Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

I qui ꝑentes fidemˡ fregerint ſponſalioꝝ triennij tꝑe a6cōmunione abſtineant. ſi ꝟoidem ſponſus vel ſponſa in illo grauiori crimineᶜ nō fuerintᵈ dep̄henſiexcuſati erunt ꝑentes. ſi vero in eodem fuerint vicio ⁊ polluerint ſeᶠ ꝯſentiēdo ſuperior ſnīa ſeruet̉. Ecce ꝙ non licet parentibus filioꝝ ſuorum ſponſalia frāgere. veruꝫ hoc deillis intelligendum eſt. que illorumconſenſu contrahuntur.Incipit cauA. XXXII.Uidaꝫᵏ vircum non haberet vxorēquandā meretricem ſibi cōiugiocōpulauit.que erat ſteTAxilis neptisIlia originatij. quam tum pater alijingenui fivellet tradere auus eam huic cōpulauit cauſa ſolius incontinentie. deinde hic pnīa ductus ex ancilla propria filios ſibi querere cepit poſteade adulterio ꝯuictus et punitꝰ quēdam rogauit vt vi vxorem ſuam opprimeret vt ſic dimittere eam poſſꝫquo facto quandā infidelem ſibi copulauit. ea tn̄ ꝯditione vt ad xp̄ianāreligioneꝫ tranſiret. Hic pͥmumquerit̉ an̄ meretrix licite ducat̉ in vxorem. Secūdo. an ea que cā incōtinentie ducitur ſit vxor appellanda. Tercio cuius arbitriū aliqua ſe-

quat̉. an liberi aui. an originarij patris. Quarto ſi viuente vxore liceat alicui ex ancilla filios querere. Quinto ſi ea que vim patit̉ pudicitiam amittere cōprobet̉. Sexto. ſi adulter adulterā poſſit dimittere. Septimo. ſi viuente dimiſſaaliam acciꝑe poſſit. Octauo ſi infidelem ſub premiſſa ꝯditione licet alicui fidelium in ꝯtugem ducere.ueſtio prima.Uodᵏ autem meretrix in cōFiugium duci non debet mulꝓbatur. Illa enim que adulterij reatis auctoritatibus et rōibusꝯuincitur niſi poſt peractam pnīamin ꝯiugij ꝯſortio retineri non poteſt Unde iohanues criſoſtomus aitſuꝑ matheum ca. ix. Patronus tuipitudinis eſt qui vxorem ſuam adulteram dimittere noluerit.Icut crudelis et iniquus eſtqui caſtaꝫ dimittit. ſic fatuusL eſt ⁊ iniquꝰ qui retinet meretricem. Patronus enim eſt turpitudinisᵐ qui celat crimen vxoris. Item iheronimus. Cauſa fornicationis vir dimittat vxorem non tanen aliam ducat.Ixit dn̄s in euangelio quicūqꝫⁿ dimiſerit vxorē ſuam niſicauſa fornicationis ⁊ aliam duxeritmechatur. et qui dimiſſam duxeritmechatur. ſola fornicatio eſt que vxorisº vincit affectū īmo cū illo vnaꝫcarnem in duas diuiſerat et ſe fornicatione a marito ſeparauerit. nō dꝫteneri ne virū quoqꝫ ſub maledictofaciat dicente ſcriptura. Qui tenetadulteram ſtultus et impius eſt vbicunqꝫ eſt igit̉ fornicatio vel fornicationis ſuſpitio libere vxor dimittitur ⁊ quia poterat accidere vt aliqͥs

ſeptenniū non hn̄t neceſſe ſponſalibꝰ ſtare nec illa ſponſalia tenent. xxxq. ij. c. vnico ꝯſulitur tn̄ filijs vt ſtent illis ſponſalibus. exͣ de deſpō. impu. tua. alias n̄ obligat filiū ſponſio paterna. ff. de ꝟ. ob. ſtipulatio iſtaI qui parentes. ꝓ nuptijs filiorum fidem preſtantes iurauer̄tde conſenſu filiorum.b Fregerint. non copulando eos ſicut iurauerunt de conſenſu filiorum.c¶ Non fuerint. quiapoulari volunt inter ſenon obſtante voluntateparentum.o¶ Dep̄hēſi. videt̉ hicſi ambo ꝑentes ſe vellent abſoluere non poſſent quod cōcedit hug. ſꝫobſtat extra de ſpō. preterea. ſed hu. dicit ibi alexandrum non papalit̓ſed mgr̄aliter rn̄diſſe tupotes reſoluere pluralein ſingulare. ille em̄ punitur ꝑ quem ſtat. ꝙ nōꝯſummatur matrimonium. vt exͣ de ſpon. duo.duobus.e Excuſati. quo ad penam ecc̄ie non quo ad reatuꝫ ex quo oꝑam dederunt ne filij cōpularent̉.ar. de pe. di. i. ſi cui ⁊ di.iiij. deniqꝫ. et vere excuſati dn̄t eſſe quo ad penam exquo factum eorūper alios repreſentaturquia ſi teneor aliquid facere et alter id facit etiāſine mandato meo hocmihi ꝓdeſt. vt. ff. de ꝟ.ob. cum ſeruus. nam ſimihi des pecuniā vt ſeruum manumittā ⁊ aliuseum manumittat. hͦ ſufficit mihi vt ibi. Conſentiendo. dicunt autē quidam ꝙ parentes poſſunt ſoluereſpōſalia filioꝝ ſicut pn̄tet ſacramentū .s. xxij. q..v. pueri. quod nego qͥaetas p̄fixa eſt infra quānon pn̄t pueri iurare. Que illorum conſenſu. immo ⁊ ſi ſine ꝯſenſu eoꝝ ꝯtrahunt̉ d̓ are debēt oꝑam parētesextͣ de deſpō. īpu. i. c. i.iuſa .xxxij.Vidam vir. oſtēſum eſt quando etquis ducere poſſit eam quam per adulteriū polluit. In hac cauſa vultoſtendere vtrum quis meretricem ducere debeat ⁊ ſi ducta fuerit an ſitvxor appellanda et adiungit etiam de duplici inſtitutione matrimonijet de hijs qui aborſum ꝓcurant vt autem hec ⁊ alia ⁊cͣ. Originarij .i. ſerui vt patebit inſequentibꝰ .ſ. in ꝓſecutōe tercie queQueſtio. īſtionis. tn̄ originarios nō dico ẜuos nec aſcripticios.Vod autem. hic depingitur prima queſtio .ſ. an quis ducere poſſit meretricē. et dicendū ꝙ ſic ſi ſpes habetur de eius correctione.vt. jͣ. e. c. vl. ⁊ extra de eo qui duxit in ma. ſignificaſti. immo meret̉ quieam ducit. extra de ſpōſa. inter oꝑa. ſi non habetur ſpes de ea forte nōlicite ducitur ſed tn̄ tenet matrimoniū cum ea. jͣ. e. q. ſiquis vxorem. allegat tamen pͥmo magiſter ꝙ duci nō poſſit. qꝛ ex quo iam ducta dimittenda eſt ſi fornicetur. vt. jͣ. e. c. i. ij. ⁊. iij. ergo a maiori non eſt de nouoducenda. hoc ar. habes extra de iureiuran. que n admodum. potius eſt¶¶ Icut patronus. hoc intelligo cum ipſa non vult agere peni-ar a deſtructione ꝯſequentis.

tentiam. vt extra de adul. ſi vix. Item hoc intellige cum notorium eſtvxoris adulteriū nec iam ignorantiā ſuaꝫ pōt obumbrare maxitus. cde adul. ſine metu. et ar. ff. de adul. mariti. jͣ. xxxiiij. q. ij. ego. palea eſttunc em̄ leno p̄ſumitur ⁊ de lenocinio accuſat̉. jͣ. e. crimē. non tn̄ teneturhoc caſu eam dimittere ſed denunciare debet eius crimē ad penitētiaſiue notorium ſit ſiue occultum crimen eius. dum tn̄ ꝓbare poſſit. et nota ꝙ in omnibꝰ capitul̓iſtis non d̓r ꝙ eam dꝫ expellere vel debitum denegare. ſed ſicut dixi denunciabit ecc̄ie crimē eius et aget ad hoc vt illepeniteat vel agat ſi vultad ſeꝑationē thori. niiij.quid ergo ante ſnīam eccleſie teneat̉ ei reddere.debitum. hu. dicit ꝙ ſicquia nunꝙͣ factum ip̄mvt dicit ſed ſentēcia priuat aliquē iure petend⁊ eſt ar. ꝓ eo extra vt lite pe. laudabileꝫ. viij. q.iiij. nonne. xv. q. vlti. c.vl. xxxiii. q. ij. ſecularesxxxv. q. vi. multoꝝ. etſatis hoc ꝓbabile videtur quia non dꝫ facerp̄iudiciū marito ſi reqͥſitus cognoſcat talē vxorem vt poſtca non poſſꝫeam accuſare quia tuncpocius cognoſit̉ ab vx.ore ꝙͣ cognoſcat vxoralij ꝯtra dicūt ego cōſlo ꝙ non reddat niſi admandatū ecc̄ie ne videatur approbare mores eius. vt. ff. de adul. ſi vxor in fi. hoc aūt certū eſtꝙ expllere eam non dꝫa ſe etiam ſi notoriuꝫ ſitcrimē eius. vt extra d̓ diuor. porro. niſi publicemoraretur cum adultero. vel niſi ipſa cōnictaſit per ſnīam. vel ꝯfeſſaſit crimē in iuditio. vte. de bn̄dictio. ⁊ extra d̓adul. intelleximus. exͣ dediuor. ſignificaſti. ꝙ autem in hoc. c. d̓r videtureſſe correctum. vt. C. diadul. aut̓. ſed hodie. vbid̓r ꝙ damnatā de adulterio poſſumus reſumre infra bienniū. jͣ. e. q.ꝙ aūt. ⁊. c. ſe. ſꝫ illud cūſpes eſt de correctōe eiꝰ.m Qui celat. hͦ ꝟbūicium notat. aliud eſt celare aliud nō iudicare. vt. ff. d̓ furt̉. q̄ vas. §. l.Ixit dominus. dimiſerit. qd̓ non licet ſuppleo Vincit .i. ligat. impedit affectū vt vxor etiam ſi velit de iure non poſſit exigere debitū a viro. idem̄ etiā de viro. vel vincit. ſ. ſuptrat et remouet affectū vxoris .i. affectum qui debetur vxori. ⁊ ſunt hecverba ſumpta ex lege. C. de repudi. l. i.p Suſpitio. hic vidētur accipi due cāe dimittēdi vxorē. in euartm̄ excipitur vna. ſed quod hic dicit vl̓ ſuſpitio fornicationis ⁊cͣ. nō eſtcauſa dimittendi. ſꝫ eſt modꝰ ꝓbandi cām dimittēdi. qꝛ ꝑ ſuſpitioneꝓbatur fornicatio adeo ꝙ vxor dimittit̉ ꝓpter ſuſpitione vt hic ⁊ ī auten. vt liceat matri ⁊ auie. §. penul. coll̓. viij. vnde ꝓ eodē reputat fornicatio et fornicatōis ſuſpitio. quia ꝓbata ſuſpitōe ꝓbata eſt fornicatio. quid em̄ ſi tumeat vēter incognita a viro ſuo nonne certa erit forntcationis ſuſpitio. ij. q. i. ſi peccauecit. in. i. ℟n̄. vel ſi vir aliquot aniſsꝑmanſit in expeditōe et rediēs īueniat puerū anniculuꝫ. ff. de hijs qͥ ſutvel alie. iuris ſunt. filium. G. dixit thero. male excepiſſe hic duas cas

d