Biſtoriā karoli magni
audito alie ciuitates miſerūt ei tributuꝫ ⁊ ſeei ſubiecerūt. Et facta eſt tota illa tra ſub tributo. Uiſitato ſarchophago beati Iacobivenit petronū ⁊ ibi infixit lanceā in mari dicens grās. Et addidit. Hucuſqꝫ nunqͣꝫ niſinūc venire potui. Tūc ſubiugauit ſibi oēmgaliciā ⁊ hiſpaniā a marivſqꝫ ad mare. Itēciuitatē vnaꝫ obtinuit. in qͣ erant. xc. turres.Itē lucernā ciuitatē qͣttuor mēſibꝰ obſedit.Quā cape n̄ valēs deū ⁊ ſctūꝫ iacōbū inuocauit. Tūc ceciderūt muri eiꝰ. Et eſt deſertavſqꝫ nūc cū alijs tribꝰ ciuitatibꝰ qͣs ip̄e dn̄sanathematizauit. vt olim hiericho. Omniaidola deleuit p̄ter vnū. qd̓ vt dicūt ſaracentmachomēth quē ip̄i colūt cū viueret in ſuonoīe fabricauit. ⁊ demonū legionē arte magica ibi alligauit. q̇ tāta fortitudīe illd̓ ẜuantꝙ a nll̓o vnqꝫ frāgi potuit. Cū enī aliq̇s xp̄ianꝰ ad illḋ appropinqͣt. ſtatim ꝑiclitat̉. Setpaganꝰ cū orādi cā venerit. illeſꝰ abit. Auisq̄ ſuꝑ illd̓ ſederit ſtatim morit̉. Eſt igͥr in maris margine lapis altꝰ qͣꝫtū p̄t coruꝰ volareſurſū. infra latꝰ ⁊ qͣdratꝰ. ſuꝑͣ ſtrictꝰ. ſuꝑ q̄meſt imago de auricalco optīo in effigie hoīsfuſa. ſuꝑ pedes ſuos erecta. faciē hn̄s verſusmeridie. in manu dextera hn̄s clauē magnāq̄ cadet de manu eiꝰ āno qͦ rex in gallia natꝰfuerit q̇ totā hiſpaniā xp̄ianā faciet. Mox qͥviderint clauē lapſaꝫ. gazis ſuis in t̓rā poſitis oēs fugient. ¶ Ex auro qd̓ reges ⁊ p̓ncipes dabāt karolo ſil̓r qͦꝫ pagani. ip̄e karolꝰfecit tēplū ſctō Iacobo. ⁊ ornamēta multa⁊ canonicos inſtituit. Sil̓r aquiſgrani dr illo edificauit. ⁊ multas alias eccl̓ias. ¶ Reuerſo karolo paganꝰ rex affricanꝰ hyſpaniā ſibi ſubiugauit. xp̄ianos ml̓tos occidit.qͣs karolꝰ rex terre cuſtodeſ poſuerat Quoaudito karolꝰ redijt cū ml̓tis exercitibꝰ. ⁊ veint baionā vrbem vaſcoꝝ vbi romaricꝰ moriens cuidā ꝯſanguineo eiꝰ ſuū equū ⁊ cetera ſacerdotibꝰ ⁊ pauꝑibꝰ diſtribuēda cōmiſit. q̄ ſuꝑ ſe audiuit demones qͣſi rugitꝰ leonū lupoꝝ ⁊ vituloꝝ raptꝰ ꝑ dietas qͣttuor ductus ab exercitu karoli eſt inuentꝰ. karolo īcraſtinū pugnaturo cū Argolando qui hilpaniam reacquiſierat in ſero parāt ſe mili-
tes kraroli vt mane ſint ad bellum prompti ⁊baſtas ſuas ante tentoria in pratis fixeruntin terra. quas mane inuenerūt in corticibꝰ ⁊frondibꝰ decoratas ⁊ in terra radicatas abſciderūt eas prope terrā ⁊ de radicibꝰ poſteacreuit magna ſilua. Horū haſte floruerūt qͥip̄o die occidendi erant. ⁊ ſanctoꝝ martyrūnumero inſerendi. Sunt aūt tunc occiſa. xl.M. ⁊ dux milo pater rotholandi ⁊ equꝰ karoli. Tūc ſtetit karolus cū duobꝰ tantū milibus. ⁊ ſpata q̇ dicit̉ gaudioſa ml̓tos paganos occidit. In ſero vtriqꝫ redeūt in caſtra.Craſtino venerūt quattuor nobiles cū qͣttuor milibꝰ pugnatoꝝ. Un̄ pagani fugiunt ⁊karolus in galliā redijt. Poſtea rediēs iteꝝcū qͣttuor milibꝰ militū karolus ⁊ horū haſte floruerūt. Qui leti ⁊ pͥmi pugnauerūt. etpaganos innumerabiles occiderūt. ⁊ pꝰ ip̄iocciſi ſunt. ⁊ equꝰ haroli. Ubi ſtans multosoccidit donec fugerēt pagani. Iteꝝ mandauit argolandꝰ karolo bellū. vnde karolꝰ venit cū. cxxxiiij. milibꝰ. Tūc argolandꝰ ⁊ karolus multa ſil̓ locuti ſuatde cauſa belli ⁊ fide. Inter q̄ dicit Argolandꝰ. Pugnemꝰ ꝓfide. Si vincar baptizabor. Uadūt ergo. xx.xp̄iani ꝯͣ. xx. paganos ⁊ occidūt eoſ. Poſteaxl. ⁊ eueīt vt priꝰ. poſtea. c. ⁊ factū ē ſil̓r. Iteꝝmille. ſꝫ ſꝑ xp̄iani paganos occiderūt. Cūcdatis treugis venit argolandꝰ ad karolumbaptizādus. dicēs karolo. Lex tua ſanctioreſt. Et p̄cepit oībꝰ paganis vt baptizarent̉.Illi ꝯſenſerūt. Tūc argolādꝰ vidit ordinesin mēſa ⁊ qͣſiuit q̇ eēt. Rn̄dit karolꝰ hos eēep̄os. hos monachos. hos canonicos. hospauꝑes quos dicit eſſe nuncios dei. Cui illeMale tractas nūcios dei tui. ꝓpter hͦ nolobaptizari. Et abijt. Hic notandū ꝙ gͣue peccatū ſit male tractare pauꝑes. Propter hockarolus tāta leticia baptizandoꝝ eſt pͥuatꝰ.Craſtino karolꝰ pugnaturꝰ habuit. cx.xiijmilia. argolādꝰ. c. milia. Ibi occiſus ē argolandꝰ ⁊ ſua. c. milia. Uictores in ſangͥne ſtabāt vſqꝫ adbaſes ciuitatis. q̄ mox capta eſt.paganis omnibus occiſis. Tūc mille xp̄iani nocte ſpoliauerūt mortuos karolo ignorante. Qui onuſtati auro ⁊ argēto cum ad