Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Umª renunciatur improbitati ſtatim aſciſcit̉ virtus egreſſus enim malitie virtutis operatur ingreſſuꝫ eo quoqꝫ ſtudio quocrimen excluditur innocentia cōpulat̉. Item grego. Non apud deum fallax habetur qui penitēdo adveritatem reuertitur.A Pud miſericordem nanqꝫ iu.dicem nec ille fallax habebitur qui ad veritatemᵇ reuertitur. etiam poſtqͣꝫ mentitur qꝛ omnipotens deus dum libenter penitentiam noſtram ſuſcipit ipſe ſuo iudicio hoc quod errauimus abſcondit Quod ſi in adulterio ꝑſeuerareelegerit patronus turpitudinis ⁊ lenocinij reus maritus habebitur niſieam ream adulterij cauſa facere voluerit. Unde in. ix. libro. codicuꝫti. de adulterijs et ſtupro. Imꝑatores ſeuerus et anthonius.Rimen lenocinij contrahuntqui deprehēſam in adulteriovxorem in matrimonio detinuerunt. non qui ſuſpectam habuerunt adulteram. Hoc in mulieribus non obtinet. nō enim permittitur eis maritos ſuos adulterij reosfacere. Un̄ in eodē libro codicūtitulo eodem. Idem imꝑator.Ublico iuditō nō habere mulieres adulterijᵘ accuſationē quāuis de violato matrimonio queri velint lex iulia declarat q̄cum maſculis iure mariti accuſandifacultatem detuliſſetᵉ non idem feminisᶻ priuilegiuꝫ detulit. Sigͦvt ex hijs auctoritatibus colligituradulteram retinere nulli permittitur. multominus in coniugium ducilicebit cuiuſ pudicitie nulla ſpes habetur. debet enim inter coniuges fides ſeruari et ſacramentum que cū

defuerint non coniuges ſed adulteri appellantur. Unde augu. ſcribit contra iulianum libro primorUeritas nuptiarum nō conſiſtit inconiunctione maris ⁊ femine.Do em̄ in ſola vt deliras cōmixtione maris et femine nuptiarum veritas eſt ꝙͣuis ſine illa cōmixtione nuptie filios procreare non pn̄t. Sed alia ſunt ad nuptias ꝓprie pertinentia quibus abadulterijs nuptie diſcernuntur ſcꝫ ſicuti eſt thori coniugalis fides et cura ordinate filios ꝓcreandi. et quemaxima differentia eſt bonus vſusmali. hoc eſt bonus vſus ꝯcupiſcētie carnis quo bono adulteri malevtuntur. Hec ſunt bona quibusnuptie ꝯmendātur ⁊ ab illicito vſudiſcernunt̉. Cōtra vero ambro.nuptias improbare videtur dicēs.Prime ac ſecūde nuptie hac aucͣtedidentur.eproUptie terraꝫ implentᵇ virginitas paradiſuꝫ. Sed hoc intuendum eſt dumtaxat iuxtahebraicam veritatem ꝙ ſcripturain primo et tertio et. iiij. ⁊ v. et. vi.die expletis oꝑbus ſingulorū dieꝝdixit. Et vidit deus ꝙ bonum eſſetIn ſecundo vero die hoc oīno ſubtraxit. nobis intelligentiaꝫ derelinquens non eſſe bonuꝫ duplicem numeruꝫ qui ab vnionē diuidat ⁊ prefiguret federa nuptiarū. Unde inarcha omnia animalia quecunqꝫ bina ingrediunt̉ᵈ immunda ſunt Impar numerus eſtᵉ mundꝰ quāqͣꝫ induplici numero intelligat̉ etiāᶠ alid̓ſacramentū quod nec in beſtijs quidem et immundis auibus bigamiaē comprobata ſit. Bina em̄ ⁊ bina īgrediuntur immūda et ſeptena ⁊ ſeꝑtena que munda ſunt vtʸ haberet

Ym renunciat̉. ſi em̄ ꝑ ianuam peccati intrat dyabolus ſtatim xp̄s recedit. de pe: di. ij. ſi em̄ inquit. ⁊ argue ꝙ infuſioneꝫ gratie precedat remiſſio peccatorum naturaliter. id eſt intellectu. ſed tamen temꝑe ſimul ſunt. ſic ergo prius deſiuit eſſe quis vicioſus qͣꝫ incipiat eſſe virtuoſus. xxiij. q. iiij. quid faciet. bonus em̄ ⁊ malus ſimul aliquis eſſe non poteſt. vt de pe. di. i. §. cum ergo. ar. ff. de here. inſti. quotiens. §. ſi quis ita dixerit. Atem nec pōt quiseſſe in medio ſtatu. quiaomnis qui nō diligit odit. vt de pe. di. ij. q̄cunqꝫ ab illa originali in fi.ſed obijcitur. nonne peccatum dimittitur penitenti ꝙ ſi eſt cum pct̄mhabenti dimittatur peccatum ergo et penitenseſt peccator ⁊ vitā vdet̉ꝙ virtus et vicium ſiml̓ſunt vel aliquo tꝑe ītermedio et ꝙ ſit quis ſinealterutro quod ſtare nōpoteſt ergo dico oēs queſtiones tales eſſe duplices iſti infunditur gratia iſti dimittuntur peccata. Eſt enim confuſiocompoſital et ſimplex. ſicut hec eſt duplex. lupulegreditur ſiluam. ſi eniꝫintelligatur de cōpoſitaegreſſione vtraqꝫ iſtarūeſt vera lupus egrediturſiluam lupus eſt in ſiluaſecꝰ ſi de ſimplici egreſſione. ſimile. quia vtraqꝫ iſtarum eſt vera. iſti īfundit̉ gratia iſti remittitur peccatum. ſi milit̓hic diſtinguēdū eſt hecres preſcribitur. hec resnon preſcribitur. de pe.di. i. ſi peccatum.Pud miſericordeꝫ. reuercitur.ſi ergo iuraui me ad certum diem ſoluturū pecuniam licet poſt ſoluamnon deiero quia iam adveritatem redeo ſicut ſiſub pena ꝓmiſi a liquidnec ſolui pena cōmiſſa ēſi tamen poſt ſoluero liberor a pena. ff. de arbi.l. vl. quando pena ꝯmittatur vel qn̄ purget̉. nota in diſtinctionibus domini mei. hu. b. Item ēhic ar. ꝙ ſi quis poteſtmutare cōfeſſionē ſuammaxime in ꝯtinenti vt extra de teſti. cog. p̄terea. vel anteꝙͣ ſit ſcripta.exͣ de cen. olim. dummodo nō facit calūnioſe. vt. ff. de interroga. att̓. d̓etate. §. vl. ar. ꝯtra. extra de ꝯceſ. p̄ben. ⁊ ec. non va. poſt lectionem. etextra vt eccle. benefi. vt nr̄m. ⁊. iiij. q. iij. Item qui falſo.Rimen. vxorem. nō tn̄ adulterij ſuſtinet penam qui matrimonium ſuum ꝯtemnit ⁊ vxorem delinquere patit̉ et ꝯtaminationenon indignat̉. ff. de adul. l. i. §. lenocinij. Crimen aūt lenocinij. pluribꝰmodis ꝯmittitur. ꝯmittit em̄ leuocinium. qui queſtuaria mancipia habet. qꝛ non eſt hoc minus qͣꝫ ꝓprio corꝑe queſtuꝫ facere. ff. de ritu nup.palam. §. lenocinium. Leno etiā eſt qui ſcienter ducit dānatam adulteram vel qui reconciliat ſibi eam vt. C. de adulte. caſtitati. vel qͥ ſcienter tenet adulteram vt hic. vel qui recipit pecuniā pro adulterio. ff.de adulte. l. ij. §. lenocinij.Vblico. accuſationem. ſed non vſqꝫ quaqꝫ negatur muliereꝫpoſſe virum accuſare. ſed dicitur non equo modo cum viro accuſa

tionem de adulterio poſſe ꝓponere vnde recte ſubditur. non idem priuilegium ⁊cͣ. vir em̄ iure mariti ſcꝫ ſine inſcriptione ſine metu calūnieinfra. lx. dies vtiles mulierē de adulterio accuſet. vt. iiij. q. iiij. §. qquando. quod non facit mulier. alias vir et mulier ad paria iudicauvt. jͣ. e. q. v. precepit. ⁊. c. xp̄iana. ⁊. s. e. q. c. ſi quis vxoreꝫ. ſed poſt. lx.dies non poteſt eaꝫ niſi iure cōmuni accuſare niſi abſens ſit ꝓpter rempublicam. quia tunc admittit̉ ⁊ reſtituitur ad illos. lx. dies ⁊ eſt iſte caſus ſpālis in quo maiores reſtituunt̉ et non minores. ff. ex quibꝰ cauſisma. ſi qͣ militi. ff. de adul. miles. §. quidā. ff. demino. auxiliuꝫ. ſꝫ qd̓ hicd̓r non videt̉ tenere ẜmiura nr̄a. naꝫ ſicut maritus vxorē. ſic vxor maritū licite accuſat ⁊ inſcribit ꝯtra euꝫ ⁊ obligabitſe ad penā talionis. et hͦqn̄ coraꝫ ſeculari iudiceagit. ſed ſi agit coram eccleſiaſtico non inſcribitvt extra de ꝓcurat̉. tue.⁊ lex idem videtur dicere in autē. vt liceat ma.et auie. §. quia vero. et.§. cauſas. colla. viij. miror tamen quare innocētius dicat ꝙ coram ſeculari iudice ſit inſcribendum cum hodie pena ſecularis commutata ſit īeccl̓iaſticaꝫ penā. vt. Cde adul. autē. ſed hodievnde etiā ẜm leges dicoꝙ vxor poſſit accuſarevirum cum tm̄ ecc̄iaſtica ſit pena adulterij. ſeddic ꝙ ideo etiam hodietenetur vir inſcribere qꝛingreſſus in monaſteriūmorti equiparatur. veldic ꝙ licet cōmutata ſitpena adulterij. quantuꝫad mulierem non tamēquantum ad virum ſedeſto ꝙ vir accuſet muliereꝫ ⁊ ſuccumbat exquovir obligauit ſe ad pentalionis ⁊ non ꝓbat. ergo vir ꝯdemnabitur ſic̄vxor ꝯdemnaret̉ ſi eſſetconuicta. ſed mulier conuicta detruderet̉ in monaſterium ergo et vir. etſic cogitur aliquis recedere ab vxore ſua abſqꝫcauſa fornicatōis. ẜm hͦquicunqꝫ vult ſeparari ab vxore ſua accuſabit eam vt cuꝫ ſuccubueritpoſſit recedere ab ea. ⁊ ſic alia via conſecutus eſt quod deſiderauit qͥdeſt ꝯtra id. xxxiij. q. v. hec ymago. extra de ꝓcura. tue. Rn̄. bene cōcedꝙ eodem modo condemnatur vir quo mulier. mulier eniꝫ non cogituintrare religionem niſi viro placuerit ſic nec vir condemnatus coęintrare religionē niſi mulieri placuerit. vel intellige quod dicit decquod debet inſcribere verum eſt quantum ad hoc vt lucretur donatio Non idem .i. iure mariti vel non idem id eſt nullum priuilegiumnem ꝓpter nuptias vel dotem.apud ſecularem iudicem. Priuilegium. quidam dn̄i dicunt ꝙ etiam vxor virū accuſare pōtde adulterio ſed non cum priuilegio quia tenebitur ad talionem ⁊ hocinnuit hic. alij dicūt ꝙ non poteſt vt. Io. ⁊ intelligit autenticas illasper quas dicunt primi veteres leges eſſe abrogatas in autē. vt frattufilij. §. vl. colla. ix. in autē. vt liceat ma. ⁊ auie. §. quia vero. et. §. cas.