritatꝭ in intellectu: de quo dicit. (qm̄ diminute ſūt veri. a fi. ho.) pluraliter loquit̉. vt cōprehendat triplicē veritateꝫ iuſticie: q̄deficit ꝑ auariciā veritatē vite: que deficit ꝑ luxuriā. veri.tatē doctrine q̄ deficit ꝑ ſuperbiam. de hac triplici veritateIo. xvj. Cū aūt venerit ille ſpūs veritatꝭ docebit vos omnē veritatē: iſte aūt veritates ſunt diminute aut penitꝰ de pꝰfecerūt modo ꝓpter abundantiā cōtrarie falſitatis: vnde qOſee. iiij. Nō eſt veritas: nō ē miſcd̓ia: nō eſt ſcientia dei yin terra veritas iuſticie miſericordia vite ſcientia doctrineMich. iij. Principes eius in muneribus iudicabāt: ⁊ hoceſt contra veritatem iuſticie ⁊ prophetie in pecunia diuinabant: ⁊ hoc eſt cōtra veritatem doctrine.¶ Uana locuti ſunt vnuſquiſqꝫ ad ꝓximuꝫſuū labia doloſa ī corde ⁊ corde locuti ſunt¶ Uana locuti ſunt). cōtinuo vere diminute ſunt veritates. (qꝛ vana locuti ſunt) ita. ꝙ vnuſqͥſqꝫ ad ꝓximū ſuūdecipiendū qd̓ deterius eſt Hiere. ix. vnuſqͥſqꝫ a proximoſuo ſe cuſtodiat ⁊ in fratre ſuo nō habebit fiduciā: qꝛ omnis frater ſupplantās ſupplātabit: ⁊ oīs amicus fraudulēter incedet: ⁊ vir fratre ſuū deridebit: ⁊ veritatē non loq̄tur: ⁊ hoc eſt pͥmū qd̓ ponit hͨ ꝑ qd̓ diminuit̉ veritas: vana loqui dr̄ tripliciter. (vana locuti ſunt) .i. inutilia. vndeGreg. Sermo vanus vane mētis eſt nūcius. Itē vana)ciid eſt ſuꝑflua: Prouer. xiiij. Ubi plurima verba ibi freq̄nter egeſtas. Greg. Tanto dyabolus facilius animū ſuꝑatquāto magis cōtra eū ꝑ multiloquiū pugnat. Itē (vana
c7
Nota quatuor incōmoda q̄ ſequūtur expeccato.
Allegorice
Psͣ. xj.
Ueritaſ triplex iuſticieque deficitꝑ tria vicia
RUanā loqͥdicit̉ tripliciter.