Queſtio
calumniam faceret innocenti. et obſecundaꝫ copulā nuptialē veteri cōpule crimen impingeret. ſic prioreꝫdimittereª iubetur vxoreꝫ vt primaviuēte ſcd̓am non habeat. ¶ Ideꝫin epiſtola pauli ad chorinthios.Sola viri fornicatio vxorē macul¶ Nꝯiugio quis poſitus quecunqꝫ peccata fecerit non infuſcatꝓpriam cōiugem ſed fornicatioetiam vxoreꝫ coinquinat vt iam nōſit viro ſuo licita ſꝫ adultera ¶ Itēiohannes criſoſtomus.Qui vxorem ſuam adulteraꝫ dimittere noluerit duobus annis peniteat ſi ei debitum reddiderit.Iᵉ quis vxorē ſuā inueneriʳadulterā ⁊ poſtea deīcepsplacuerit eam habere in matrimonio duobus annis peniteat.ideo quia cum adultera ꝯmixtus ſitque adhuc crimine ſuo n̄ eſt purgataᵉ aūt abſtineat ſe a mr̄imonio eiꝰdonecʳ expleat̉ ſatiſfactio criminispenitentie ſue. ideo quia poſt ſatiſfactioneꝫ penitētie non meret̉ vocari adultera. Similit̓ ſi vxor virū ſuum inuenerit adulteꝝ nōᵍ ad imparia iudicātur. ¶ Subaudiat̉ niſi abadulterio mulier recedere voluerit.qͦ caſu vir vxorē ſuā reciꝑe pōt nullūpericuluꝫ ei illaturus. ¶ Unde pelagius papa molleo ſubdiacono.Poſt penitentiam adulterij vxoreꝫſuam vir poteſt accipere.E benedicto quoqꝫ quē vxorem alienā facinoroſo indicaſti ſpū ſuſtuliſſe ⁊ in ſuumhactenus preſumere detinere cōſortium. ſi hec rerū veritas habet iubemus exꝑientie tue vt eum cum ipſaquoqꝫ adultera diſtricte non differasⁱ mactare ⁊ᵏ caluatos ab inuiceꝫſeparare et illum quidē ad luciū defenſorem in apulie ꝓuincie pr̄imonium ſine dilatione migrare. Illaꝫvero ſiquidē maritꝰ ſuus ſine doloaliquo reciꝑe forte voluerit tua ordinatōeˡ ſub cautela recipiat. nullūei dumtaxat de cetero ſimile cōmit-
tenti periculū illaturus. Si vero eāomninoᵐ reciꝑe noluerit in aliumquendā locuꝫ in quo ei nō liceat male viuere ꝓuida eam diſpēſatōe conſtitue ¶ Itē ex penīali theodori.Qui adultere reddiderit debitumtres annos peniteat.MIquis vxorem ſuaꝫ ſcit adulteram et non vult dimittere eaꝫ. ſed in matrimonio habere tres annos peniteat. et quādiuilla penitet abſtineat ſe ab illa. ¶Item augu. ad pollentinum li. ij.Adulterio purgato per penitentiaꝫpoteſt fieri reconciliatio coniuN Uod autem tibi duꝝ videt̉vt poſt adulteriū reconcilietur coniunxº ſi fides aſſit nōerit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros quos credimꝰ vl̓baptiſmate ablutosʸ vel penitētiaeſſe ſanatos. hec crimina ī veteri lege dei nullis ſacrificijsq mundabātur que in lege noui teſtamenti ſinemundatōe legali mundant̉. et ideotunc omnino prohibitum eſt ab aliquo contaminatam accipere vxoreꝫꝙͣuis dauidʰ filiam ſaulis quaꝫ pater eiuſdem mulieris ab eo ſeparatam dederat alteri tanꝙͣ noui teſtamētiʳ p̄figurator ſine cunctatōne receperit. Nunc auteꝫ poſtqͣꝫ xp̄us aitadultere. nec ego ꝯdemnabo te vade et deinceps noli peccare. quis n̄intelligat maritum debere ignoſcere quod videt ignouiſſe deuꝫ amborum. nec iam ſe debere adulteramdicere cuius penitentis crimē deletum eſt a deo. ¶ Idem de adulterinis coniugijs. ¶ De eodem.On erit turpis neqꝫ difficilis etiam poſt patrata atqꝫpurgataᵛ adulteria reconci-liatio coniugij vbi ꝑ claues regni celoꝝ nō dubitat̉ fieri remiſſio pct̄oꝝnō vt pꝰ viri diuortiuꝫ adultera reuocet̉. ſed vt pꝰ xp̄i ꝯſortiuꝫ adultera non vocetur. ¶ Item ambro.Cum fornicationis vicium excludiditur virtus caſtitatis aſciſcitur.
piuiſſionis. ſed huic apl̓s obſtat. ij. q. i. multi. ⁊. q. ij. in ſcripturis. vi.a i. ques. in quibꝰ d̓r ꝙ omnis ſuſpitio potius eſt repellenda ꝙͣ apprepāda. Sed diſtingue triplicē ſuſpitōeꝫ ꝓbabilem. temerariam. et vIentam. vt dixi. ij. q. i. c. i. hic ergo de violenta ſuipitione loquit̉. Sꝫ q̄ro ſi ꝯtra mulierē ꝓbata ſit ſuſpitio violēta an ipſa admittat̉ ad ꝓbationem in contrariū ar. ꝙ ſic. xxxv. q. iij. extra ordinariā. vbi d̓r ꝙ ꝯtraviolentiſſimā p̄ſumptionem admittitur ꝓbatioimmo etiam ſimplex iuramentū. ℟n̄. ꝙ bn̄ admittitur ꝓbatō ꝑ teſtesſed non ꝑ ſimplex iuramentuꝫ. vt. s. xxvij. q. i.nec aliqua. ar. xxij. q. v.oc videtur.Iubetur. hoc ꝟbuꝫubetur nō reſpicit qd̓ p̄edit ſed quod ſequitur.IN cōiugio. liciIta. donec vir egeritpnīam. et ſic patetꝙ ſi alter ꝯiugum adulteratur reliquus perditius exigendi. ſed ẜm. h.delinquēti tenetur alterreddere debitū. vt notatur. s. e. c. i. ſed obijt io.tibi qui dicis ꝙ fornicāti non tenetur alter reddere debitū. mulier quefornicat̉ ꝑdit ius petendi debitum. ſimilit̓ virnon habet ius petendidebitū in tali ml̓iere. d̓liquit em̄ cognoſcendoeam vt hic d̓r ⁊. jͣ. c. ꝓxi.ſi ergo mulier que petitdebitū a viro fornicataeſt ⁊ vir excipit ꝯtra eaꝫlia ꝑdidit debitum ipſa pōt replicare quod etipſe ſimiliter ꝑdidit debitum. extra dediuor. ſignificaſti. vnde videt̉cum effectu poſſit muliex petere debitū ſed noneſt ita. quia ſi mulier replicat vir pōt triplicareet dicere. ego ex tua culpa perdidi.Iquis. hoc. c. inꝯtelligit. h. cum adulterium vxoris notorium eſt vel etiam publicum per ſnīam. vel quiin iure ꝯfeſſa eſt ⁊ ita cōnata. nec tn̄ deſiſtitadulterari ⁊ vir ei ꝯmiſcetur incorrigibili. recte igitur intelligit̉ cū crimen ita manifeſtum eſtꝙ p̄textu ignorantie ⁊cͣvt dixi. c. i.d¶ Adulteraꝫ. nec abadulterio deſiſtentem.e¶ Aut abſtineat. ī ſequenti ca. ſi quis vxoreꝫeſt. ⁊. ſed legas hic aūt ꝓ ⁊. ⁊ erit vna pena. vel ibi lege ⁊ ꝓ aūt. ⁊ erūtdue pene ſub alternatōe vt aut peniteat duobus annis aut non exigatdebitum ab eo. donec ꝑegerit penitentiam.¶ Expleatur. vel ſaltem inchoetur. nam ſi voluerit eam ſibi reconciliate eliam infra tempus penitētie ab ea poteſt exigere debitū. vt extrade oiuortijs. ſignificaſti. ⁊ de furt̓. ex litteris. in fi. extra de eo qui cogͦ.conſang. c. veniens.Non ad imparia. hoc quo ad debitum non exigenduꝫ donec alter peniteat. ſiliter non ad imparia iudicant̉ quo ad debitū redden-
dum. qͥ ad diuortiū. quō ad accuſatōneꝫ. jͣ. e. q. v. c. p̄cepit. ⁊. c. xp̄ianah ¶ Sūbauditur. reſpicit hoc qd̓ dixi ī illo. c. ſic̄. vbi dixi qui retinetEbenedicto. mactare .i. punire.k ¶ Caluatos. pannis abſciſis .i. dehoneſtatos et tonſuratos ſicut moris eſt in quibuſdam locis. qꝛ veſtes et capilli inciduntur eis in ignominiam ante et retro.l ¶ Sub cautela. cū nōdicatur hic que cautiodebeat preſtari a viro.videtur ꝙ nuda ſufficiat cum talis cautio firmiſſima dicatur. vt. jͣ. d̓ꝯſe. di. iiij. primum. ar.ad ideꝫ. s. xvij. q. ij. ſi qͥsincognitus. nomē enimcautōnis per ſe poſitumnudā ꝓmiſſionē deſigͣtC. de ꝟ. ſig. ſācimꝰ. ſo.ſi mulier nihil allegat d̓ſuſpitōe viri dico ſufficere nudam ꝓmiſſioneꝫ. ſiautem dicit eū ſuſpectūoꝑtet vt ydonea cautiopreſtet̉. id eſt fideiuſſores vel pignora vel etiqͣiuramētum ſi forte illudmagis timet vir. vt. xvijq. iij. metuentes. ſi verotanta ſit ſeuitiā viri. vtnulla cautō videat̉ ſufficere tūc nō eſt ei reddenda ſꝫ alicui honeſte matrone eſt ꝯmittenda. vtextra de reſt. ſpo. ex trāſmiſſa. ī fi. extra. eo. t. litteras. in fi. qꝛ ſatiſdatiomaliuolū ꝓpoſitū nō excuſat. vt inſti. d̓ ſuſpec.tu. §. vl.n ¶ Reciꝑe. nō em̄ eritcompellēdus eaꝫ reciꝑecum alij adheſerit. exͣ dediuor. ſignificaſti. ⁊ pōtmonaſteriuꝫ ingcēdi eaviuente vt .xxvij. q. ij. agathoſa.¶ Aliu. pena adulterijetiā ẜm legē ꝯmutata ēin intruſionem monaſterij. C. de adul. auten. ſꝫhodie.Vod auteꝫ. ſi fides .i. credulitas.ſcꝫ vt credas pc̄ta. ꝑ penitentiā deleri. vl̓ fides.i. certitudo et ſpes correctōis ⁊ ꝯtinentie eius¶ Vel penitentia. videtur gͦ ꝙ n̄ poſſit ml̓ierd̓ adulterio accuſari pꝰpnīam qd̓ falſum eſt. jͣ.xxxiij. q. ij. admonere. ſꝫpoſt baptiſmū nō videt̉qꝛ ſibi plenior fit remiſſio quo ad oēm penā etiam tꝑalem. jͣ. de ꝯſe. di.iiij. ſine pnīa. ar. ꝯͣ. exͣ d̓diuor. gaudemus. ſed dic ꝙ licet excipi poſſit de adulterio pͥmo ꝯmiſſo poſt baptiſmū non tn̄ accuſari qꝛ exceptio eſt fauorabilis. accuſatioodioſa. ij. q. vij. accuſatio. ff. de reg. iuxͣ. fauorabiliores.¶ Mundabant̉. quo ad penā tꝑalem. īmo ſola venialia dimittebātur ꝑceremonialia. de pe. di. vi. c. i. r ¶ Mundatōe. legali. ſꝫ¶ Filiam. ſcꝫ michol.ſola pnīa.¶ Prefiguratur. prefigurauit ꝙ mulier poſt pnīam debeat viro reconciliari. xxxi. q. i. §. ſed obijcitur.On erit. adultera. manens. Io.
bhꝫ