II
qui aūt non hꝫ deū infideli deteriorē. Hanccōtrouerſiā ꝑ diſtinctōꝫ declinātes dicimuſꝙ ꝑfecta cognitōe nulla creatura pōt deumcognoſcere. ⁊ tamē ex neceſſitate oportet noſde deo here noticiā qualemcūqꝫ. Unde ſic̄nulius deum ꝑfecte poteſt cognoſcere. ſic etiam nullus debet eſſe qui de deo aliquid n̄cognoſcat. Propter qḋ ſciēduꝫ ꝙ triplex dedeo in ſcriptura cognitō reꝑitur .ſ. cognitiorōnis. deuotōis. ⁊ glorificatōnis. Cognitioratōnis eſt quam per rōem creaturaꝝ ratiocinādo inueſtigamus. Nam per creaturaꝝmagnitudinē. pulcritudinē. ⁊ altitudinē ⁊cͣ.creatorē ſine dubio p̄ſupponimus. pulcruꝫ⁊ magnū p̄exiſtere. Quis em̄ niſi mētis inops credat ꝙ creature creauerint ſemeti p̄aſHinc Sapīe. xiij. Si qui ſpecie creaturarūdelectati ſunt. ſciāt quāto hijs dn̄ator eoruꝫſpecioſior eſt. Aut ſi virtutē ⁊ oꝑa creaturarum mirati ſunt intelligāt ab illis. qm̄ hicqui fecit fortior eſt illis. A magnitudīe enīꝫſpeciei creature poterit eaꝝ creator cognoſcibiliter videri. Hinc Ro. i. Inuiſibilia dei acreatura md̓i per ea que facta ſūt intellectaconſpiciunt̉. Hāc cognitōem antiqui philoſophi hēbant de deo. queꝫ tn̄ non deum ſedprimā cām noīabāt. De quibꝰ dicit apl̓usvbi ſupra. Quia cū cognouiſſent deum nōſicut deū gl̓ificauerūt aūt grās egerūt ſed euanuerūt in cogitatōnibꝰ ſuis. ⁊ obſcuratūeſt inſipiēs cor eoꝝ. Hinc Bern̄. Potentiadei in eſſe rerum ineffabilis ꝯmēdat̉ ꝙ tammulta tā magna tā multipl̓r tam magnifice ſunt creata. In modo autem gubernandirelucet ſapīa dei ſingularis ꝙ hec quidē ſurſum illa vero deorſum. q̄dā in medio ordīatiſſime ſunt locata. In vtilitate vero oīꝫ ammirabil̓ apparet benignitas q̄ oīa ad vſumnr̄m miſericorditer ſunt creata. In prīo apparet pr̄is potētia. in ſcd̓o filij ſapīa. ī tercioſpūſſancti clemētia. De hac noticia di. gre.ſuper illo verbo Iob. xxxvi. Omnis hō videt eum: vnuſquiſqꝫ intuet̉ ꝓcul. Oīs hōeoip̄o quo rōnalis eſt debet ex rōne colligereeum qui ſe cōdidit deum eſſe. quē nimirū videre eſt dn̄atōem illius ratiocinādo conſpicere vbi ī̄cte ſubiūgit̉. vnuſquiſqꝫ intueturꝓcul. Procul quippe intueri eſt iam non il-
lum per ſpeciem cernere. ſed adhuc ex ſola operum ſuorum admiratōne penſare Secūda cognitio eſt deuotōniſ. quam illi habentqui per fidem que ꝑ dilectōem oꝑatur adherent deo eius offenſam declinantes. ⁊ q̄ ſuntplacita toto conamīe operātes. quam noticiam omēs fideles habent qui amore d̓i bona que pn̄t faciunt ⁊ peccata grauia declinātDe qua noticia d̓r Ihere. ix. Non gl̓ietur ſapiens in ſapiētia ſua. nec fortis in fortitudine ſua. nec diues in diuitijs ſuis. ſed in hocglorietur qui gloriatur ſcire ⁊ noſſe me. Dehac noticia d̓r. i. Corin. xiij. Nunc cognoſcoex ꝑte. videmus enim nunc per ſpeculum inenigmate. Item Iohan x. Cognoſco ouesmeas: ⁊ cognoſcut me mee. Qui ergo propter deum declināt delectabilia ⁊ aggrediuntur difficilia ꝓbant vtiqꝫ ſe noſſe deuꝫ. Tercia cognitio eſt ⁊ d̓r glorificatiōis ꝑ quaꝫ inpatria deum cognoſcimus. ip̄m facie ad faciem cōtemplantes. De qua per Iheremi.xxxi. Non docebit vltra vir ꝓximū ſuū ⁊ virfratrem ſuum dicens. Cognoſce dominuꝫomnes enim cognoſcent me a minimo vſqꝫad maximum. Unde apoſtolus. i. Corīth.xiij. Tunc autē cognoſcā ſicut cognitus ſumPrima cognitio notificat deum quia eſt. ſecunda quia bonus eſt. tercia quia glorioſuseſt. In prima eſt demerituꝫ. In ſecūda meritum. In tercia premium. De prima eniꝫdicitur ad Romanos. i. Quia cum cognouiſſent deum non ſicut deum glorificauerūt⁊cͣ. loquens d̓ philoſophis qui per creaturādeum cognouerunt. nec tamen per fideꝫ ineum crediderunt. De ſecūda dicitur. Scimus quando filius dei venit: ⁊ dedit nobisſenſum vt cognoſcamus eum verum deumDe tercia dicitur Romanoꝝ. xvij. Hec eſtvita eterna vt cognoſcant te ⁊cͣ. HSecundo vocat nos deus ad diſciplinatuſgrām: quod contingit cū inſpirat nobis fortiſſimum affectum: et deſiderium diſcendiomnia eius beneplacita ⁊ ꝓ viribꝰ faciendilegem vite ſue ⁊ diſcipline mentis noſtre oculis anteponens. docens nos tanquaꝫ magiſter: vt eandem ſuam vitam noſtre vitemoribus imbuamus. vt illud Ezech. nobiſvaleat veraciter applicari. Sil̓itudo hoīs .ſ.
a 4