De inuentione ſancte crucis
biſtorijs ſic legat̉ D ¶ Cūāt helēa hierl̓ꝫadueniſſꝫ. oēs iud̓oꝝ ſapiētes q̇ ꝑ totā regionē reꝑti ſūt ad ſe ꝯgregari p̄cepit. Hec āt helena pͥus ſtabularia fuerat. ſꝫ ꝓpt̓ eiꝰ pulcritudinē ꝯſtāti nꝰ ſibi eā ꝯiūxit ẜm ꝙ d̓t ambroſiꝰ in hͨ v̓ba. Stabulariā hāc fuiſſe aſſeruntſꝫ ꝯiūcta ē ꝯſtātino ſeniori. q̇ poſtea regnuꝫadeptꝰ ē. Bona ſtabularia q̇ tā diligent p̄ſepe dn̄i reqͥſiuit Bona ſtabularia q̄ illuꝫ ſtabulariū non ignorauit q̇ vulnera curauit alatronibꝰ vulnerati Bona ſtabularia q̄ maluit oīa eſtīare ſtercora vt xp̄m lucrifaceret.Iō illā xp̄s d̓ ſtercore leuauit ad regnū. hecAmb̓. ¶ Alij v̓o aſſerūt ⁊ ī q̇dā cronica ſatis autētica legit̉. ꝙ ip̄a helena fuit filia choelis regis britonū. quā ꝯſtātinꝰ in britaniā veniēs cū eſſꝫ vnica prī ſuo duxit vxorē. vn̄ īſula pꝰ mortē choel̓ ſibi deuenit. Hoc ⁊ ip̄i britones atteſtant̉. Licꝫ alibi legat̉ ꝙ fuerit treueren̄. Iudei igit̉ nimiū formidātes dicebātad inuicē Quare putatis ꝙ regīa nos ad ſefaciat ꝯgregari. Unꝰ aūt exeis noīe Iudaſdixit. Scio enī qꝛ vult a nob̓ diſcere vbi naꝫſu lignū crucis ī qͦ xp̄s crucifixꝰ fuit. Uidēteergo ne aliqͦs ſibi ꝯfiteri p̄ſumat. Sin autecertiſſime ſciatis ꝙ lex nrā euacuabit̉. ⁊ pat̓ne traditōes funditꝰ d̓ſtruent̉. Zacheꝰ enimquꝰ meꝰ p̄nūciauit prīmeo ſymoni. ⁊ patermeꝰ moriēs dixit mihi. Uide fili qn̄ inq̇ret̉crux xp̄i illam manifeſta an̄qͣꝫ aliqͣ patiaristormēta. Nuſqͣꝫ ei extūc gēs iudeoꝝ regͣbit.ſꝫ illi q̇ crucifirū adorāt. quia ip̄e xp̄s filiꝰ d̓ierat. Cui ego dixi. Pat̓mi. ſi v̓e pres nr̄i ip̄ꝫeſſe dei filiū cognouert̉. cur ip̄m crucis patibulo affixert̉. Et rn̄dit. Nouit dn̄s qꝛ nūqͣꝫ īꝯſilio eoꝝ extiti. ſꝫ eis ſepiꝰ ꝯͣdixi. Qꝛ v̓o ipſephariſeoꝝ vicia exprobrabat ip̄m crucifigifecerunt. Ip̄e v̓o die tertia reſurrexit ⁊ celosdiſcipulis vidētibꝰ penetrauit. In quem ſtephanꝰ frat̓ meꝰ credidit. quē iud̓oꝝ veſanialapidauit. Uide ergo fili ne ip̄m vl̓ diſcipulos eiꝰ audeas blaſphemare. Nō videt̉ aūtml̓tū ꝓbabile ꝙ pat iſtiꝰ iud̓ tꝑe paſſiōis xp̄ieſſe potuerit. cū a paſſiōe xp̄i vſqꝫ ad helenāſub q̇ iudas fuit. fluxerūt plꝰ qͣꝫ ducēti ſeptūaginta āni. niſi forte diceret̉ ꝙ tūc hoīes pi-
qͣꝫ mō viuebāt. Dixerūt ergo iudei ad iudāNos talia nūqͣꝫ audiuimꝰ. Ueꝝtū̄ ſi d̓ hͦ regina q̄ſierit. vide ne hͦ ſibi aliqͣtenꝰ cōfitearisCū ergo illi an̄ reginā ſtetiſſent. ⁊ illa eos interrogaſſꝫ de loco vbi fuerat dn̄s crucifixꝰ⁊ ip̄i locū nullatenꝰ indicare vellēt iuſſit eosoēs igne cremari. At illi oēs timētes tradid̓rūt iudā dicētes. Hic dn̄⁊ ꝓph̓e filiuioptīe nouit legē. ⁊ tibi oīa.ieris ab eo īdicabit. Aūc illa oēs dimittēs tenuit iudā ſolūcui dixit. Mors ⁊ vita tibi ꝓpoſita ſt̓. quodmalueris elige On̄de igͦr mihi locū q̄ golgatha d̓r vbi fuit dn̄s crucifixꝰ. vt crucē eiꝰ īuenire poſſim. Rn̄dit iudas. Quō locuꝫ ſcirevalea cū ducēti anni iā ⁊ ampliꝰ fluxerūt. etneqͣqͣꝫ illo tꝑe natꝰ eſſeꝫ. Cui regīa. Per crucifixū fame te ꝑimā niſi mihi dixeris v̓itateꝫ.Ip̄m igͦr in puteū ſiccū iuſſit ꝓijci ⁊ ibidē famis moleſtia cruciari. Cū ergo ibidē. vj. diebus ſine cibo māſiſſet. die ſeptio extrahi petiit. ⁊ crucē ſe īdicatuꝝ ꝓmiſit. Cū ergo extractus ad locū veniſſꝫ. ⁊ ibi d̓ oraſſꝫ. locꝰ ſubitocōmouet̉. ⁊ fumꝰ aromatū miri odoris ſentit̉ ita vt miratꝰ iudas ābabꝰ māibꝰ plauderet ⁊ dicerꝫ. In v̓itate xp̄e tū es ſaluator md̓iErat aūt ī loco illo ſic̄ in eccl̓iaſticis hiſtoruſlegit̉. tēplū veneris qḋ adrianꝰ imꝑator ibid̓ꝯſtruxerat. vt ſi q̇s xp̄ianoꝝ in loco illo adorare voluiſſꝫ. videret̉ venerē adorare. ⁊ ob hͦinfrequēs ⁊ pene obliuiōi datꝰ fuerat locusRegina aūt tēplū funditꝰ fec̄ deſtrui ⁊ locūinarari. Pꝰ hoc iudas p̄cingēs ſe virilit̓ fodere cepit. ⁊. xx. palſus fodiēs tres cruces abſcōditas reperit. qͣs ad reginā ꝓtinꝰ deportauit. Cū āt crucē xp̄i ab alijs latronū neſcirētdiſcernere. eas ī medio ciuitatis poſuert. ibidē gl̓iaꝫ dn̄i p̄ſtolātes. Et ecce cū circa horaꝫnonā quidā iuuenis mortuꝰ deferret̉. iudaſferetꝝ tenuit. ⁊ pͥmā ⁊ ſcd̓am crucē ſuꝑ corpꝰd̓functi appoſuit. ſꝫ neqͣqͣꝫ ille ſurrexit. Apponens aūt tertiā crucē ꝓtinꝰ redijt defunctusad vitā. E ¶ In hiſtorijs āt eccleſiaſticiſlegit̉ ꝙ cū quēdā mulier pͥmaria ciuitatis ſemiuiua iaceret Machariꝰ ep̄s hieroſolimitanꝰ pͥmā ⁊ ſcd̓am crucē adhibuit. ſꝫ nihil ꝓfecit. tertiā v̓o appoſuit. ⁊ ml̓ier aꝑtis oculis