.XXXIII.

aliam vult vxorem acciꝑe manifeſtapatet rō. quia ſuggerente dyaboloodij fomite exoſam eam habuit. etidcirco eam dimittere mendacij falſitate molitur. quod ſi mulier cauſatur et dicit. volo eſſe mater et filiosꝓcreare. vterqꝫ eoꝝ ſeptima manuꝓpinquoruꝫ tactis ſacroſanctis reliquijs iureiurando dicat vt nunqͣꝫ ꝑcommixtionem carnis cōiuncti vnacaro effecti fuiſſent tunc videt̉ mulierem ſecundas nuptias contrahere poſſe humanum dico ꝓpter infirmitatem carnis eorū. vir autem quifrigide nature eſt maneat ſine coniuge. quod et ſi ille aliam accipit tunchijˢ qui iurauerantª ꝑiurij criminerei teneantur. et penitentia peractapriora cogantur recipere cōnubia.¶ Hoc autem ſeruari precipit̉ cumvterqꝫ idem fatetur. Ceterum ſi viraſſeuerat ſe reddidiſſe debituꝫ vxoriet illa diffitetur. cui potius fides adhibenda ſit merito queritur. ¶ Dehijs in concilio apud compendiumhabito ita ſtatutum eſt.In veritate viri conſiſtat ſi muliernegat ſe cognitam ab eo.I quis acceꝑit vxorem et habuerit eā aliquo tempore etipſa femina dicit ꝙ nunqͣꝫ coiſſet cum eo. ⁊ ille vir dicit ꝙ ſic fecitin veritate viri conſiſtat quia vir caput eſt mulieris. ¶ Ecce ꝙ impoſſibilitas reddendi debitum vinculūſoluit cuiugij. ſed hoc de naturali impoſſibilitate ſtatutum eſt. hec auteꝫmaleficij impedimento nō frigiditate naturali debitum coniugale prohibente a viro ſuo ſeparata eſt. Unde queritur ſi liceat ei etiā in hoc caſu a viro ſuo diſcedere et alij ſe copulare. ¶ De hijs ita ſcribit igmarusremenſis archiep̄us.¶De hijs qui maieficijs impediti coire non poſſunt.I per ſortiarias atqꝫ maleE3ficas artes occulto ſed nunꝙͣ iniuſto dei iuditio permittente et diabolo perparante cōcubi

tus non ſequitur. hortandi ſunt quibus iſta eueniunt vt corde contritoet ſpiritu humiliato deo et ſacerdoti de omnibꝰ peccatis ſuis puram ꝯfeſſionem faciant et profuſis lacrimis et largioribus elemoſinis et orationibus atqꝫ ieiunijs domino ſatiſfaciant. et per exorciſmos ac ceteraeccl̓iaſtice medicine munia miniſtrieccleſie tales quantū dominuſ annuerit qui abimelechac domuꝫ eiusabrahe orationibus ſanauit ſanareprocurent. ꝙ ſi forte ſanare nō potuerintᵘ ſeparari valebunt. ſed poſtꝙͣalias nuptias expetierint illis ī carne viuentibus quibus iuncte fuerātprioribus quos reliquerunt etiam ſipoſſibilitasᵇ concubendi eis reddita fuerit reconciliariª nequibunt.¶ Sed in hoc videt̉ contrarius p̄miſſo capitulo gregorij. ibi em̄ poſtimpoſſibilitatem redditam iubeturſeparari ab eo cui ſecundo nupſeratet redire ad primum. hec autem viuente eo cui ſecūdo copulata fueratprimo reconciliari non poterit.Queſtio ſecunda.Uod autem ei cumquo prius fornicatafuerat poſt ſeparationem nubere poſfit ſuperius ꝑhatuꝫVeſt. mortuus eſt em̄Vir eius ſibi exquo iuditio eccl̓ie abeo ſeparata et ab eius lege ſoluta eſtUnd̓ iuxta apoſtolū nubat cui vulttantū in domino. Sed queritur ſiſine eccleſiaſtico iuditio nulla cauſadiſcidij rationaliter ꝓbata ab ea diſceſſiſſet an eſſet cogendus redire adeam. ¶ De hoc ita ſtatutum eſt inconcilio carthaginenſi cui interfuitaug. ca. xxx. Non licet alicui vxorem dimittere niſi cauſa diſcidij prius eccleſie probeturEculares qui coniugale conſortium nulla grauiori culpadimittunt vel etiaꝫ ſi dimiſerunt ⁊ nullas cauſas diſcidijª probabiliter proponentes. propterea ſua

licet quidam dicāt ꝙ nullum impedimētum eſt ꝑpetuum. nullus enimeſt ita frigidus vt dicunt quī oꝑe medicorum ei poſſit ſubueniri. qd̓ nōcredo. cum frigiditas que eſt naturalis ꝓprietas ꝑ accidentia nō immutetur. extra de cele. miſ. cum marthe. §. queſiuiſti. ſimiliter quidam dicunt ꝙ nullū maleficiū ē ꝑpetuū quin ſaltē ꝑ ip̄m actorē poſſit ſanari.¶ Patet. nota ꝙ ꝑ ſequētia ꝓbantur p̄cedētia. jͣ. xxxiiij. q. i. c. i. in fi.liiij. di. fraternitatem.et. C. de adult̓. hij qui.Item hic ex poſt factopatet retrofuiſſe mr̄imonium. vt extra de frigi.et male. fraternitatis. ⁊eſt hoc notabile ꝙ eoipſo ꝙ alia vl̓ alius ſuperducitur p̄ſumit̉ hoc exodio fieri ⁊ eſt ꝑſumptioiuris ꝯtra quam non auditur ꝓbatio. immo ſtatim ius ſentētiat. ar. adhoc. jͣ. e. q. ij. ſeculares.b¶ Idcirco. quaſi diceret ſi vix petat diuortiū vt pater fiat nō audiret̉. ſi aūt petat vt exoneret̉ oneribus mr̄imonij audiretur ſed mulieraudiretur vt fiat mateſi vult. non dico viruꝫ qͦad hoc audiendum ſi ſe.frigidum ſciret cum contraxit. extra de eo q̄ du.in ma. c. i.c ¶ Septima. hoc intellige cum hec nō erat virgo. qꝛ ſi eſſet virgo tuncſufficeret verū iudiciumꝑ obſretrices. vt. c. p̄cedenti. cum ſacramentotamē vtriuſqꝫ. jͣ. xxxv. q.vi. extra ordinaria. Etnota ꝙ ſufficerēt in caſibus huius capituli duoſi ſeptem habere nō poſſent. Item eis ſolis crederetur. ſi de hoc famaeēt ar. xxxv. q. vi. ſi duo.d ¶ Fuiſſent. ⁊ ꝙ operā dederūt alias nō ſufficeret vt hic in prin. caituli notat̉.e ¶ Humanum. ea humanitate. qua apl̓s ꝑmiſit ſcd̓as nuptias xxxi.q. i. hac. rōne.f ¶ Acceꝑit. pone ꝙ milier dixit eum impotētēad reddendum debitumnon ꝓponendo cauſamimpotentie coeūdi. et hͦꝓbauit ⁊ lata eſt ſententia. nūquid ſi contraxitreſtituerētur poſtea priora cōnubia nō. quia totum ius ſuuꝫ videtur iniudicium deduxiſſe. vnd̓tatem vel maleficium ſepararent̉. ar. extra de cau. poſ. et ꝓprie cum ſuidem eſſet ac ſi ꝑ frigidiper electione. C. de an. ex. l. vl. ſecus tamen eſt in actione ꝑſonali. ff. deex. rei iudi. et an eadem. §. actiones.¶ Qui iurauerant .i. vir et vxor non conſanguinei teſtes qui ſecūiurauerunt. illi em̄ non iurauerunt ſic eſſe verum ſed credere ſic eſſe verum ſicut illi ſcilicet vir et vxor dicebant. ar. xxxv. q. vi. de parentela. ⁊h ¶ Perturij. ⁊ ita vterqꝫ fuit in culpa. alias quod in fine d̓r iniquū eētextra de teſti. quotiens.¶ ¶ Priora. ⁊ hoc cum vterqꝫ ꝯtraxit. alias exciꝑetur ꝯtra adulteranteꝫ

de adulterio. extra de diuor. ſignificaſti. vel hoc cum innocens exciperenon vult. ar. xxviij. q. i. ydolatria.I quis tp̄e .i. plus ꝙͣ ꝑ duos menſes. quia em̄ſtatim non proclamauit virū eſſe impotentē poſtea non creditur ei ſed viro qui cōtrarium dixit. vt extra de fri. et malefi. c. i. nam etiā ex tꝑe preſumitur aliquā eſſe nō coactā. vt extra de ſpon. ad id. i. q. i. ꝯſtat. Atē vel ideo potius credit̉ viro ꝙͣ vxoriquia vix inuenitur aliqͥsimpotens ad coeundū.vt. l. diſ. quia tua. hanccredo eſſe cauſaꝫ quareviro creditur in hoc caſu. ſed pētrus hiſpanusalias aſſignauit rōnesquia vir ſtat ꝓ mr̄imōioquod fauorabile ē.quia fuit ſola cum ſolo.creditur cognita ab ip̄ovt. xxxij. q. i. dixit. xxvij.q. i. nec aliqͣ. iuxta illd̓onidij. Aiuuene cupidocredatur reddita virgoet hoc poteſt intelligi deilla que prius fuit corrupta. ſed ſi fuit virgoquādo iuncta fuit ei potius credetur ꝓbationiſue quaꝫ facit ꝑ aſpectūcorꝑis. vt. s. e. c. i. et extra de ꝓba. ppoſuiſti. tn̄niſi mul̓res eſſent ꝑitiſſime potius eēt credēdūviri ſacramēto. qꝛ res illa occulta eſt et non peruia viſui ⁊ oculus pleꝝqꝫ fallitur. vt. xxvij. q. i.nec aliqua. et in talibusſepe ſacramēto vniꝰ ſtatur. vt dum queſtio ē deſumptibꝰ factis vt. C.de iudi. ſanctimus. ij.i. in primis. vel dum eſtqueſtio de damno datoſacramēto vnius creditur. C. vnde vi. ſi quando. hec autem que dixivera ſunt qn̄ vnus fatet̉⁊ alter negat. ſed ſi vterqꝫ fateretur ꝙ nō interceſſit cōmixtio tunc expectabitur ꝑ trienniumſi antea non pōt cōſtarevt extra de frigi. ⁊ malfi. laudabilem. ſed quiſi mulier ſciebat virumeſſe frigidum ab initō ſatis videtur ꝙ tūc n̄ poſſit petere ſeparationemar. extra de frigi. et mc. i. et. C. de ſpon. l. vl̓vbi d̓r ꝙ imputet ſibi ſiſciēter coniuncta ſit turpi perſone vel impotenti cōire. ⁊ quia ſero accuſat mores quos ducēdoeam in matrimonio cōprobauit. vt. ff. de adul. ſi vxor. in fi. de viro autē potius videtur ꝙ illenon poſſit recedere a muliere ſi ipſa vult cohabitare ei cum ip̄e ſciueritſe frigidum. ar. extra de eo qui du. in ma. c. i.ꝑ ſortiarias atqꝫ maleficas .s. xxxiij. q. iiij. de tirijs.m ¶ Abimelech. regem geraris. vt. s. xxxij. q. iiij. nemo..n ¶ Seꝑari. niſi ipſa vxor dicatur ꝓcuraſſe maleficium cū ſuahoc deuenerit. vt. lv. di. ſi euangelica. ff. ꝙ. me cā. ſi mulier. xv. q. i. ſio ¶ Cōcubendi. cū alijs nō cū pͥoribꝰ. tūc eī non eēt ꝑpetuū maleficiūuis inſaniens.

h