De inuentione ſancte crucis

qd̓ t̓re infixū abſcōdit̉ Quo ſigno crucis oīſactio humana ⁊ xp̄iana d̓ſcribit̉. bn̄ oꝑari īxp̄o ⁊ ei ꝑſeuerāt̉ īhere. ſpirare celeſtia ſacramēta noꝓphanare B ¶ Iſtd̓ lignū crucis p̄cioſū ꝑ ānos. cc. ⁊ vltra ſb̓ tra latuit. ſedabhelenamrē ꝯſtātini iꝑatoris hoc mō reꝑtū fuit. In tꝑe illo ꝯgregata ē iuxta danubium fluuiū ml̓titudo inuerabil̓ barbaroruꝫvolēs fluuiū trāſire ⁊ oēs regiōeſ vſqꝫ ad occidētē ſuo dn̄io ſb̓iugare. Qd̓ vbi ꝯſtātinꝰ īpator ꝯꝑit caſtra mouit. ⁊ ꝯdanubiū ſe cuꝫſuo exercitu collocauit. At barbaroꝝ creſcēte ml̓titudīe ⁊ iā fluuiū trāſeūte Cōſtātinꝰ nimio t̓rore ꝯcutit̉ vidēs qꝛ eēt die craſtīo cūeo p̄liū ꝯmiſſuri. Seq̄nti igr nocte ab āgl̓oexcitat̉. ⁊ vt ſurſū reſpiciat admonet̉. Qui īcelū aſpiciēs vidit ſignū crucis ex clariſſimoluīe factū lrīs aureis hūc titulū hn̄s ſcpͥtumIn hͦ ſigno vīces. Qui celeſti viſiōe ꝯfortatꝰ ſil̓itudinē crucis fec̄. ⁊ ip̄aꝫ an̄ ſuū exercituferri iuſſit. Irruēſqꝫ ī hoſtes ip̄os ī fugā vertit. ⁊ ml̓titudinē maxīaꝫ īterfec̄. Tūc ꝯſtātinꝰoēs tēploꝝ pōtifices ꝯuocauit. ⁊ cꝰ d̓i hoc ſignū eēt diligētiꝰ inq̇ſiuit Quibꝰ ſe neſcire dicētibꝰ. q̇dā xp̄iāi aduener̄t. ⁊ ei ſctē crucis miſteriū. ⁊ fide trinitatis plēiꝰ narrauer̄t. Quiin xp̄m ꝑfctē tūc credidit. ⁊ ab euſebio papavl̓ ẜm q̇ldā libros a ceſariēſi ep̄o ſacꝝ baptiſma ſuſcepit. Sꝫ ī hac hiſtoriā ml̓ta ponūt̉ obꝰ ꝯͣdicit hiſto. triꝑtita ⁊ eccīaſtica. ⁊ vita ſctiſilueſtri. ⁊ geſta potificū romaoꝝ. Scd̓m ꝙdā n̄ fuit iſte ꝯſtatinꝰ īꝑator q̇ a b. Silueſtropapa fuit baptizatꝰ ⁊ ad fidē ꝯuerſꝰ. ſic̄ aliqͣhiſtorie vidēt̉ īnuere. ſꝫ fuit ꝯſtātinꝰ pat ip̄iꝰꝯſtātini. ſic̄ ī aliqͥbꝰ hiſtorijs īuenit̉. Ille eīmꝯſtātinꝰ alio mō ad fidē veīt. ſic̄ ī hiſtoriā ſcīſilueſtri legit̉. nͨ ab euſebio ſꝫ a ſilueſtrobaptizatꝰ fuiſſe narrat̉. Mortuo tn̄ ip̄o ꝯſtātino. Cōſtā. mēor victorie pr̄is quā v̓tute ſciēcrucis habuerat Helenā mr̄em ſuā hieroſolymā ꝓ ip̄a cruce īueniēda trāſmiſit. ſic̄ inferiꝰ eſt notatū C ¶ Hiſtoria tn̄ eccl̓iaſticahāc victoriā alit̓ facta narrat. Ait enī ꝙ cummaxētiꝰ romanū iꝑiū īuaſiſſꝫ. ꝯſtātinꝰ imperator iuxta pōtē albinū cū maxentio ꝯflicturijs aduenit. Cū igr anxiꝰ multū eſſet. ⁊ ꝓ ſi-

bi mittēdo auxilio ad celū ocl̓os crebro leuaret. vidit ꝑ ſoporē ad oriētis ꝑtē in celo ſignūcrucis fulgore igneo rutilare. āgeloſqꝫ aſtare. ⁊ ſibi dicere. Coſtātine ī hoc vinceſ. Et vtd̓r in hyſtoria triꝑtita. dū ꝯſtantinꝰ qͥd hͦ eſſꝫmiraret̉. Xp̄s nocte ſuꝑueniēte eid̓ apparuitcū ſigno qd̓ vidit in celo iuſſitqꝫ vt fieret eiꝰſigni figuratio. q̇ foret auxiliū ī ꝯgreſſibꝰ p̄lioꝝ. Tūc ꝯſtātinꝰ letꝰ redditꝰ ⁊ d̓ victoria iāſecurꝰ ſignū crucis qd̓ in celo viderat. in ſuafrōte deſignat. vexilla militaria ī ſignaculuꝫcrucis trāſformat ⁊ ī māu dextra aureā crucē portat. Pꝰ hͦ dn̄m exorauit ne dexterā ſuam quā ſigno crucis munierat ſalutari cruore romani ſāguīs macl̓ari ꝑmitterꝫ. ſꝫ ſineſangͥnis effuſiōe victoriā ſibi d̓ tyrāno p̄ſtaret. Maxētiꝰ āt iuſſi: nauibꝰ ad d̓cipulā ꝯpoſitis fluuiū ſterni ⁊ ſuppoſitis pōtibꝰ exeqͣri.Cū āt ꝯſtā. ad fluuiū appinqͣret. maxētiꝰ inoccurſū cū pauciſ velociꝰ ei ꝑgit. iubēs vt ceteri ſe ſeqͣnt̉. ſuiqꝫ oꝑis pōtē cū paucis ꝯſcendit. ⁊ decipula q̄ ꝯſtātinū deciꝑe voluit ē deceptꝰ. ⁊ in fluuij ꝓfundū demerſus. Cōſtātinus v̓o ab oībꝰ vnanimit̓ ē ſuſceptꝰ Et ſic̄ legit̉ in cronica ſatis autētica. ꝯſtātinꝰ tūc perfecte nō credidit. nec tūc ſacꝝ baptiſma ſuſcepit. ſꝫ aliqͣnto tꝑis interiecto. viſionē illā Petri ⁊ Pauli vidit. ⁊ ſacro baptiſmate ꝑ ſilueſtru papa renatꝰ ⁊ a lepra mūdatꝰ in xp̄umdeinceps ꝑfecte credidit. Et ſic mrēm ſuā helenā hieroſolimā miſit vt crucē dn̄i reqͥreretAmb̓. tn̄ ī epl̓a de obitu theodoſij ⁊ hiſtoriatriꝑtita dicūt ꝙ in vltimis ꝯſtitutꝰ baptiſmaſuſcepit. baptiſmū differēs vt poſſꝫ in iordānis fluie baptizari Hoc idē dic̄ Hieronimꝰin cronica. Certū eſt āt ꝙ ſub ſilueſtro papaxp̄ianꝰ effectꝰ eſt. Utꝝ ā baptiſmū diſtulit. īdubiū v̓tit̉. Un̄ de illa legēda ſancti ſilueſtriq̇ ad pl̓a ſil̓r dubitat̉. Hec ig̓r hiſtoria de inuentōe ſctē crucis q̇ in eccl̓iaſticis hiſtorijs īuenit̉. cui etiā ꝯſonat cronice. videt̉ eē magiſautentica qͣꝫ illa q̄ ꝑ eccīas recitat̉. Cōſtat eīml̓ta ibidē eē q̄ nō ꝯſonāt v̓itati. niſi forte qͥsvellet dicere vt ſuꝑiꝰ dictū ē. ꝙ n̄ fuit ꝯſtātinꝰille. ſꝫ ꝯſtātinꝰ pat eiꝰ. qd̓ tn̄ multū autēticuꝫnō videtur. licet in quibuſdā vltramarinis