Druckschrift 
Decretum : Mit Kommentar von Johannes Teutonicus und Bartholomaeus Brixiensis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Bella carnalia bellorum ſpūaliumiguran Iſi bella iſta carnalia figurābelloꝝ ſpūalium gererent nūꝙ vt oꝑinor iudaicaꝝ hiſtoraruꝫ libri diſcipulis criſti qui venitpace̓ docere legēdiª ab apl̓is ī eccleſijs fuiſſēt traditi. quō em̄ belloꝝ eisꝓficeret iſta deſcriptō quibꝰ diciturab hieſu. pacem meaꝫ do vobis. pacem relinquo vobis ⁊ quibus per apoſtolum dicitur ⁊ iubetur. non voſmetip̄osᵇ vindicantes ſed magis iniuriam percipite ⁊ magis fraudempatimini. vnd̓ deniqꝫ ſciens apoſtolus dicat ad romanos. nobis iam vltra bella non eſſe carnaliter peragenda ſed anime certamina contraſpirituales aduerſarios deſudanda velutmagiſter militie preceptum militibꝰchriſti dicens. induite vos armaturam dei vt poſſitis ſtare aduerſus īſidias dyaboli. Hijs ita reſpondetur. Precepta patientie nontam oſtentatōne corporis ꝙͣ preparatōe cordis ſunt retinenda. Un̄auguſtinus in ſermone de puero centurionisPrecepta patientie ꝟtute animi n̄oſtentatōe corporis ẜuanda ſuntAratus debet eſſe homo iuſtꝰ⁊ pius patienter eorum malitiam ſuſtinere quos fieri bonos querit vt numerus potius creſcat bonorum non vt pari malicia ſequis numero addat malorum. Deniqꝫ iſta precepta magis ſunt ad preparatōnem cordis qͣꝫ ad opus quodᵉ in aperto fit vt teneatur in ſecretoanimi patientia cum beniuolentia.In manifeſto auteꝫ id fiat qd̓ eis videturª prodeſſe quibus bene velledebemus. Hinc liquido oſtenditurqd̓ ip̄e dn̄s hieſus exemplum ſingulare pacientie cum percuteret̉ in facie reſpondit. Si male locutus ſumexprobra de malo. ſi autem bene curme cedis nequaꝙͣ igitur preceptumſuumᵉ ſi verba intueamur impleuitNeqꝫ enim ꝑcutienti prebuit alteram partem ſed potius ꝓhibuit nefaceret ⁊ iniuriam ageret ⁊ tamē paratus aduenerat non ſolum in facieꝫpercuti verum etiam pro hijs quoqꝫa quibus patiebatur crucifixus occidi pro quibus ait in cruce pendens.pater ignoſce illisᶠ quia neſciūt qͥdfaciunt. Neqꝫ paulus apoſtolus pͥceptum domini ⁊ magiſtri ſui videt̉

impleſſe vbi etiam percuſſus in faciem̄ dixit principi ſacerdotum. percutiat te deus paries dealbate. Sedesme iudicareᵍ ẜm legemʰ ⁊ cōtra legem iubes meſpercuti ⁊ cum a circūſtātibus diceretur iniuriam facꝭ pͥncipi ſacerdotuꝫ. irridens eos admonere voluit quid dixerit. vt qui ſaperent intelligerent iamⁱ deſtruēduꝫeſſe in aduentu criſti parietem dealbatum. hoc eſt ypocriſim ſacerdotijiudeorum. Ait quippe. Neſciui fratres qꝛ princeps eſt. Scriptū eſt em̄principi populi tui non maledices.Cum proculdubio qui in eodem populo creuerat atqꝫ in lege fuerat eruditus illum principem ſacerdotumſ neſcire non poſſet. nec eos quibusita notus erat vllo modo falleret qd̓neſciret. Sunt ergo iſta precepta patientie ſemꝑ in cordis preparatōneretinenda: ip̄a quoqꝫ beniuolentiane reddatur malum pro malo ſemꝑin voluntate complendaⁿ. Agendaſunt autem multa etiam cum inuitisquadam benigna aſperitate plectendis. quia eorum potius vtilitati conſulendum eſt. ꝙͣ voluntati: nam incorripiendo filium quantūlibꝫ aſpere nunꝙͣ profecto paternus amor amittitur. fiat tamē ꝙ nolit ⁊ doleatqui etiam inuitus dolere videtureſſe ſanandus. ac per hoc ſi terrenareſ iſtaⁿ publica criſtiana preceptacuſtodiat. etiam ipſa bella ſine beniuolentia non gerentur ſed vt potiusad pietatis iuſticieqꝫ ſocietatem victis facilius conſulatur. nam cui licētia iniquitatis exipitur vtilius vincitur. quoniam nihil eſt infelicius felicitate peccantiuꝫ qua penalis nutritur impunitas ⁊ mala voluntas velut interior hoſtis roboratur ⁊ paulo poſt. Nam ſi chriſtiana diſciplina omnia bella culparet hoc potius conſiliuꝫ ſalutis petentibusº ineuangelio diceretur vt abicerent arma ſeſeqꝫ milicie om̄ino ſubtraherētDictum eſt autem eis nemineꝫ ycōcuſſeritis. Eſtote contenti ſtipēdijsveſtris. quibus proprium ſtipendiūſufficere debere precepit. militarevtiqꝫ non prohibuit. Item eiuſdem ad bonifaciumIn bellicis armis milites deo placere poſſu Oli exiſtimare neminem deoplacere poſſe qui armis bellicis miniſtrat. In hijs erat

Iſi bella. ab apoſtolis. ergo non tm̄ ex p̄cepto vel ꝯſtitutōne eccleſie legimus libros iudeoꝝ ſed etiam ex p̄cepto apoſtoli. ſed q̄rovbi hec p̄cepit apoſtolꝰ. dic ꝙ loquit̉ p̄ſumendo. quod em̄ vniuerſalis eccl̓a tenet credendum eſt hͦ ab apoſtolis eſſe inſtitutū. xi. di. eccleſiaſticarumn Vindicantes. iō em̄ iudicioꝝ vigor in medio poſitus ē ne qͥs ſibi vltōnem ſumere preſumat. vt. C. de iudeisAratus. in aperto. ar. ꝙ nō ſemꝑꝑexteriora comp̄hendutur interiora. vt. v. q. v.non omīs. ⁊. c. n̄ oſcula¶¶ Prodeſſe. ſic gͦ prodeſſe dicim̄ illi quē ꝟberamus. vt. xlv. di. ⁊ quindat.¶¶ Si verba. ar. ꝙ nō debemus inherere verbisſed potiꝰ menti. vt dixixxij. q. v. humane. xxvi.q. v. nec mirum. verbaem̄ in reſcriptis poſitavel in lege ꝯformare debemus equitati. etiā lꝫverba hͦ non patianturextra de ℟p̄. cauſaꝫ. etextra de ꝯſue. cuꝫdilectus. ⁊. ff. de in iusvocando. qͣꝫuis. ff. qͦ petu. l. vl. ar. ꝯtra. xix. di.in memoriā. ⁊.ſii eta quibꝰ maū­ liiexitvbi dicit̉ ſuffic̄a ſcriptum eſſe. ⁊ ſirum eſt.

ꝯſenſu vltra mediū niſi in caſu. vt no. v. q. v. illi qͦ. ⁊ .xv. q. vi. in ſūma: Deſtruenduꝫ. dixit em̄ non eſſe pͥncipem. qꝛ non erat apud eumduraturꝰ pͥncipatꝰ. vt exͣ de ꝟ. ſig. nā ⁊ ego. ⁊. jͣ. d̓ pe. di. i. diuortiumk. Neſcire. ar. ꝙ nō pōt ſe quis excuſare p̄textu ignorantie de re quefacta eſt inter vicinos ſuos. vt extra de p̄ſump. quoſdaꝫ. c. quāto. lnijdi. nulli. ⁊. xij. q. ij. qui ⁊ humanis. ſimilis p̄ſumptō eſt. C. d̓ in integ.reſti. mi. de tutelal Quam voluntati. jͣe. q. niij. diſplicet. s. xlvdi. ⁊ qui emendat.m Qui etiam. vel quīetiam.

Quia neſciūt. ꝓ illiſqui ex ignorātia hͦ fecerunt rogauit. vt. i. q. i. §cum Secunduꝫ legem.iudex ẜm legem iudicabit ⁊ non ẜm motū animi ſui. vt extra de ꝯſti.c. i. ⁊. xi. q. iij. ſumoꝑe. alioquin punit̉ vt falſarius. vt. ff. ad. l. cor. deal. l. i. §. j Vel contra legē. lexenim dicit ꝙ liber homō non debet verberibus cedi. vt. E. d̓ reꝑu.

n Pnblica .i. aliquisgerens rempublicam.Iohannes.o Nam in euangelio.Iohannis.p Concuſſeritis. ꝯcutere eſt aliquid petere vltra debitū ratōneofficij alicuiꝰ. vt jͣ. e. qͥdculpat̉. dicit̉ aūt ꝯcutere qui ꝑ oppreſſionem ⁊minas extorquet pecuniam. vt. ff. de concuſ. li. ⁊ ij. Iohānes.Oli exiſtimare. ſāctus dauid. ſi aliq̓sęxiſtens ſanctꝰ pōtvti armis in bello qͣreꝓhibet̉ penitentibꝰ vtarmis. vt. xxxiij. q. ij. āmonere. rn̄deo iō qꝛ penitētes viuūt ſub regl̓aeccleſiaſtica. vt. xi. q. i.alid̓. vl̓ iō qꝛ arma pn̄tdare occaſionē peccādi