Titulus.XX.

ſurtum: vel ſimili modo: etiā ſi ſine dolo deſijt poſſidere: puta naturali interemptione vel cāu vl̓ furto vl̓ violentia: nihilominus tenet̉: vt de vſur. cuꝫtu. ⁊ de rapto. ſuper eo. Et facit quod dictū ē ſuprain re. mora. Io. an.Peccatū nō dimittiturniſi reſtituatur ablatum. Hic ponitur ꝓ regl̓a verbum Aug. qd̓ habet̉. xiiij. q. vi. c. i. ⁊ de vſur. cū tu.Quod autem dicitur in hac regula verū ītelligasſi illud ablatum reſtitui poteſt: vt ī predictis. c. dicitur. Si autem res ip̄a ablata reſtitui non pōt: velqꝛ cōſūpta eſt: aut ꝑdita: diſtracta: aut ſine magnoſcādalo non pōt reſtitui res illa: reſtituit̉ eiꝰ extimatio etiā ſi res illa caſu perit: ſine culpa ſua: qꝛ ip̄o īſtanti fuit ī mora. xvi. q. i. decime. ⁊ de cōmo. c. i. Siautem nec eſtimationem reſtituere poteſt: qꝛ euidenter ē inops: bene quidem dimittitur peccatuꝫſi vꝫ al̓s ip̄m penitet: remanet tn̄ obligatio. Et ſi poſtea ꝑuenerit ad pinguiorem fortunam tenebitur:ar. xxvi. q. vi. ſi ꝗs. ⁊ d̓ ſolu. odoardus. ¶ Nota tn̄ꝙ inops qui dꝫ ex cōtractu: ſufficit ſi bonis cedat.C. ꝗ bo. ce. poſ. l. vltima. Sed inops ꝗ dꝫ ex maleficio: caſtigatur verberibus. xij. q. ij. fraternitas. Qd̓ergo dixi: ꝙ tenet̉ ſi venerit ad pinguiorem fortunam: verū ē: ſi penas corporales nō eſt paſſus al̓sſecus: vt notat Ber. ẜm Lau. de hōici. ſicut dignūReſtituatur. Quod dicit de reſtitutione. intelligas niſi is cui facienda eſt reſtitutio liberaliter remittat .i. ſine vi ſine metu ſine fraude: qꝛ ſatiſfactuꝫītelligitur qualitercūqꝫ ſatiſfaciat. ff. quibus mopig. vel hypothe. ſol. l. item liberatur. Et qd̓ dico d̓remiſſione: intellige niſi in his caſibus in quibusexpreſſum eſt in iure: ꝙ non liberat remiſſio: vt d̓cenſi. Exigit in fi. Eſt aut reſtituendum ei a quo extortū eſt: vel heredibus eius ſi extant: di. xviij. qm̄⁊ de vſurꝭ. cum tu. His nō extantibus pauperibꝰ.vt ibi in dicto. c. Utrum autem excōicato cuius eſtres reſtituenda: fieri dꝫ reſtitutio duꝫ eſt in excōicatione: remittit ad noͣ. per glo. xv. q. vi. nos ſctōruꝫEt ſubdit. Satis poſſet dici deponēdū illud ī edēſacrā: quouſqꝫ .ſ. abſoluatur creditor. Ablatū. Ide̓ītelligitur in dānis datis ꝑ aliquē: ī ꝗbus nil peruenit ad eum: qꝛ .ſ. tenetur dānum paſſo alias nōremittitur peccatum. Io. an. Et qꝛ multuꝫ diffuſetractatur materia de reſtitutionibus ī. ij. ꝑte ti. ij. iōhic non plus. ¶ Poteſt ad multa extendi regl̓a iſta⁊ primo qꝛ deus peccatum ſine vltione non patit̉:vt dicitur de pe. di. i. ſi Dauid. Ideo non fuit dimiſſū peccatum humani generis: nifi ſacta reſtitutiōeſeu ſolutione pene in cruce per chriſtum. p̄s. Quenon rapui tunc exoluebam. Et ſic de quolibet actuali peccato: qꝛ cum per ipſum ſubtrahatur obſequium deo debitum per ſuperbiam: niſi humiliet̉quis in obſequium dei: non remittitur de pe. di.i. neminem. Sic de ablatione fame vel dānificatione vel occiſione ⁊ huiuſmodi: qꝛ oportet ſatiſfacere modo poſſibili.

Qui occaſionem dānidat dānū qͦꝫ dediſſe videt̉. Hoc habet̉ exͣ de iure..dam. da. c. vlti. licet ſub alijs verbis: ⁊ additur īmediate ſic. Secus tn̄ in illo dicendum: qui vt non occideret: de contingentibus nil omiſit. Et in principio d̓creta. illius ſic dicitur. Si culpa tua datum ēdānum vel iniuria irrogata ſeu alijs irrogantibꝰforte opem tuliſti: aut hec imperitia tua aut negligentia tua euenerūt: iure ſuꝑ his ſatiſfacere te oꝑnec ignorantia te excuſat: ſi ſcire debuiſti ex factotuo iniuriam veriſimiliter poſſe contingere vl̓ iacturam. hec ibi. ¶ Nota ꝙ e duplex occaſio .ſ. data⁊ ex iſta tenetur: ⁊ occaſio ex ſe accepta: ⁊ ex iſta nōtenetur quis.Peccati venia non datur niſi correcto. Hec regula colligit̉ ex. c. legat̉. x.xiiij. q. ij. ⁊ de ſciſma. c. i. li. vi. per que pones caſunNota ꝙ differentia eſt inter delictum: peccaturcrimen. Peccatū idem eſt qd̓ prauus actus. Delictum vero deſertio boni quaſi derelictum. Crimvero peccatum accuſatione ⁊ dānatōe digniſſimūlxxxi. di. c. i. Frequenter tn̄ vnum ponitur ꝓ alioNota ꝙ peccator non ſolum deliquit in deumſed etiam ī eccleſiam. Per contritionem autem deletur peccatum quo ad deum: per pn̄iam vero queīponitur a ſacerdote ī confeſſione: on̄dit̉ delictumquo ad eccleſiam: de pe. di. i. ꝑ totum. Licet autemꝑ contritionem ſit deletum: quo ad deū: tn̄ adhucde crimine accuſari poteſt. xxxiij. q. ij. admonevbi de hoc. Si ergo ſemel cōteritur ⁊ penitet: vltterius non cogetur penitere. Si in iudicio accuſtus abſoluitur vlterius non poterit accuſari: niſiī caſibus notatis. ij. q. vi. §. habet hoc propriuꝫ.gnatur contrarium ad hanc regulam diſ. iiij. d̓qꝫ. Ibi enim datur venia non correctis: ⁊ ſit ibi intio de crapula carniſpriuij. Sed exponitur ibi vnia .i. impunitas pene temporalis. propter ſcādalūenim vitandum relinquūtur quandoqꝫ criminaīpunita: vt diſ. l. vt conſtitueretur. item cōtra: de pe⁊ re. ꝙ quidam: ⁊. c. officij. vbi datur penitentia nōcorrecto .i. incontrito. Sed dic ꝙ licet imponatupenitentia non tamen datur remiſſio ⁊ ideo inutilis eſt illa penitentia: quo ad vitam eternam de podi. v. falſas. Nota etiam ꝙ pro quolibet mortodebetur duplex peria ſcꝫ eterna ſeu infernalis: ⁊poralis: de pe. di. i. ſi peccatum dauid. Hoc etiaꝫ ponunt Tho. ⁊ alij theologi. Uēia pene. temporalisterdum datur non correcto in hac vita: ī quantuꝫſcꝫquis non punitur ſeu ſatiſfacit pro peccatis cōmiſſis. Uenia autem pene eternalis nunquā dat̉incontrito Io. an. ¶ Sic poteſt extendi. Aut loquimur de venia peccati .i. remiſſione quo ad culpaꝫaut quo ad penam. Si quo ad culpam vera et firma ſtat regula iſta: qꝛ nec cl̓pa peccati mortalis remittitur alicui: niſi correcto .i. vere penitenti ⁊ cōtrito: de peni. di. iij. neminem. ⁊. c. tres ſunt actiōes