Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Uidaꝫᵍ virmaleficijs īpeditus vxori ſue debitum reddere non potuit. alius in¶Dterim clāculo eam corFupit. a viro ſuo ſeparata corruptori ſuo nubit publice crimē qd̓ admiſerat corde tm̄ deo ꝯfitetur redditurhuic facultas cognoſcendi eā repetitvxorē ſuam qua recepta vt expeditius or̄oni vacaret. et ad carnesᵉ agnipurꝰ accederet. ꝯtinentiā ſe ſeruaturum ꝓmiſit. vxor vero ꝯſenſum nonadhibuit. Hic primuꝫ querit̉ anꝓpter impoſſibilitatē coeundi a viroſuo aliqua ſit ſeꝑanda. Scd̓o anpoſt ſeꝑationē ei nubere valeat cumquo priꝰ fornicata ē. Tercio ſi ſolaᵉ ꝯfeſſiōe cordis crimē poſſit deleri. Quarto ſi tꝑe or̄ois quis valeat reddere ꝯiugij debitū. Quītoan vir ſine ꝯſenſu vxoris ꝯtinētiamvouere poſſit. vel ſi minus ⁊ t̓roribꝰlnīaꝫ vouēdi ab ea extorq̄re valeat.ueſtio prima.3Uodᵍ aūt ꝓpter īpoſſibilitatē reddendi debitū mulieraviro ſuo ſeꝑari n̄ poſſit aucͣte

cuiꝙͣ anteꝙͣ vouiſſet licebat cuꝫ ſe idnunꝙͣ facturuꝫ vouerit nō licebit. ſitn̄ id vouerit qd̓ vouenduꝫ ſit ſicutieſt perpetua virginitas vel pꝰ exꝑtaꝯnubia ſolutis a vinculo cōiugali vidualis caſtitas ſeu ex conſenſu vouētibus et carnalia debita ſibi inuicērelaxantibꝰ fidelibꝰ caſtiſqꝫ ꝯiugibꝰꝙ alterū ſine altera vel alterā ſine altero vouere fas non eſt iugis ꝯtinentia. Hec ergo ⁊ ſi qͣ alia ſunt q̄ rectiſſime vouent̉ cū hoīes vouerint nulla ꝯditiōe rūpenda ſunt q̄ ſine vllaconditione vouerunt.Incipit cauA. XXXII.

euāgelicaʰ ⁊ apl̓ica ꝓbat̉. Sic enimxp̄s ait in euangelio. Nulli lꝫ dimittere vxorē ſuā niſi cā fornicatōisⁱ vl̓qua alter eoꝝ ſicut aug. exponit fornicatus fuerit. vel ad quā alter alterum ꝑtrahere voluerit. Itē apl̓us.ulier quāto tꝑe viuit vir eius alligata eſt legi ip̄iusª nō legi ſibi reddendi debitum ſꝫ nō trāſferendi ſead alium. Itē hijs qui matrimonioiuncti ſunt precipio nō ego ſed dn̄svxoreꝫ a viro ſuo non diſcēdere niſicauſa fornicatōnis euangelica itaqꝫet apl̓ica auctoritate ꝓhibetur mulier a viro ſuo diſcedere niſi ob cauſaꝫillam fornicationis cūctis notiſſimaqua interueniente ſi diſceſſerit oportet eā manere innuptā aut recōciliari viro ſuo. vnde datur ītelligi ꝙ impoſſibilitas reddēdi debituꝫ nō fac̄diſcidiuꝫ ꝯiugij. Hijs ita rn̄det̉ coniugium ꝯfirmat̉ˢ officio vt ſupͣ probatuꝫ eſt. Poſtqͣꝫ veroᵐ officio confirmatū fuerit niſi cauſa fornicatōisnō lꝫ vxorē viro dimittere vel vxoria viro diſcedere. veꝝ anteꝙͣ ꝯfirmetur impoſſibilitaſ officij ſoluit vinculuꝫ ꝯiugij. Un̄ ſcribit greḡ. iohāni rauēnati archiep̄o. Licet mulierialteri nubere quam ob frigiditatemvir cognoſcere non potuit.N Uod aūt interrogaſti de hijſqui mr̄imonio iuncti ſunt etnubere nō pn̄t. ſi ille aliamvel illa aliū ducere poſſit. de quibusᵇ ſcriptū ē. vir ⁊ mulier ſi ſe ꝯiūxerīt⁊ dixerit poſtea ml̓ier d̓ viro ꝙ cōirenon poſſit cū ea. ſi pōtᵖ ꝓbare ꝙ verū ſitq ꝑ iuſtūʳ iuditiū accipiat aliūſi aūt ille aliā acceꝑit ſeꝑarentur.Itē ex epl̓a eiuſdē aug. angloꝝ ep̄o De eodem.ſam frigide nature dicunt ſeEquiſiſti de hijs qui ob caunon poſſe inuicem operaꝫ carni dantes commiſceri. iſte vero ſi nōpoteſt ea vtiˢ pro vxore habeat eamquaſi ſororem. quod ſi retinaculumconiugale voluerint reſcindere maneant vtriqꝫᵉ innupti. Nam ſi huicnon poterit concordareª naturaliterqūo alteri conueniat. Si igitur vir

imum. ⁊. c. ne quis faciat. s. di. lv. ſi euangelica. xiiij. di. qd̓ ait. Quia promiſit. hic collige ꝙ licet interdum ſub ꝯditione ꝯtrahere vt. s. xxviij. q. i. non oportet. Conditōe. exquo vdetur ꝙ nunꝙͣ ſubintelligant̉ conditōes in iuramento quod falſum eſt vt no. s. xxvij. q. ij. §. i. quia et generales intelntur. ⁊ ſi nō ſpāles generales. vt ſi dꝫ voluerit ſi vixero ſi poteroGed ſpāles non intelliuntur niſi exprimāturyſi hec feceris .vx. C. d̓ondi. ob. tur. ca. ſi redi. ff. de ver. obli. qͣquid. niſi vbi lex preſumit tacite aliquid agi inter cōtrahentes tunc em̄illud ꝓ expreſſo habet̉.vt. ff. ſi certum peta. cuꝫquid et. ff. de ꝟ. ob. triticum qn̄qꝫ lex ip̄a ſpālesditiones ſubintelligitvt in ſtipulatne dotisſubintelligitur hoc ſi nuptie ſuerint ſecute vt. ff.de iure dotium ſtipulationem. et hoc ſi non immoderatum quid precipitur. vt. ff. de oper̄. li. ſilibertus. extra de iure iurintauall̓. Io. Conditione. notaar. a ꝯtrario ſēſu ſubaudiri. et alie ꝯditōnes vtdixi. xxvij. q. ij. §. i.Cauſa. xxxiij.Vidam. tractauit. D. ſupͣde impedimento matrimonij quod ꝓcedit ex animo et etiamde eo quod ꝓcedit tamex animo ꝙͣ ex corporeconiunctim. nūc tractain cauſa iſta de eo quodꝓcedit tantuꝫ ex corpore. tractat etiam de quibuſdam alijs impedimētis. vt de frigiditate et smaleficio. vt. c. i. ⁊. iij. ⁊d̓ enormitate delicti. vt.jͣ. q. ij. de hijs. et ſequentibus ⁊ de tempore fertarum. vt. jͣ. q. iiij. per to Aigni .i xp̄i de quo dicitur. ecce agnus dei dedi. iiij. nemo.Confeſſione. id eſtſeſtio primVod autemhic depingiturprima queſtio.an ſcꝫ impoſſibilitaſ coeundi ſeꝑet matrimonium. Et nota ꝙ ē tripleximpoſſibilitas. impoſſibilitas coeūdi ex animovt īnirioſo .s. ꝓx. q. vij. neqꝫ furioſus. ex corꝑe vt īfrigido et in maleficiat o. jͣ. e. c. i. ij. et. iij. ex vtroqꝫ. vt in puero. vt. xxx. q. ij. vbi. vel ſic dintimnguas. alia eſt naturalis impotentia vt frigiditas. alia accidentalisvt malericium. ⁊ quecunqꝫ ſit impotentia ſi matrimoniū preceſſit illaꝫra ꝙ effecti ſunt vna caro propter nullam cauſam ſuperuenienteꝫ poſſaſt ſeparari. vt. sͣ. ꝓxi. q. vij. hij qui matrimonium. niſi ꝓpter fornicationem. vt .s. ꝓxi. q. i. dixit. vbi vero impedimentuꝫ preceſſit matrimo-

nium refert vtrum ſit perpetuū ⁊ tūc ſeꝑari poſſunt. ar. jͣ. e. ſi per ſortiarias. ſi tꝑale nequaꝙͣ. ⁊ nota ꝙ licet iura emanauerint diuerſa ſuꝑ hocſeꝫ vſqꝫ ad quod tempus deberent manere ſimul ad hoc vt maleficiumvideatur perpetuū vt extra de frigi. ⁊ malefi. c. i. ⁊. C. de repu. in cauſis. tamen ꝑ celeſtinum tempꝰ determinatum eſt triennium. vt. e. t. lauꝑabilem. et idē dicit autē. de nup. §. per occaſionem. colla. iiij. hoc. tamen exaudi cum antētriennium non poteſt ꝯſtare de impedimēto naturali vt colligitur in predictā decre. laudabileꝫ.et hoc dico tam in frigido ꝙͣ in maleficiato. ethoc triennium currit atꝑe quo temptaueruntcōire vt colligitur in auten. predicta. vbi auteꝫdubitabatur an p̄ceſſerit maleficium an ſecutūſit. preſumendum eſt ꝙſecutū ſit poſt matrimonium. ar. C. de edil̓. edicto. l. iij. et hͦ fauore matrimonij .xxxv. q. vi. videtur. palea eſth Et apoſtolica. ſophiſtice inducit gr̄anusomnia iſta qꝛ de conſūmato matrimonio intelliguntur.i Vel qua. corporali.k Non legi. tantum.l Offitio carnis. xxvij. q. ij. §. ecce.m Ofr̄itio .i. carnalicommixtione.Vod auteꝫ. nubere. id eſt. ꝙ nonpoſſunt ſibi reddere debitum ꝓpter naturalemfrigiditatem.o Scriptum. id eſt inprimo libro capitularijkaroli ſcꝫ in lumbarda.p Probare. ar. ꝙ quāoqꝫ mulieri defertur ꝓbato cum de mixtōe carnis controuerſia eſt ar..s. xxvij. q. i. nec aliqua.ſed contra. jͣ. e. ſi qͦs acceperit. ſed illud ſolutumeſt .xxvij. q. ij. qd̓ autem. Per iuſtum .s. ij. q.v. conſuluiſti. contra. ſꝫhic appellat verum iudicium non candentis ferri. vel feruentis aque vl̓hmōi ſed legittimorumteſtium.r Iudicium. id eſt ꝑſpectum corporis ſi ꝟgo eſt. quia aliud eſt incorrupta. vt. jͣ. c. ꝓxi. etquid iuris ſit notaui .s.xxvij. q. ij. quod autem.melius em̄ ꝑpendit̉ ocul̓aliquid inſtit̓. de grad̓.cogna. §. hactenus. quetamē inſpiciunt debenteſſe ꝑte. ff. de vē. inſpi. l. i. quia viſus ſepe fallit̉. .xxvij. q. i. nec. aliqua.Cquiſiſti. pro vxore. conſilium eſt vt extra. e. accepiſti.t Innuꝑti. preceptum eſt quantū ad virū quantuꝫ ad illamconſiliuꝫ. ⁊ ita verbum ſemel poſitū tenetur equiuocē. xxviij. di. phr̄met ibi ouidius demoſon ventis et verbis vela dediſtiv Naturaliter .i. naturali frigiditate impediente. ⁊ eſt ar. ꝙ frigiditas eſt perpetuū impedimentū. ar. jͣ. e. q. v. qui. ſitie. q. s. ꝓxi. q. v. ſicut.

113