De ſancto Bernardo
domꝰ ciſtercienſiū xv. ẜuꝰ dei Bern̄. annosnactꝰ circiter vigitiduos cū ſocus aplius qͣꝫxxx. ordine ciſtercien̄. ingreſſus eſt. Cū auteꝫbernardꝰ cū frībꝰ ſuis domū pat̓nā egrederet̉. Guido pͥmogenitꝰ vidēs Niuardū fratrē ſuū minimū pueꝝ ludente in platea cumpueris. eya inq̇t frater Nyuarde ad te ſoluꝫreſpicit oīs tra poſſeſſiōis nrē. Cui nō pueriliter puer rn̄dit. Uos ergo celū hēbitis ⁊ mihi ſolū traꝫ relinqͣtis. Nō ex eqͣ diuiſio factaeſt hec. Modico igit̉ tꝑe cuꝫ patre remanſitſed frēs poſtmodū ſecutꝰ eſt. Ingreſſꝰ igit̉ordine ẜuus dei Bern̄. ita totꝰ in ſpiritu abſorptꝰ eſt. ⁊ deo totalit occupatꝰ. vt iā nullisſenſibꝰ corꝑis vteret̉. Iam appe annū ī cellanouicioꝝ exegerat. ⁊ adhuc an domꝰ haberet teſtudinē ignorabat. Multo tꝑe eccl̓iaꝫintrans ⁊ exiens in capite vbi tres erāt vnātantū putabat eſſe feneſtrā. ¶ Abbas aūt ciſtercienẜ. frēs ad edificādū domū clareuallenſem miſit. ⁊ eis ſanctū bern̄. in abbatē p̄fecit. Qui multo ibidē tꝑe in nimia pauꝑtatedegebāt ⁊ pulmēta ſepiꝰ ex folijs fagi ꝯficiebant. Uigilabat aūt ẜuꝰ dei vltra poſſibilitatē humanā. nulluꝫ enī tp̄s ſe magis ꝑdereꝯq̄ri ſolebat qͣꝫ q̇ dormiuit ydoneā ſatis reputas cōꝑatōneꝫ ſomni ⁊ mortis vt ſic dormiētes videant̉ mortui apud homīes. quoapud deū mortui dormiētes. Un̄ etiā ſi quēforte duriꝰ ſtertentē audiret. ſeu minꝰ cōpoſite videret iacentē. patient ferre vix potuit. ⁊carnalit̓ ſeu ſecularit̓ eū dormire cauſabat̉.Ad cōmedendū vix aliqͣ voluptate trahebatur appetitꝰ. ſed ſolo timore defectꝰ. ſic accedebat ad ſumendū cibū qͣſi ad tormentum.Poſt cibū qͣntū comederit ſꝑ cogitare ſolitus erat. Si qn̄ vel ad modicū menſurā ſolitaꝫ exceſſiſſe ſe dep̄hendit impune abire nōpatiebat̉. Sic gule illecebras edomuerat. vtip̄am qͦꝫ ſapoꝝ diſcretione ex magna parteꝑdiderit. Nā ⁊ oleuꝫ ꝑ errorē ſibi aliqn̄ ꝓpinatū bibit. ⁊ penitꝰ ignorauit. nec pͥus id eſtcognitū donec quideꝫ labia eiꝰ miraret̉ inuncta. Sagimen inſuꝑ crudū ꝑ erroreꝫ ſibioblatū pro butiro multis diebus noſcit̉ comediſſe. Solam aūt aquaꝫ ſibi ſapere dice-
bat. eo ꝙ dū ſumeret fauces ⁊ guttur ei refrigeraret. Quicq̇d in ſcpͥturis didicerat. maxime in ſiluis ⁊ in agris meditando ⁊ orando ſe confitebat̉ accepiſſe. et nullos ſe aliqn̄magiſtros habuiſſe. niſi quercus ⁊ fagos.inter amicos dicere ſolebat. Deniqꝫ confeſſus eſt aliquando meditanti vl̓ oranti ſacrāomnē velut ſuppoſitā vl̓ expoſitā ſibi apparuiſſe ſcripturā. ¶ Quodā tꝑe ſicut ip̄e in canticis refert. cū interloq̄ndū ex his que ſuggerebat ſpiritꝰ. ⁊ ſi non infideli. minꝰ tn̄ fidentiānio reſeruaret vt haberꝫ qd̓ diceret denuotractaturꝰ. ecce vox ad eum venit dicēs. Donec iſtud tenueris aliud nō accipiēs. E¶ In veſtibꝰ ei ſemꝑ pauꝑtas placuit. ſordes nunqͣꝫ nimirum animi fore indices aiebat aūt ne gligētis aūt apud ſe inaniter gloriantis. aut foris humana gloriā affectatis.Prouerbiū illud in ore eiꝰ frequēter ſꝑ ī corde erat. Qui hoc facit quod nemo. mirant̉omnes. Unde ⁊ciliciū pluribꝰ annis portauit. qͣꝫdiu occultuꝫ eſſe potuit. Sed vbi hoccognitū eſſe ſenſit. ꝯtinuo illud abijciens adcōmunia ſe conuertit nūqͣꝫ ſic riſit vt nō potius ad ridendū qͣꝫ ad repͥmendū vim ſibi facere oporteret. ⁊ riſui ſuo magis ſtimulumadhibere qͣꝫ frenū. Cū aūt patiētie genꝰ ſolitus erat dicere tripartitū. vicꝫ ad v̓boꝝ iniurias. ad dāna reꝝ. ad corꝑis leſionē. hac ipſehis exēplis ſe hr̄e ꝓbauit. Cū enī cuidaꝫ epoamicabilit eū admonēs qͣndā ſcripſiſſet epiſtolā ille vehement exacerbatꝰ amariſſimaꝫei ſcripſit epl̓am in pͥncipio ita dicēs. Salutē ⁊ nō ſpūm blaſphemie. tanqͣꝫ ex ſpūblaſphemie illa ſcripſiſſet. Ad qḋ ille. Ego ſpiritū blaſphemie me hr̄e nō credo. nec maledixiſſe cuiqꝫ aut maledicere me velle ſcio p̄ſertim pͥncipi ppl̓i mei. ¶ Quidā abbas ꝓ vnocenobio ꝯſtruēdo ſexcentas marcas eidemmiſit argēti. Sꝫ totā pecunia dū d̓ferret̉ a p̄donibꝰ ſublata eſt. Quo audito nihil aliuddixit niſi benedictꝰ deꝰ q̇ nobis peꝑcit ab onere. Sed ⁊ illis inquit qui tulerūt. leuiꝰ eſt feredij. tum qꝛ hoc hūana cupiditas ſuſtulit.tū quia magna pecunia magnam eis temptationis occaſioneꝫ ingeſſit. ¶ Quidā in-